Imos Indo

O EQUIPO CON AMOR

2012-02-17T13:40:00.001+01:00

ALMORZO (Tradución dun poema de Jacques Prévert)

2012-02-07T22:38:00.000+01:00

Botou o café
Na cunca
Botou o leite
na cunca de café
Botou o azucre
No café con leite
Coa culleriña
Remexeuno
Bebeu o café con leite
E pousou a cunca
Sen me falar
Prendeu
un cigarro
Debuxou ondas
co fume
Botou a cinsa
no cinseiro
sen me falar
sen me ollar
Ergueuse
Puxo
O seu chapeu na testa
Puxo o seu chuvasqueiro
Porque chovía
E marchou
so a chuvia
sen unha palabra
sen me ollar
E eu botei a man á testa

E chorei

Estes son os "best-sellers" de Edicións Xerais

2012-02-06T22:00:00.000+01:00

A novela de Agustín Fernández Paz 'Non hai noite tan longa', con máis de 3.500 exemplares vendidos e a edición dos contos reunidos de Manuel Rivas no volume 'O máis estraño', con case 4.000, son dúas das obras máis vendidas.

Os responsables da editorial tamén salientan o interese que espertou entre os lectores a figura de Lois Pereiro (Letras Galegas 2011), xa que a súa 'Poesía completa' foi un dos libros máis vendidos das novidades publicadas por Xerais.

Xerais destaca tamén "o sorprendente comportamento" da novela infantil de Xabier Ponte Docampo 'O misterio dás badaladas', que alcanzou tres edicións o ano pasado.Do fondo editorial (títulos que se reeditan ano tras ano) acumulan un número moi importante de exemplares vendidos 'O lapis do carpinteiro', de Manuel Rivas, con 81.200 exemplares, ou 'Cartas de inverno', de Agustín Fernández Paz, con case 81.000.

Entre os máis vendidos deste ano están 'O pintor do sombreiro de malvas', de Marcos Calveiro; 'Asasinato non Consello Nacional', de Diego Ameixeiras; 'Resistencia', de Rosa Aneiros; 'Todo é silencio', de Manuel Rivas; 'O único que queda é ou amor', de Agustín Fernández Paz; 'Dragal', de Elena Galego; 'Cando petan na porta pola noite', de Xabier P. Docampo, ou 'Pel de lobo' e 'Morning Star', de Xosé Miranda.

Con todo, o libro estrela da editorial segue sendo 'Pequeno Dicionario Xerais', con máis de 350.500 exemplares vendidos

EN GALICIA CONFIDENCIAL

A sombra de Rosalía

2012-01-29T18:45:00.000+01:00

Novo texto literario de Sechu Sende para GC.

“Os países sem lendas estám condeados a morrer de frio”

Patrice de la Tour du Pin

“Sombra de Axular, volverás á terra (…) onde permanecerás até o fim dos séculos”

Marc Légasse

Di-se que quando morreu

a poeta Rosalia

a sua sombra separou-se

dela e desde aquel dia

vive entre nós como

umha sombra que tem vida.

Rosalia dixo-lhe á sombra

antes de fechar os olhos

para sempre, sonhando

o último dos seus sonhos:

- Vai, protege a nossa língua,

o idioma do meu povo.

Vai de aldeia em aldeia,

vai, vai de vila em vila,

de cidade em cidade,

sombra da minha vida,

defende dos inimigos

a vida da nossa língua.

Vai, minha sombrinha, vai,

da-lhe força á minha gente

para construír o idioma

cooperativamente,

com palavras insubmisas

como as dumha mulher valente.

E dixo-lhe Rosalia

á própria sombra dela

- Volve-te raíz, minha sombra,

caminha com os pés na terra

e entra nos sonhos do povo

para que sonhe com as estrelas.

E o dezaseis de julho

Rosalia foi para a tumba,

que em paz descanse,

e a sombra de sombra pura

ao pé dum arco da velha

começou a aventura.

Começou a sua viagem.

no cemitério de Adina,

na ribeirinha do Sar,

a sombra de Rosalia

e despois de tantos anos

segue entre nós aínda.

Desde aquela viaja

pola Galiza enteira.

Dizem que a sombra arrecende

a rosas, a laranxeiras,

a regatos e a fontes,

a terra, sol e figueiras.

Se nom a viches aínda

e a queres conhecer

sempre podes intenta-lo:

fecha os olhos para a ver.

É como qualquer sombra

e tem forma de mulher.

Tem umha saia de sombra

a sombra de Rosalia,

zapatos de escuridade

umha blusa ensombrecida

de todas as cores da sombra

na sombra da luz do dia.

A sombra de Rosalia

joga com as sombras das pombas

e sobre a sombra das nuves

a sombra ás vezes voa.

E quando chove leva

um paráguas de sombra.

Gosta da festa rachada,

das verbenas e os seráns,

dos festivais e concertos,

e dizem que a virom bailar

com o cantante de Zënzar

um agarrado e um vals.

A sombra de Rosalia

quando canta é feliz,

e dizem que, quando dormem,

canta-lhes cancións infantis

cheias de cores aos nenos

e nenas do nosso país.

Gosta de achegar-se aos berces

das crianças que estám a chorar

e recita-lhes poemas

que ninguém mais pode escoitar,

para aprenderem palavras

que nunca mais esquecerám

E desde aquela a sombra vai

viajando de sonho em sonho

das crianças que sempre falam

a língua do nosso povo

contando-lhes trabalínguas

lendas, cançons e contos.

A sombra de Rosalia

tamém entra nos sonhos

dos nenos que nom falam

galego ou o falam pouco.

E assi na almofada deixa

palavras como tesouros

para todos os nenos e nenas

que vivem no país nosso

escritas em papeis de cores:

estrela, ninho, abesouro,

bágoa, eu, papaventos,

vacaloura, mol e tojo.

A sombra de Rosalia,

nos teus sonhos, quando dormes,

di-che os nomes dos paxaros,

das árvores e das flores,

dos animais e da chuva,

das emoçons e das cores.

Sempre agasalha palavras

a sombra de Rosalia

lengalengas, poesias

cantareas, adivinhas,

cançons da nossa naçom,

livros na nossa língua.

E a sombra de Rosalia

entra nos sonhos dos pais

e das mais que falam pouco

galego aos filhos e vai

e di-lhes no ouvido:

- Tedes que falar-lho mais.

Aos pais que nom lhes aprendem

a língua aos nenos e ás nenas

a sombra de Rosalia

tira-lhes das orelhas.

Os galegos e galegas

falamos a língua da terra.

Ás vezes pode-se ver

a sombra de Rosalia

em qualquer momento

na rua, á luz do dia,

quando vas mercar pam

ou numha frutaria.

A sombra de Rosalia

hoje estivo com Inés

umha rapaza de Vigo

que vive no bairro de Teis

e hoje botou se a falar

galego por primeira vez.

A sombra da poeta di:

-A lingua é o meu fogar,

vivo nas vossas palavras

e vivo no vosso falar,

cada palabra é umha casa

que devemos cuidar.

Para mudar o futuro

fala-lhes galego sempre

aos nenos e nenas porque

o porvir depende deles

nom podes mudar o porvir

se nom cámbias o presente.

E os que nom falades aínda

a que estades esperando?

Caminhar é umha ventura

e o caminho fai-se andando

e a língua da Galiza

defendemo-la falando.

Falar é mui importante,

muito mais do que parece,

as palavras da Galiza

a Galiza enriquecem.

Se tu nom falas galego

o país se empobrece.

Há milheiros de persoas

a falar galego a diário,

homes, mulheres, nenos

que na rua, no trabalho

falamos como somos

e somos como falamos.

Escrevemos em galego

os nossos coraçons de amor,

falamo-lo no caminho

e nunca estamos sós,

porque a língua nos une e

da mao caminhamos melhor.

A sombra de Rosalia

é como foi Rosalia,

umha mulher rebelde

e luitadora que cria

que as palavras traem ao mundo

liberdade e justiça.

A sombra de Rosalia

em nós palavras acende

como estrelas na noite

ou faíscas que o lume prendem

e, como a nossa língua,

estará com nós por sempre.

Estará contigo sempre

a sombra de Rosalia

e irá contigo da mao

no caminho da tua vida

acompanhando os teus sonhos.

Viva o idioma!, viva a língua!

Día da Paz 2012

2012-01-27T12:33:00.000+01:00

Catro novos membros na Academia Galega

2012-01-26T21:40:00.000+01:00

O plenario da Academia Galega, celebrado o21 de xaneiro, aprobou o nomeamento de catro novos académicos correspondentes: Ana Isabel Boullón, Antón Palacio, Gonzalo Navaza e Xosé-Henrique Costas. Xunto a eles foi nomeada académica de honra a profesora italiana Giulia Lanciani, en recoñecemento pola difusión da cultura galega e, en concreto, no que atinxe á lírica medieval.
A proposta dos novos académicos, realizada no mes de setembro do pasado ano, pretende reforzar e desenvolver o traballo de comisións como a de sociolingüística, onomástica ou toponimia.
Xosé-Henrique Costas, profesor de Filoloxía Galega e actual vicerreitor de extensión universitaria da Universidade de Vigo, é catedrático en historia e dialectoloxía galega. Na súa investigación destacan os estudos das zonas dialectais de Asturias, León, Zamora e o Val do Ellas (Cáceres). Dirixiu o departamento de Filoloxía Galega e Latina (2000-2006) e a Área de Normalización Lingüística da universidade (2006-2010). Como membro de Prolingua coordinou o libro 55 mentiras sobre a lingua galega. Recentemente publicou na Editorial Galaxia, xunto a Iago Castro, unha edición da poesía completa de Álvaro Cunqueiro tras a guerra.
Ana Isabel Boullón é investigadora no Instituto da Lingua Galega (ILG) e profesora titular na área de Filoloxía Galega na Universidade de Compostela. Doutorouse cunha tese verbo da antroponimia medieval galega e en 2008 coordinou para o Consello da Cultura Galega o libro Na nosa lyngoage galega, que aborda a emerxencia da lingua galega nos textos escritos na Idade Media. Ten unha ampla nómina de estudos arredor da toponimia e da onomástica. Tamén participou na elaboración de dicionarios e é socia fundadora da Asociación Galega de Onomástica.
Da Universidade de Vigo tamén proceden Gonzalo Navaza e Antón Palacio, ambos recoñecidos especialistas en onomástica e toponimia, sendo membros do Consello de Toponimia da Xunta de Galicia. Investigador do ILG, catedrático e profesor de literatura galega, Gonzalo Navaza é autor de numerosos estudos de onomástica e toponimia. Coordinou distintas edicións do dicionario Xerais. Destaca tamén na faceta literaria con obras como Erros e tánatos ou o poemario Fábrica íntima, premio Eusebio Lorenzo Baleirón e da Crítica Española. En 1992 aparece o libro A torre da derrotA, escrito en versos palindrómicos. Foi fundador da Asociación Galega de Onomástica, que preside, e secretario do Centro PEN Club de Galicia.
Ao igual que os dous precedentes, Antón Palacio é un outro socio fundador da Asociación Galega de Onomástica, creada en 1999, e investigador do ILG. Catedrático e profesor titular de Filoloxía Galega, dirixe o Servizo de Publicacións da universidade viguesa. Participou na fundación da Asociación de Tradutores Galegos, formando parte da súa directiva.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Sobre o debate da incineradora do Irixo en Telemiño

2012-01-25T22:32:00.000+01:00

O outro día estiven a presenciar o debate en Telemiño acerca da
conveniencia ou non de instalar unha planta incineradora (complexo
mediambiental, segundo a persoa que interviu telefonicamente en nome da
empresa, Estela Eólica) no Concello do Irixo. E gustaríame facer algunha
matizacións e puntualizacións ao que alí se dixo. En primeiro lugar, non
creo que unha linguaxe eufemística (complexo medioambiental por planta de
tratamento de lixo, ou valoración enerxética por incineración) axude a
clarificar de que estamos a falar realmente. Así que sería desexable que
fora abandonada dita linguaxe canto antes polos responsables da empresa e da
administración. Non digamos xa polo señor Penedo, empeñado dende o
principio en soster que a planta só emite vapor de auga, como se dunha pota
de auga a ferver no lume se tratara. Non sei que información ten, pero a
xulgar polas declaracións que fai semella vivir na máis absoluta ignorancia
sobre este tema. Empeñado tamén en que pasemos os vindeiros anos mirando a
pantalla do ordenador, segue a afirmar que poderemos controlar o nivel de
contaminación cada 3 minutos (primeiro eran cinco), cando todo o mundo
admite xa que, por exemplo as dioxinas, só se miden cada seis meses, xa que
é o que marca a lei.
Ao fin e ao cabo, o señor Penedo é certo que non ten por que saber
moito sobre incineradoras e métodos de tratar o lixo, xa que simplemente é
o alcalde do concello do Irixo, e se non fora tan “aventureiro” seguiría
tranquilamente a día de hoxe sen ter que saber noción algunha sobre a cuestión. E nós, os veciños da comarca, igual. O que xa me preocupa máis
é que os representantes da administración en ese debate estaban nunha
situación moi similar. O primeiro deles, Justo de Benito, director xeral de
Calidade Ambiental, acabou por dicir que el non sabía moito do asunto, que
el non era un técnico, e que había que fiarse dos técnicos. Claro, el é
“director xeral”, de que Consellería é o de menos, fai uns anos
tocoulle de fomento do emprego, agora de calidade ambiental, na próxima xa
veremos. A verdade é que se non es “tecnico” en nada, podes ser director
xeral de calquer cousa. Caso diferente foi o director de Sogama, o señor
Lamas, que se presentou a si mesmo baixo o disfrace de técnico, a xulgar
polos estudos científicos que manexaba, e que segundo el amosan de maneira
clara que este tipo de instalacións son inocuas, grazas a unha teconolxía
cada vez máis perfecta. É máis, permitiuse incluso citar un estudo, feito
en Cataluña, polo centro superior de investigacións científicas, segundo o
cal se concluía, segundo el, que non había ningun risco para a saúde das
persoas que vivían a carón dunha incineradora, nen tampouco para os
cultivos ou o gando da zona. O dicía con tanta seguridade, empregando algún
tecnicismo, corrixindo un erro dun adversario con afán de desacreditalo (era
o único que tiña unha formación en ciencias naturais, e debeu consideralo
“perigoso”), ilustrounos con moitos datos doutros países, máis
“avanzados” co noso, que incluso poñían as incineradorea como reclamos
turísticos nos centros das cidades, que case me convence. O problema foi que
case, xa que nun despiste ocórreselle dicir que el non vivía da política,
que el estaba alí de paso e que o día de mañá volvería ao seu traballo
de sempre. Como non vivía da política, eu pensei que o nomearían entón
director de Sogama por ser un gran entendido na mateira, con ampla formación
científica sobre os procesos que se levan a cabo nunha planta destas
características, especializado en xestión de residuos, que sei eu. Pero
mira ti por onde que non, cando rematara este periodo en que el “non vivía
da política” pensaba voltar ao seu traballo de ¡avogado!. E digo eu, se es avogado, que razón se che ocorre a ti para que te nomeen responsable do
tratamento do lixo de toda Galicia?. Dame a min que a única explicación é
política, e ten moito que ver coa situación do anterior persoaxe que
mencionamos, o Director Xeral de Calidade Ambiental. En resumidas contas, que
os dous individuos empezáronseme a parecer moito. E empecei a sacar
conclusións. Os únicos que estaban alí a favor da planta de Incineración
do Irixo eran: 1º) Un “político” que se declara incompetente na
materia, xa que non é técnico; 2º) Un suposto técnico que non é tal, é
avogado, e que vive (moi ben por certo, xa que con ese salario débese vivir
moi ben) de que os mesmos que nos pretenden instalar unha incineradora
“inocua” o nomearon director doutra que fixeron eles mesmos; 3º) O que
faltaba, un responsable da empresa encargada de facer a incineradora inocua,
perdón, complexo medioambiental, ao cal sería unha falta de respecto grave
suporlle algún interese particular no asunto. Polo tanto decidín empezar a
dubidar de que estés tres homes foran unha fonte de información fiable
(como verán, e por respecto ao alcalde do Irixo, o señor Penedo, a el xa
non o considero nen sequera unha fonte de información, fiable ou non). Así
que de repente recordei por exemplo que o informe do Centro superior do
investigacións científicas non dicía iso exactamente, senón que dicía
que os dez anos de estudo non parecían tempo suficiente para sacar
conclusións epidemiolóxicas, o que nos leva exactamente a concluír o
contrario do que dixo este señor, que é que non sabemos se pode ser
perigoso ou non, moi diferente a dicir que como de momento non o é non o
vai ser nunca. Tamén recordei que outros estudos publicados, feitos por
persoas aparentemente un pouco máis neutrais neste asunto e que si son
técnicos (un exemplo demoledor é Incineración e saúde pública, colgado a día de hoxe en ducias de páxinas web) parecen indicar unha clara relación
entre determinadas doenzas, algunhas tan graves que poden ser mortais, e a
presenza de plantas deste tipo na zona. Tamén recordei que en varios deses
países “avanzados” dos que falou se instalan en zonas urbanas (para non
facer que o lixo, que se produce nas cidades sobre todo, ande de turismo
rural) porque as que se instalan en zonas rurais, con agricultura e
gandeiría, afectan ao tecido produtivo desas zonas, que en ocasións ten que
ser eliminado. Tamén recordei que estas plantas non serven para producir
enerxía tal e como empezou dicindo, xa que segundo os propios datos de
Sogama, que este señor parece ignorar a pesar de dirixilo, gastan máis
enerxía da que producen. E que se o negocio é rentable é porque estafa aos
concellos, xa que lles cobra por incinerar cando en realidade enterra no
macrovertedoiro da Areosa. Por certo, Sogama pretendía precisamente acabar
cos vertedoiros en Galicia. Estrana contradicción. E isto lévame a outra
cuestión. Este señor dixo tamén que esta incineradora era necesaria, que
o lixo era un gran problema e que había que “resolvelo”, algo no que
tamén coincidía o responsable da empresa, que cando dixo que o peor que lle
pode pasar a un residuo é que o abandonemos enterneceume o corazón.
Parecía estar a falar con tanto cariño dese residuo que era como se lle
fose un familiar cercano. Empecemos por recordar que fai case vinte anos iso
mesmo se nos dixo para xustificar a construcción de Sogama, e que lonxe de
solucionar o problema parece que o empeorou. É certo que os nosos hábitos
de consumo teñen moito que ver con esta situación, de feito a crise, e a
baixada consecuente do consumo, aliviou un pouco o panorama. Pero sobre todo
ten que ver a nefasta política de xestión de residuos que se leva feito
neste país dende que eu teño memoria (e teño o cabelo escaso e branco, ou
sexa que fáganse unha idea), e que lonxe de apostar pola reducción,
reciclaxe, reutilizacion e compostaxe, como mandan as normativas europeas,
empeñouse na incineración, que é o último que se debe facer segundo as
mesmas normativas. E non olvidemos que o señor Lamas, como director de Sogama, é un dos responsables directos desta desfeita mediambiental.
Todo isto levoume á seguinte conclusión: a administración non minte en
parte ou conta a verdade a medias aos cidadáns, a administración minte
sempre, polo menos sempre que o necesita. E neste caso o necesita de xeito
imperioso: a ver quen vai querer que ao carón da súa casa instalen unha
planta onde se queima lixo, onde se producen escoiras perigosas e cinzas
aínda moito máis tóxicas, que ten un vertedoiro asociado que pode acabar
sendo grandioso como o da Areosa en Sogama, que xera postos de traballo de
baixa calidade, xa que moitos consisten en tratar directamente co lixo, que
contamina acuíferos polas filtracións, que emite substancias tóxicas pola
súa chiminea, que se espallan nun amplo radio, que ao ser tan grande o
volume de lixo que vai tratar concentra esas emisións nunha zona, etc. Polo
tanto hai que contar outra “realidade”, e incluso invitounos a todos nós
a visitala. Non sei se inclúe un chapuzón no Acuaparc, porque se é así eu
prefiro deixalo para o próximo verán, cando mellore o tempo. Mentras tanto,
a min gustariame invitar a todo o mundo a buscar outras fontes de
información (é evidente que moita xente xa o fixo), a visitar a planta de
tratamento de lixo que se atopa no Barbanza, que incinera pero moito menos, e
recicla e recupera moitos máis, como en eses “países avanzados” dos que
nos falou o señor Lamas e a ver esta semana dous documentais que o Cine Club
Carballiño proxecta na Casa da Cultura ás 20:30 horas: o mércores Comprar
tirar comprar, onde falará tamén unha experta en xestión de residuos para
explicarnos por que xeramos tanto lixo e a insostibilidade desta situación;
o xoves Alternativa Cero, que contará coa presenza do seu director, o
carballiñés Pachi Baranda, e que analiza polo miudo o que pasou fai uns
poucos anos en Carballeda de Avia cun proxecto semellante e cales foron as
reaccións dos veciños e dos políticos. Porque non esquezamos que cando a
administración necesita mentirnos, pouco importa quen estea ao fronte dela.

Ricardo Paz

PT apresenta proposta de lei contra a incineração de resíduos

2012-01-25T20:46:00.000+01:00

O texto é tornado público e oferecido ante o anúncio das plataformas cidadãs contra a incineração de iniciar o processo de Iniciativa Legislativa Popular

O Partido da Terra redigiu uma proposta de de lei de declaração da Galiza como zona livre de incineração de resíduos, para ser encaminhada ao Parlamento da Galiza como Iniciativa Legislativa Popular. A proposta responde à concretização das propostas do Programa Político do Partido e às protestas em curso polo projeto do governo galego de instalação de mais um incinerador no Irijo.
Ante o anúncio realizado hoje polas duas plataformas cidadãs à frente dos protestos, a Coordenadora Vizinhal ‘Incineradora no Irixo Non’ e a Associação ‘Incineradora no Deza Non’, de desenvolver uma Iniciativa Legislativa Popular conjunta, o Partido da Terra quer facilitar publicamente a sua proposta de texto, renunciando ao mesmo em favor das entidades da sociedade civil que venham a impulsionar a iniciativa. O PT chama ainda a participar na manifestação que terá lugar ao meio dia deste domingo 29 no Carvalhinho

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Propostas dos Equipos de Normalización ao secretario de Política Lingüística

2012-01-25T16:10:00.000+01:00

Na tarde do luns 23 de xaneiro membros do Consello Directivo da CGENDL foron recibidos en San Caetano por Valentín García, en calidade de novo Secretario Xeral de Política Lingüística.Nun clima de diálogo franco e cordial, a CGENDL expúxolle a Valentín García a necesidade urxente de mudar a política levada até o momento polo seu departamento para que se comecen a executar políticas de normalización lingüística realmente efectivas. A Coordinadora presentoulle unha serie de propostas e demandas dos Equipos de Normalización Lingüística ao novo Secretario Xeral, que se comprometeu a estudalas coa maior atención, aínda recoñecendo a dificultade de aplicalas no seu conxunto. Pola súa parte, Valentín García mostrou a súa vontade de diálogo permanente coa Coordinadora, así como o seu apoio ao proceso de normalización da nosa lingua. No apartado de compromisos concretos, afirmou que pretendía intensificar o labor dos coordinadores provinciais da administración no asesoramento aos Equipos e que desexaba ter en conta as súas propostas no deseño de xornadas de formación ou nos criterios para a convocatoria de axudas.

Polo demais, Valentín García anuncioulle á CGENDL que a convocatoria de axudas ao fomento do galego nos centros escolares deste curso farase pública nos próximos días e que durante o mes de febreiro se pagaría o adebedado do ano 2011. Desde a CGENDL críticouse a tardanza tanto nos pagos pendentes como na convocatoria de novas axudas, xa que provocaron unha paralización da actividade dos Equipos, e esixiuse que a partir do vindeiro curso se volvan convocar as subvencións en setembro, para así poder planificar ben o traballo normalizador e desenvolvelo dun xeito eficaz durante todo o curso.

Por último, e máis alá das propostas concretas, reclamouse por parte da administración educativa un maior compromiso coa defensa e promoción do labor dos Equipos de Normalización, para que estes perciban no día a día un apoio institucional que sirva de reforzo positivo da súa acción social a favor da lingua propia de Galicia.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Contos da terra e da tarde

2012-01-24T14:33:00.000+01:00

Autor: Bieito Iglesias

Editorial: Galaxia

Libre de toda culpa, pecado e delicto, así foi soterrado o vello ministro franquista Manuel Fraga Iribarne, implicado nun bo número de asuntos con resultado de morte ademais de ser tamén responsábel da Lei de Prensa coa que o Movimiento amordazaba os medios de comunicación. Libre de toda culpa, pecado ou delicto, así o cantaron e cantan as súas hostes. Porén, a ti, lector, igual cá min, que escribo isto, en ningún momento nos é permitido alixeirar o peso que a historia nos canga nas costas, máis ben, pola contra, e en virtude do determinismo social que nos goberna, somos xulgados xa non só desde esa carga senón inclusive desde a nosa mesma orixe.

Fronte a esta situación máis propia de tempos con Rei Sol, Bieito Iglesias dá á luz unha colectánea de relatos que se caracterizan precisamente porque as personaxes, e o relato déixao ver nalgún momento, sempre cargan coa súa historia, mesmo ás veces o relato é precisamente case unha excusa para que esta aflore. O cal, en si, tampouco é novidade ningunha no eido literario. Mais a lectura sempre se efectúa nun determinado contexto e ese determinado contexto inflúea. De xeito que, no caso que nos ocupa, salienta o humanismo, a compoñente humana das ficcións letrescas, á vez que pon de relevo a inhumanidade selectiva contextual deses dirixentes políticos. E debe ser preocupante, tanto ti, lector, coma para min, pois nos contemplamos no feixe vitimado, como tamén para os propios vitimadores, que nin nós somos xoguetes nin eles deuses exentos de carnalidade.

Escritos con esa tan particular selección lingüística que identifica os textos de Bieito Iglesias a primeira vista, este bo feixe de relatos, ubicados en diferentes nichos temporais, e puntos xeográficos, que permiten ir adiviñando un proceso creativo prolongado no tempo, contén un significativo número deles onde as personaxes padecen algún tipo de enfermidade. Porque ha de padecer enfermidades as personaxes? Pois tal vez porque unha sociedade como a que vimos de retratar antes debe considerarse enferma, e non puntulmente, a xulgar desde o que vimos de escribir sobre a prolongación no tempo. De aí, no título, a terra e a tarde. Por demais de que os títulos, e referímonos tamén aos dos relatos, sempre son segmentos linguísticos problematizados que esixen ao lector esforzo comprensivo demostrador da súa filiación humana.

Como é lóxico agardar nun título destas características, a variedade de tramas é notábel, mais poden sinalarse certas recorrencias temáticas correspondentes a asuntos polos que os autor sente predilección. Velaí, logo, a boa cantidade de relatos onde o sexo ten protagonismo, desde o puterío barcelonés á Cuba sensual e ardente. Así como tamén a emigración, que salientamos xa non polo número de relatos que a narren, senón pola visión que dela se dá, por ese desapego das orixes. E, por suposto, o humor, ese humor absolutamente irreverente, que pode ocorrer no contexto máis serio, tinxe a maioría dos relatos con intensidade dispar, obriga ao sorriso certo e desconfiado porque, outra volta, é un humor intelixente que demada actitude reflexiva cómplice por parte do lector. Un humor desde o que se explora o mundo e que se materializa nun rexistro moi variado que vai desde a simple adxectivación ocorrente, á problemática, ou desde o xogo de palabras a un esperpento coidado e á vez natural. E que, por suposto, sería impensábel nun autor cun dominio léxico máis reducido. Pois un dos puntos atraentes da escrita de Bieito Iglesias é esa súa lingua vizosa, rica, que mestura termos cultos con outros dialectais, e sobre todo, que rescata para o lector expresións tan nosas como a terra e que, con todo, están tan ausentes na foto do galego libresco. Tanto o léxico, como o humor, indican unha escrita que sempre quere ir alén e nunca ficar na tona superficial, pois concibe literatura e lingua como camiños ou carreiros que axuden a trascender. Algo extraordinariamente importante, sempre, e máis en días como os que vivinos e que nos servían para inciar esta crónica.

Salientar un relato por riba dos demais resulta imposíbel. Un relato ou grupo de relatos, pois ás veces aparecen agrupados varios relatos formando unidade baixo un mesmo título. O cal significa que tamén se explorou, tamén se traballou na propia esencia de xénero. O que, a xulgar, polo relato que pon cabo ao volume, no cal as notas compoñen máis o relato que o propio corpo desde o que dimanan, e tendo en conta o pouco frecuente que é un título destas características tan denso, parece indicar para unha concepción da vida, do real, máis próxima a unha sucesión de relatos que ao que sería novela. Xa que o primeiro representa unha opción aberta, mantres o segundo, por moi coplexa que sexa, nunca será quen de acadar tanta amplitude, nin tanta fondura pois adoita non contar cun lector que tamén pode ser activo e non só espectador. Quizáis porque, na vida, ser espectador é non vivir senón padecer.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Warning: artista solto!

2012-01-21T17:08:00.000+01:00

Sabido é que en tempos de crise, o artisteo flutúa entre a dura navegación por augas turbulentas e o abeiro agarimoso de portos seguros. Máis que de apocalípticos e integrados habería que falar de desbancados e reenganchados, pero nin sequera é nada novo que tras un cambio de signo político veña unha reestruturación do traballo do creador segundo o vento que sopre. Botando un ollo ao que se coce por Galicia semella factible agrupar certas tendencias creadoras. Por seren recoñecibles doutros tempos e lugares, máis ca nada. Dun lado, podemos destacar o artista-fungón, que tanto pode ser un músico estrafalario coma un pintor rabudo ou un “escritor do non”. Adoita bufar moito, pode chegar a rexeitar premios institucionais e con frecuencia amósase esquivo ante a crítica e o público. Ás veces, mesmo procura a fama de autor de culto. Pode buscar o exilio, físico e espiritual. Pero calquera Bartleby que se prece sabe que na autodesaparición e na burla displicente do panorama cultural actual vai incluído un irreprimible diferencialismo premeditado. A invisibilidade pode conceder aínda maior presenza: “Agora enfurrúñome e deixo de escribir, poño verde a todo o que se move e non participo en misceláneas, colectivas, antolóxicas, retrospectivas… Síntome incomprendido. A verdade é que preferiría non facelo”. (Epítome dos Bartlebys culturetas) Cando funga de máis entra na fase troll e daquela pérdese para sempre.
Pola lei do péndulo, e porque todo ten que ter o seu contrapunto, tamén florece (e como!) o artista-lambecú, o amigo das subvencións, de prebendas, favores e axudas, de cargos e de encargos, o artista do réxime -sexa este da cor que sexa- o que fala ben do xefe, o que unicamente pinta retratos dos seus mecenas. E, ai Deus!, volverá o NODO? É tan fácil seguir a marea do éxito, é unha auténtica tentación, unha falla tectónica que empuxa. Lean a prensa diaria! Hai que ir con coidado, semella que todo participa do mesmo disfrace intelectual antes de ir caer no institucionalismo máis casposo nun cadro de costumes moi visto: asimilación ou disimilación. Rien ne va plus.

Entre o artista fungón e o o lambecú ás veces hai pouca distancia temporal, se cadra unhas autonómicas e dúas municipais. Aos que hai pouco gababan a xestión de Cultura, tardáballes a fusión das dúas Consellarías. (Que boa idea, xefe! E canto aforramos! Riiinnggggg, sabemos algo do meu? )

No medio de tanta disputa (Cidade da cultura si, Cidade da cultura non) desenvólvese con xeito un tipo de artista que busca o ben común dun xeito altruísta, case humanitario. Chamémoslle o artista-cooperante: todo está ben por salvar a lingua ou dignificar o noso patrimonio cultural. A funcionalidade social por diante. Arte utilitaria. Publica libros sen tregua, agasalla con lenzos as asociacións veciñais, canta en canto acto hai, recita, baila, roda películas, etcétera. Sempre a esgalla e con moi boa disposición. Pretende -coa mellor intención do mundo- salvar a sociedade de desigualdades sociais, protexer linguas minoritarias e gardar a memoria dos devanceiros, todo iso polo mesmo prezo. Defende que hai que aferrarse aos valores que nos definen ou cando menos ás súas reminiscencias. Polo camiño de Ossián.

Pero diríase que a creación vai por libre ou sinxelamente non vai. Todos os excesos e condicionantes á hora de producir arte só poden baleirar a obra do seu contido. Inda vai ser bo para a nosa cultura ter un goberno con certo desafecto polo autóctono, senón ao tempo: caerá quen teña que caer, sairá na foto quen teña que saír, fará caixa quen teña que facer caixa, a algúns medraranlle os bonsais, outros saberán desfacer o nó e tirar do carro, pero tanto os cooperantes, coma os lambecús e os fungóns, teñen difícil unha produción independente e libre do ollo acusador, se non fan ouvidos xordos ás sereas do poder. Témolo cru! A xuventude, o mellor activo? Oxalá!

Mariña Pérez, en GALICIA CONFIDENCIAL

'Historias de Oregón'

2012-01-17T20:50:00.000+01:00

Título:Historias de Oregón
Autor: Diego Ameixeiras
Editorial: Xerais
É, este de Diego Ameixeiras, o título vencedor no último certame de novela por entregas que anualmente convoca La Voz de Galicia. E a primeira reflexión que se nos aparece ten que ver coa propia denominación do premio, tan mentireira, pois 31 capítulos, como moito de 3 páxinas, non dan para unha novela, en todo caso sería máis acertado chamarlle novela breve, pois os textos anteriores, e este tamén, si cumpren as estipulacións xenéricas da novela breve e nunca, nunca, as da novela. Nin as personaxes poden ser moitas, nin a trama pode ser complexa. Alén de que neste tipo de convocatorias adoita lerse todo o texto da novela por xunto, e non coa cadencia das entregas. Precisamente as Historias de Oregón son un bon exemplo disto. Non ha ser doado que quen lera a novela por entregas coincida na valoración de quen a le por xunto. Precisamente porque as personaxes deste novo título de Diego Ameixeiras non son poucas, tendo en conta que se trata dunha novela breve, e sabendo que o lector tipo destas novelas por entregas le con obrigada cadencia temporal, quen lea o texto completo terá unha máis cabal imaxe do desenvolvemento da trama.Arredor de Camélia , Aurora , Rafael , Carlos, Andrés, Mateo…técese unha trama na que se entremesturan as súas historias en Oregón ou de Oregón. Oregón, topónimo que nace do xogo de palabras co seu referente, Ourense, feito detrás do cal descansa un innegábel e desenfadado afán crítico no que o alleamento ten moito que dicir, pois resulta imposíbel ler as historias de Oregón sen recoñecer a cidade das Burgas como punto de encontro das diferentes historias. Historias dos nosos días, historias de personaxes de a pé, de xentes que ben poden ser eses que camiñan ao teu carón cara a Erbedelo ou nas marxes do Barbaña ou simplemente pasan diante de onde ti estás tomando café. Así que, se esas ficcións ficticias, son doadamente asimilábeis a esoutras ficcións reais que camiñan á nosa beira mais das que descoñecemos case todo, agás que están alí, canda nós, velaquí temos a literatura a devolver vida ao lector, e poucos alicientes mellores hai para fixar a mente do lector ás páxinas, porque…que emoción hai maior? E hai, aínda unha outra cousa a comentar, que sendo o do autor un nome vencellado ao xénero negro, o lector le estas historias que acontecen en Oregón-Ourense tratando de descubrir aquilo que as vencella a ese xénero negro. O cal non resulta nada difícil, nada, velo na particular de Aurora, esa muller maltratada até límites grotescos, nin tampouco é nada complexo na de Camélia, prostituta e asasina. Por poñer dous exemplos. Dous exemplos que revelan como as personaxes do xénero negro non son criaturas de laboratorio en situacións extremas. Polo menos non estas de Diego Ameixeiras, desde as cales pode verse a delgada liña que delimita a vida cotiá desoutra que adoitamos asimilar ao sórdido xénero negro.A novela comeza coa exhibición no primeiro capítulo dun narrador con moito oficio, un narrador que sabe conxugar a primeira e terceira persoas para non deixar detalle por contar, á vez que crea unha atmosfera de indefensión, indefensión ante a vida, que vai caracterizar o resto dos capítulos que dure a lectura. E, depois, aínda que o narrador faga sitio ás personaxes, non vai perder eficiencia e nunca deixa de lerse con agrado este relato de vidas cruzadas, de destinos marxinais sobre os que pende a fatalidade. Deste xeito, pola atmosfera de indefensión perante a vida, e por seren personaxes recoñecíbeis na tipoloxía humana coa que convivimos, o lector empatiza doadamente coa lectura. Unha lectura que, por outra banda e debido ás características propias da convocatoria, se efectúa desde capítulos breves, o cal lle confire moito dinamismo. Polo cal o narrador debe ter unha planificicación moi estudada na que alternen as historias, alén de saber ser conciso, directo, áxil e hábil na caracterización tanto de personaxes, como de ambientes e lugares.(EN GALICIA CONFIDENCIAL)

A Xunta reduce os cursos de galego un 22%

2012-01-17T20:35:00.000+01:00

A convocatoria de cursos de lingua galega preparatorios para as probas dos certificados de galego terá un 41% menos de orzamento este ano. Os niveis Celga 1, Celga 2, Celga 3 e Celga redúcese drasticamente respecto da convocatoria do pasado ano, deixando a 11 localidades sen garantía de oferta, segundo denuncia a CIG.

Na orde publicada no DOG do 9 deste mes o orzamento destinado á realización destes cursos preparatorios redúcese en máis do 41%. Na convocatoria de 2011 o orzamento destinado a esta actividade ascendía a 450.000 €. Na convocatoria para 2012 o orzamento redúcese en 185.000 €, di a central.

En 2011 a Xunta ofertaba 58 cursos de xestión directa repartidos entre as sete cidades (A Coruña, Ferrol, Santiago, Lugo, Ourense, Pontevedra e Vigo) e as vilas de Betanzos, Culleredo, Ribadeo, Monforte, Sarria, Vilalba, Viveiro, O Barco, Verín, Celanova e Ribadavia.Porén este ano soamente realiza unha convocatoria directa de 43 cursos (un 22,5% menos), sen realizar oferta ningunha fóra das sete cidades, polo que non queda garantido que haxa oferta fóra das sete cidades.

A CIG denuncia que "a Xunta do PP está utilizando a súa falsa política de austeridade para ir reducindo as axudas e as iniciativas a prol do uso e o coñecemento do noso idioma nun momento no que todos os estudos científicos indican que o galego está reducindo o seu espazo lingüístico na sociedade".

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Que pasa no Irixo?

2012-01-13T19:47:00.000+01:00

No Irixo pasa que manda máis o alcalde có pobo. Concibe a práctica democrática como unha actividade singular de catro en catro anos. No medio, calados. Xa está el para mandar que para algo delegou a cidadanía o seu poder político. Así conciben a democracia: eu son elixido, eu son quen mando. E punto. Así pensa Manuel Penedo, alcalde do citado concello.

Isto pasa no Irixo e pasa en tantos sitios onde unha decisión de relevancia non é consultada co pobo. Aquí non se trata de facer un referendo por todo o estado. Nin falamos dun concello de quince millóns de habitantes. Bastaba con esculcar a opinión da veciñanza. Porén, ante un estafador deste calado, debe ser o propio pobo quen asuma o control do concello. Xa sucedeu hai anos nos conflitos de Cangas do Morrazo ou de Allariz.

Nos municipios pequenos debería resultar máis doado practicar a democracia no cotián. É teima, din, pero que ben se faría de dotar de vida política ás parroquias, con consellos parroquiais ou alcaldes pedáneos. Pero no Irixo hai un alcalde elevado a ditador que semella traerlla ao pairo construír unha incineradora no concello.

A proposta ten unha repercusión directa. Pois no canto de atoparmos un alcalde que abra unha rolda de contactos e coñecer as inquedanzas dos colectivos sociais, opta por decretar o que lle pete sen agardar por ninguén. Como se o seu cargo non respondese a unha elección popular, como se estivese alí como o xefe dun chiringuito que tanto lle ten o que diga o persoal.

Colectivos veciñais, sociais, políticos, sindicais, ecoloxistas e mesmo relixiosos xa amosaron o rexeitamento á incineradora. Fixeron unha numerosa manifestación estes días que rematou nas portas do concello. Pois nin caso. Todo o contrario. Manuel Penedo, o alcalde, dedicouse a inxuriar nos medios da extrema dereita (concretamente na radio de Jiménez Losantos) a varias das persoas que forman parte desa oposición veciñal, dende o crego até o arquitecto pasando polos intelectuais do municipio. E non tivo pelos na lingua.

O que non damos comprendido é que interese ten Manuel Penedo en que se constrúa esa planta no Irixo. Cal é a súa motivación? Algo cheira mal no Irixo denantes de construír a incineradora.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

“O galego está en serio perigo de extinción”

2012-01-13T19:39:00.000+01:00

Francisco López é un dos impulsores de Galiza co Galego, entidade que pretende garantir o dereito a unha educación, laica, en valores, pluralista, democrática, de calidade e en galego. Critica á Xunta por non defender o idioma e pide o compromiso social para espallalo.

Galiza co Galego naceu no ano 2009 como un movemento popular, resultado do debate social suscitado pola decisión da Xunta de impoñer o decreto do trilingüismo e co obxectivo de sumar máis de 3.000 compromisos a prol dunha Asociación que garanta o dereito á educación en galego.

Conta coa colaboración de asociacións en defensa da lingua, asociacións pedagóxicas, sindicatos e cooperativas de ensino de Galiza, Galiza co Galego elaborou un proxecto de Rede de escolas infantís, cun programa educativo común e aberto.

Conseguido o obxectivo dos compromisos en maio de 2011, o vindeiro sábado 28 de xaneiro terá lugar a asemblea de ampliación desta asociación.

Galicia Confidencial (GC).- Está Galiza co Galego cumprindo as súas expectativas iniciais?

Francisco López (FL).- Estamos a cumprir co calendario de traballo proposto. En Maio de 2011 superamos os 3000 compromisos e recibimos o mandado de organizar o movemento mediante unha asociación que garanta o dereito á educación en galego da cidadanía. O 28 de xaneiro faremos a asemblea da Asociación Galiza co Galego, na que se incorporarán como socios e socias máis de 3.150 persoas. Organizaremos unha Rede de Escola Populares Infantís e tamén unha Cooperativa de Ensino Popular.

Escola “democrática, de calidade e en galego”

GC.- Cales son os obxectivos a longo prazo?

FL.- A longo prazo o noso obxectivo é non ter razón de ser. A curto prazo, é o de facer efectivo e garantir o dereito –en especial da infancia- a unha educación, laica, en valores, pluralista, democrática, de calidade e en galego.

GC.- E credes que o país ten unha masa crítica para soportalos?

FL.- O País está ateigado de xente boa e xenerosa que, con independencia das súas ideas ou da lingua en que se expresan, desexan que os seu fillos aprendan en galego. Eles saben que é unha riqueza.

GC.- Por que credes que desaparecen os medios en galego?

FL.- Seguramente non conveñan a quen está a promover o unionismo español, aniquilador da diversidade, e quizais, dende o punto de vista capitalista, non sexan rendíbeis. Pero a responsabilidade do seu mantemento é da sociedade e de quen está na vangarda da súa dirección.

Sen “administración propia”

GC.- Xa tedes dito que o papel da Xunta non axuda, que debería facer unha administración polo seu idioma?

FL.- A administración pública debera servir á cidadanía, defender o propio, xerar auto-estima e dar apoio. Mais acontece que Galiza non conta cunha administración propia, así que non hai moito que agardar.

GC.- Credes que o galego corre risco de desaparición?

FL.- O galego, de seguir coa presión do unionismo español e o desleixo social, está en serio perigo de extinción. É unha teima de diversos sectores, algúns incluso antagónicos entre si, que o galego pase a ser unha reliquia etnográfica e desapareza como lingua diferenciada e propia de Galiza.

GC.- E cal é a solución para evitar males peores?

FL.- O apoio decidido e práctico á educación infantil en galego.

O papel dos medios

GC.- E o papel dos medios neste conflito, cal debería ser?

FL.- Os medios deberan prestar máis atención ás actuacións daqueles que empregan o galego na súa acción diaria, con independencia dos avales”,“persoeiros” e demais que os acompañen. Non dar bombo ás accións contrarias á lingua, asociacións, etc. que buscan o descrédito da mesma e o enfrontamento entre a cidadanía.

GC.- Están os partidos políticos a altura das circunstancias?

FL.- A lingua galega non é unha cuestión de partidos políticos, é unha cuestión dos galegos e das galegas. A lingua galega é unha creación do Pobo da Galiza. A cidadanía dá o seu apoio electoral a partidos políticos que actúan na Galiza, que non son galegos e que xeralmente entenden a lingua propia de Galiza como un atranco. En xeral, os partidos políticos que son galegos defenden e actúan en favor do idioma.

GC.- Un desexo para o futuro....

FL.- Que aprender en galego sexa doado, normal e un dereito pleno.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

Mazinger Z, poeta e na Galiza

2012-01-10T19:17:00.000+01:00

Título: MazinGZ

Autor: Carlos Solla

Editorial: Espiral Maior

Houbo un tempo no que a verdade estaba prohibida porque a xente só debía coñecer a verdade que o Rexime instaurara e esta non coincidía coa que a xente sufría. E entón, o poeta, un poeta galego, poñamos por caso Celso Emilio Ferreiro, que é ano de celebración na súa honra, entón o poeta, cando escribía, exercitaba proxección de fonda esculca que argumentara as razóns da denuncia. Así:

Agora tomo o sol. Pero até agora

traballei cincoenta anos sin sosego.

Comín o pan suando día a día

nun labourar arreo.

Gastei o tempo co xornal dos sábados,

pasou a primavera, veu o inverno.

Dinlle ao patrón a frol do meu esforzo

i a miña mocedade. Nada teño.

O patrón está rico á miña conta,

eu, á súa, estou vello.

Ben pensado, o patrón todo mo debe.

Eu non lle debo

nin xiquera iste sol que agora tomo.

Mentras o tomo, espero.

Pasaron 50 anos, desde aquel Longa noite de pedra. E, neses cincuenta anos, a poesía galega evoluiu moito e, consecuentemente coas mudanzas que os tempos trouxeron, adoptou novas formas e tamén novas estratexias comunicativas. Hoxe, o poeta, non como daquela, necesita exercerse de guía de argumentacións porque esa xa non é a misión do emisor. O poeta de hoxe segue precisando amosar a verdade, porque a verdade sempre é incómoda e sempre hai quen tenta agachala, porén as argumentacións debe, porque quen pode debe, decubrilas o lector. E escribe así:

Unha pedra, outra quila

e outra enriba.

a muralla cómelle as papas ao acueduto.

non me fas, que me renaces,

que no adarve xa roulan os rodamentos

e veñen sen mans no guiador

e van sen cadea.

heime desbalar polas carrilanas.

ti, que me derrapas nos sabucedos da estrada,

dínamo loucamente;

di: namoreime porque me aburría.

bolos e mangas desbaldidos da marea

que agora colgo en eBay

por se alguén pica.

En MazinGZ, XIV Premio de Poesía Johán Carballeira, lense poemas deste estilo, onde nun poema, de amor, poñamos por caso, non só cabe a expsoción de circunstancias relativas a un dos fenómenos vitais máis trascencentes da vida, tamén hai lugar para mensaxe máis achegada á poesía social, civil, rebelde. Porque o ser humano é unha realidade compelexa, tan complexo como a vida, e nesa realidade complexa nada é alleo a nada.

Velaí que, por exemplo, a carón de poemas como o antes visto, tamén haxa outros que resulta moito máis centrados, como vulgarmente se di, moito máis achegados ao que tradicionalmente entendemso como texto poético. Mais quixemos comezar precisamente así, deste xeito, polo temor a que unha parte fundamental do poemario, a vertente civil e reivindicativa e politicamente incómoda, fique desdebuxada na foto dun poemario moi complexo. Porque non, os tempos onde era imprescindíbel a poesía civil e reivindicativa non pasaron e esta segue a se precisa.

Desde o mesmo título, unha única palabra que conxuga a despersonalización propia dos días que vivimos, da nosa sociedade, e cando dicimos da nosa sociedade non nos referimos á sociedade en xeral, senón a esta nosa sociedade galega. Esta mesma sociedade tan precisa de heroes que axuden normalizar a vida da xente, a vida da xente que sabe e sente perseguida a súa lingua, a súa cultura, a súa historia e inclusive a súa necesidade de afecto. Desde o título e non exclusivamente só no título, porque a continuación o lector terá diante un conxunto de textos, un conxunto de poemas concebidos desde esa despersonalización e tamén desde esa necesidade de heroe.

É así que, logo dun primeiro poema onde se presenta a Koyi Kabuto, que conduce este poemario como antes conducira robot daquela lembrada serie animada dos anos ´70 do pasado século, logo dese primeiro poema, os que virán poden ser agrupados en seis núcleos: Mazinger Z, poeta…; fazañas bélicas; poemas a Afrodita A; azoute do crime organizado; folla de ruta e pomas contra… Eles, mais algún outro que non entra neses núcleos, compoñen o poemario.

Esa despersonalización antedita é tamén o punto desde onde se orixinan poemas no que hai unha forte compoñente de procura poética, de renovación poética. Polo que imos atopar poemas abeirados á épica, á poesía social, á amatoria, ao futurismo, ao subrealismo, ao hilozoísmo, ao amor cortés, inclusive ao misticismo ou a poesía política…

Que, habendo moito, non todo é humor, non todo é ocorrencia simpática, que hai, porque Carlos Solla gusta de xogar coa lingua. Hai, e debe ser valorizado na súa medida, porén, como unha compoñente máis dun proxecto poético poliédrico, moi ambicioso, variado, dunha intensa procura de anovación poética, e tamén dunha intensa preocupación e análise social. E cado dicimos social enténdase que o invidual está integrado nese colectivo, non son antonimias senón de sinerxias vitais.

EN GALICIA CONFIDENCIAL

A CGENDL valora a xestión do Secretario Xeral de Política Lingüística

2012-01-09T22:21:00.000+01:00

Co anuncio feito onte por parte da Xunta de Galicia da marcha do actual Secretario Xeral de Política Lingüística ponse fin a unha das etapas máis nefastas deste organismo, durante a que se adoptaron medidas lesivas para a nosa lingua en todos os ámbitos, lanzouse un discurso negativo ao redor do idioma e creáronse novos prexuízos, mesmo amparados e potenciados pola propia administración galega.

Esta situación foi se cabe máis grave no que respecta ao ensino, ámbito no que se desenvolve a CGENDL, xa que durante os anos de xestión de Anxo Lorenzo se tomaron unha serie de medidas que nos reiteran nunha valoración negativa do seu traballo á fronte da SXPL:

1/ A derrogación do decreto 124/2007, que desenvolvía a LNL e recollía as medidas do Plan Xeral de Normalización, refrendado por unanimidade no Parlamento Galego coa finalidade de asegurar que o alumnado rematase os seus estudos obrigatorios con plena competencia en ambas linguas oficiais.

2/ A aprobación do decreto 79/2010, que reduce a presenza do galego como lingua vehicular contornos urbanos e semirubanos a pesar da opinión dunha importante porcentaxe das familias.

4/ A falta de interese por aumentar os recursos didácticos, actualizados e de calidade para impartir aulas en galego e por elaborar recursos para a súa aprendizaxe por parte do alumnado estranxeiro e do que ten necesidades educativas especiais.

5/ A despreocupación por dotar o Programa Abalar de materiais en galego (sendo este escasísimo incluso para aquelas materias que deben impartirse na nosa lingua), feito que está a provocar que o idioma fique abeirado nas novas tecnoloxías.

6/ A inacción ante cuestións importantes para o idioma como a desaparición de diversos medios en lingua galega, que son recursos de grande valor didáctico e normalizador, a desaparición de ferramentas normalizadoras de uso didáctico (flocos .tv, oferta cultural aos centros...) ou algunhas simbólicas e de plena actualidade como o silencio outorgador ante a falta de rigorosidade do Valedor do Pobo na censura dun libro de texto.

7/ O abandono dos Equipos por:

o desamparo ante os ataques criminalizadores que sufrimos e seguimos a sufrir por parte de sectores antidemocráticos que unicamente buscan a desaparición da nosa lingua,
a falta de coordinación real das actividades normalizadoras dos equipos,
a ausencia de medidas que faciliten o labor diario, como a regulación de horas de dedicación para os membros dos EDLG, a posta en marcha de programas formativos e de propostas para desenvolver nos centros, a transmisión de información e orientación correcta do traballo, etc., e
a falta de apoio económico que impide unha planificación seria do traballo: rematou o 1º trimestre do curso 2011-2012 sen que lles ingresaran aos centros as axudas resoltas en novembro de 2010 e neste momento aínda non se convocaron as deste ano, que contemplan un 33% de recorte (dende o ano 2009 a diminución das axudas foi dun 60%). Como consecuencia disto, reséntese fortemente a programación cultural dos centros educativos, desenvolvida en grande parte polos EDLG, que complementan con numerosas actividades a formación do alumnado.

A CGENDL agarda que este departamento comece unha nova etapa na que asuma as funcións que lle son propias e pase a planificar e executar políticas de fomento e promoción do galego na sociedade.

En GALICIA CONFIDENCIAL, 5 DE XANEIRO DE 2012

Incineradora no Irixo? Non, graciñas.

2012-01-01T02:28:00.000+01:00

Unha nova agresion da Xunta contra o medioambente galego. Solidariedade!

Primavera de 1979, miles de galegos e galegas saían ás rúas para manifestarse baixo o lema “Nucleares? Non graciñas?” cando o Goberno propoñía a construción dunha central nuclear no noso país como una oportunidade para a creación de centos de postos de traballo que non supoñía ningún risco para a saúde.
Outono de 2011, a Xunta de Galiza anuncia a construción dunha incineradora de residuos no Irixo. Preséntano como una grande oportunidade para a creación de emprego e o desenvolvemento económico da nosa provincia, e aseguran que é “tremendamente segura”·
Estes feitos sepáranos 32 anos, pero os 'actores' que nolo venden son os mesmos que durante décadas o único que entenderon como creación de emprego na nosa provincia é encher a Deputación de amigos, familiares e compañeiros de partido.
A grave situación económica e social que atravesa Ourense, con miles de persoas desempregadas que desbordan a capacidade dos bancos de alimentos e das ONG´s, fai que a proposta que agora nos fai a Xunta non soamente me pareza un insulto á intelixencia de todos os ourensáns e ourensás, senón dunha falla tremenda de humanidade ao tentar aproveitarse da desesperación daqueles que están sufrindo con maior intensidade a crise.
De seguro que nos próximos meses desfilarán pola nosa provincia políticos do PP, 'expertos' na materia e xestores doutras plantas que intentarán vendernos unha industria que pasa os máis “rigorosos controis ambientais” , moi segura desde o punto de vista ambiental e da saúde. Pero os feitos falan máis que as palabras. Desde o punto de vista ambiental, recordar que no ano 2008 puidemos ver como máis dun milleiro de troitas morrían nas augas do río Lengüelle polos vertidos de Sogama. Sorprendíanos tamén a nova de que dende hai dez anos milleiros de toneladas de medicamentos estaban a ser soterradas sen ningún tipo de tratamento no vertedeiro que esta sociedade ten nas proximidades da incineradora. Dende o punto de vista da incidencia na saúde das persoas, basta con comentar que estudios realizados en incineradoras suecas demostran que a posibilidade de sufrir cáncer de pulmón aumenta entre tres e cinco veces ao traballar nunha instalación deste tipo.
¿Outras opcións para crear emprego? Hai moitas e moito máis sostibles: mellorar a clasificación dos residuos para posibilitar una maior reutilización e reciclaxe , atraer a industria da reciclaxe (practicamente inexistente no noso país), crear pequenas plantas de compostaxe... Entón, ¿por que a Xunta aposta como fonte de creación de emprego pola construción dunha incineradora? Porque o seu concepto de medio ambiente é pintar un ladrillo de verde e para favorecer a empresas amigas e que algún político da provincia obteña beneficios por 'publicitar' a planta.
Poderedes pensar que a decisión xa está tomada, que non hai nada que facer, pero quero facer un chamamento a non resignarnos, a mobilizarnos, a loitar unidos polo que é noso e a esixir aos poderes públicos que fomenten o emprego pero que non o fagan a costa da nosa saúde e do noso medio ambiente.
Hai 32 anos a forza dos galegos e galegas impediu a construción dunha planta nuclear. Hoxe, o lema cambia, pero o engano é o mesmo: “¿Incineración no Irixo? Non, graciñas”.
[Ourense, 20 de decembro de 2011]

Bo Nadal

2011-12-19T10:45:00.000+01:00

O EDLG DESÉXAVOS UN FELIZ NADAL

2011-12-16T18:26:00.000+01:00

Fervenza Literarias inicia unha nova xeira na web

2011-12-02T18:57:00.000+01:00

Este xoves presentouse a nova web de Fervenzas Literarias co obxectivo de achegar os escritores cos seus lectores.

Por Galicia Confidencial
Compostela
02/12/2011

“Tras cinco anos na web necesitabamos un cambio radical na apariencia da mesma, xa que estamos a falar dun mundo que evoluciona a unha rapidez inmensa. Polo tanto, facíase necesaria, amais dese cambio, digamos na fachada de Fervenzas, incorporar os últimos avances respecto as redes sociais, a web 2.0, etc”, asegura a GC Nacho Alonso, director de contidos do portal.

Fran Alonso

Na nova web de Fervenzas están as seccións da web anterior, aínda que melloradas; outras están ampliadas, e incorporanse novas seccións, como o Foro dos Lectores. Dentro dese Foro porase en marcha os Encontros Dixitais, “onde @s lector@s poderán falar e preguntar a un autor por unha novidade recente”. Comezará esta nova andaina coa novela Ninguén, de Fran Alonso.

Na presentación interviñeron Xurxo Patiño, presidente da Federación de Libreiros de Galicia; Belén López, vicepresidenta da AGE; Carlos Negro, vogal da AELG en Compostela; Carina Fernández, directora da biblioteca Ánxel Casal; e Nacho Alonso, representando a Fervenzas.

'A vida fóra', de Miguel Sande

2011-11-21T15:09:00.000+01:00

Título: A vida fóra
Autor. Miguel Sande
Editorial: Galaxia
Non chega ás oitenta páxinas. Fala dunha vella, e de como ela ve a vida. Non hai, no texto, sentenzas ou ditos rechamantes, deses que se din polémicos, sequera oportunistas. Tampouco conta con personaxes carismáticas, desas atraentes como imán. Nin relata trama revestida de sorpresiva espectacularidade, a xeito de best-seller. Que ten, logo, A vida fóra, para que se che meta tan dentro?
Pois que está moi ben escrita. Así de clariño e transparente. Desde unha concepción da literatura, da narrativa, acorde ao século que vivimos, ao século que vivimos e tamén ao tipo de lector medio que anda as nosas rúas. Eis, logo, unha narrativa que non procura virtuosismos verbais, que quere ser clara, dentro do posíbel e conscientemente, moi conscientemente, pulsando no aspecto máis distintivo e perticularizante da narrativa actual: o poder epifánico da palabra, a capacidade suxestiva que agocha, a posibilidade de que o lector lea algo máis que o significado puramente denotativo. Poderase pensar que, sendo a protagonista unha muller vella, doente de alzheimer e polo tanto en proceso de perder a riqueza expresiva anterior, poucas máis opción tiña o autor. Poderá. Mais errarase. Outra cousa é recoñecer que o autor soubo moi ben ver como quen vai perdendo as palabras ha de estirar, forzar, as que conserva para poder expresar algo parecido ao que pensa, para poder pensar algo parecido ao que pensaba. Algo parecido, porque a diferenza tamén é, ademais de pertinente, moi significativa. Presentemos, pois, á protagonista. Chámase María e unha trombose deixouna en cadeira de rodas; debaixo da cama ten unha caixa de zapatos e nela bota o arroz e aquilo que a desgusta; coma moitos outros anciáns ten unha auténtica teima pola morte; unha das poucas cousas que a compracen é comer pílulas de chocolate (conguitos); unha muller soa, á que só entenden cando ri ou cando chora e que foi/vai perdendo as palabras. Hai máis protagonistas. Está a asistente social, das poucas persoas que soben vela, que demostra preocupación por ela. Está o señor, o seu marido, que deixou a guerra para vir casar con ela, xa faleceu e desde entón só é lembranza tan recorrente como querida. Tamén está a xente que ve pasar, a xente dos enterros. E os obreiros. Os traballadores da obra que están a facer mesmo diante da súa ventá.
E a vontade de contar.E o uso simbólico e contrastivo da lingua. O cal fai posíbel que a vella María sexa máis que a vella María; que o reloxo sexa algo máis que un trebello mecánico; que o mar non sexa unicamente unha enorme masa de auga salgada alá fóra, que as palabras e as letras non queden en simples segmentos fónicos ou garabatos de significado arbitrario, monótono e inflexíbel. Son só uns exemplos, porque as palabras tamén van aos enterros, tamén hai enterros de palabras –e enterradores de palabras, engadimos nós, porque se trata diso, de que o lector non fique fechado no círculo verbal do texto senón de que este se converta nunha plataforma desde cal reflexione sobre vida. Uso simbólico e contrastivo. Porque simbolismo por simbolismo de pouco serve. O interesante é que ese simbolismo permita o contraste. De xeito que os dous xuntos constitúen a chave que fai posíbel o grande cambio, na vella narrativa o escritor transmitía a súa versión. A súa lectura, da realidade, da sociedade, era o que lector lía. Agora é o lector quen conforma, é o lector quen define a súa propia visión. Non é que o escritor non chegara a algunha conclusión, non é que o escritor non teña opinión. É que o máis interesante, o que verdadeiramente importa, é que sexa o lector quen conforme a súa. De xeito que constrúe un texto que lle permita ao lector identificar o seu lugar no mundo, na sociedade. Tampouco é que desconfíe, que minusvalore a figura do lector, porque xustamente quen máis e mellor valoran este tipo de escrita son aqueles lectores conscientes do seu lugar no mundo.
No século XXI non é precisa literatura de forte contido sociopolítico para concienciar o lector. Iso xa foi. E deu o resultado que deu. A literatura de intervención social no século XXI é deste estilo, literatura para que o lector procure e atope, literatura activa que libera, a literatura de intervención non é literatura de intervención do autor senón literatura para a intervención do lector.
Así é é esta A vida fóra, o longo monólogo interior de María, a muller vella que sabe que os autobuses vermellos levas as palabras so enterros, ou que neva só cando casa alguén porque cando ela casara nin había arroz nin nada- A vella María, que reorganiza daquela maneira o seu mundo, que racha os esquemas espazo-temporais sen inmutarse. Mais, téñase moi en conta, sobre todo despois do comentado sobre o simbolismo, este discurso monologado que de vez en cando deixa lugar a unha terceira persoa narrativa, remata cunha referencia moi clara á casa, á casa de diante da ventá de María, a casa, esoutro símbolo, que como ven, remata converténdose na mesma orixe da propia María.

En Galicia Confidencial

Valentina Formoso: “É tempo de resistir fronte aos que pretenden a eliminación da nosa lingua"

2011-11-12T20:23:00.000+01:00

A Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística elixiu nova directiva esta pasada fin de semana co obxectivo de proxectar o seu discurso fora dos centros escolares.

"Esta III Asemblea Xeral serviunos para consolidar a nosa organización, de dar un salto cara a proxectar o noso labor fóra dos límites dos centros do ensino neste momento de regresión do uso da lingua nos centros de ensino, regresión que mesmo se promove dende a propia administración”. Así de contundente se amosou Valentina Formoso Gosende, reelixida coordinadora xeral dos equipos de Normalización Lingüística.

A III Asemblea Xeral da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística celebrada esta fin de semana en Compostela tamén renovou ao 40% dos seus membros. No decurso desta asemblea, a Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística realizou unha actualización dos seus textos estatutarios para permitir "unha mellor concreción" do seu labor do día a día nos centros de ensino.

Ademais, presentouse o plano de traballo para o vindeiro curso e os obxectivos para os dous seguintes, que terán coma principal finalidade contribuír a xerar un discurso "normalizador plural e integrador" que chegue a todos os sectores da sociedade galega. Ademais, os equipos de NDL tamén tentarán defender o uso e a normalización do galego máis alá das aulas.

En Galicia Confidencial

Valentina Formoso/ vieiros.com

A escritora María Reimóndez leva a literatura galega a Italia

2011-11-12T20:10:00.000+01:00

O 10 e 11 de novembro a escritora galega participou nunhas xornadas organizadas por Insula europea sobre a muller na literatura.

Oito escritoras entre as que se atopa María Reimóndez, pertencentes a diferentes literaturas europeas e con parte da súa obra traducida ao italiano, participaron o pasado xoves e venres nunha mesa redonda en Perugia (Italia).
As xornadas foron organizadas por Insula europea (http://www.insulaeuropea.eu/), unha plataforma de especialistas italianos en diversas literaturas de Europa coordinada polo profesor de Filoloxía Románica da Universidade de Perugia Carlo Pulsoni. O evento inclúese no marco da edición anual do Umbria libri (www.umbrialibri.com) que este ano leva versou sobre “C'era una donna” (“Érase unha muller”).
As autoras compartiron mesa con algúns expertos en Italia das literaturas que representan. No caso galego, María Reimóndez sentou ao carón de Attilio Castellucci, tradutor ao italiano de O club da calceta (Il club della calzetta: Roma, Gran Via 2007) e director do Centro de Estudos Galegos da Università La Sapienza de Roma.

En Galicia Confidencial

Premio ao fomento do galego na publicidade

2011-11-07T15:00:00.000+01:00

Nun emotivo acto celebrado o 30 de outubro nas instalacións do Centro Cultural da Deputación de Ourense, a “Comisión proCentenario Nós 2020” homenaxeou a memoria dos anunciantes que fixeron posible a histórica publicación. Deles quedaban catro en activo cen anos despois: os herdeiros de Casa dos Lentes; o fotógrafo Schreck; Villar Foto e O Cronómetro. Tomaron a palabra o presidente da Federación de comerciantes e varios membros da comisión que queren para Ourense a capitalidade cultural europea para o ano 2020. A homenaxe rematou cun moi aplaudido “Saúde e República”.
Ese mesmo día coñecéronse as bases do que será o “I Premio de Honra Nós” ao fomento do idioma galego na publicidade non institucional. A intención deste recoñecemento é protexer e potenciar a normalidade do uso da lingua e da cultura galegas en todos os sectores e ámbitos da sociedade, da economía e da comunicación. Poderá participar todo o sector publicístico profesional, comercial e empresarial de dentro e fóra de Galicia, coa única condición de que publique o seu anuncio en idioma galego. Os anuncios deberán aparecer no soporte elixido entre as datas do 31 de outubro e o 30 de setembro de cada ano. O premio, que non está dotado de contía económica, consistirá nunha peza escultórica como agasallo simbólico.
Outro dos actos da xornada foi a Romaría histórica 'A Bela Auria' celebrada no xardín do Posío. Traxes de época, actividades de lecer e un xantar popular trasladáronnos, no mesmo centro de Ourense, aos anos 20.

En Galicia Confidencial

En galego, agora e sempre

2011-10-10T22:25:00.000+02:00

Con este lema a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística vén convocando tódolos anos aos concellos galegos para organizar actos nos camposantos coa finalidade de restituír a memoria lingüística dos nosos devanceiros.

Por Xosé Glez. | Redondela | 08/10/2011

Estes espazos, que os antropólogos denominan “parroquia de mortos”, están situados na “parroquia dos vivos”. Tan arraizada está en Galicia a cultura da morte que os veciños negáronse a trasladar os cemiterios fóra dos núcleos rurais consonte co establecido pola Lei de cemiterios, por razóns de salubridade.
Aínda non hai moito que o alcalde de Lugo anunciaba visitas guiadas ao camposanto municipal. Os panteóns espertan o interese e admiración pola ricaz arte das súas construcións. Outros rivalidan pola mesma curiosidade, como son os de Pereiró, en Vigo; San Mauro, en Pontevedra, nos que arquitectos de prestixio como Gómez Román, Antonio Palacios, etc... ou escultores de renome como Acuña, Asorey, Xoán Piñeiro... deixaron abondosos exemplos da súa creatividade. Por esta razón, o de San Francisco en Ourense foi declarado BIC (Ben de Interese Cultural). No resto dos de Galicia (3792 cemiterios parroquiais) tamén hai arte popular. A eles acuden decote os veciños para coidaren o ornato e limpeza de nichos e sartegos. No noso País a cultura da morte aínda está moi viva.

Porén, o que máis chama a atención dos cemiterios é a imaxe distorsionada que ofrecen da nosa identidade. Só unha de cada mil lápidas está escrita en lingua galega. Máis chamativa é a convocatoria que fan os familiares aos sepelios e funerais mediante esquelas castelán. Isto si que é unha contradición. Só un 2% das necrolóxicas publícanse nos xornais en lingua galega. Unha incoherencia absurda que ten oríxes históricas. Mais, superados os contextos sociopolíticos que deron pé a estes perversos costumes, hoxe a responsabilidade das familias é decisiva para seren coherentes, respectando a memoria cultural e lingüística dos falecidos.
A proposta que a Asociación de Funcionarios está a enviar aos concellos galegos anda na procura de maior atención nas medidas de fomento da lingua galega no ámbito funerario. O Estatuto de Autonomía e a Lei de Normalización Lingüística encoméndalles ás Corporacións Locais medidas de fomento da lingua galega en TODOS os ámbitos da vida social e cultural. As suxestións que se lles fai son de variado alcance: homenaxe aos falecidos coa colocación dunha placa nas portas dos cemiterios co seguinte texto: “Na memoria de tódolos que aquí xacen, porque grazas a eles Galicia segue a ter lingua e cultura de seu”; a publicación dun bando chamando ao vecindario para que restitúan a lingua galega nas lápidas, etc...
A este chamamento xa responderon os concellos de A Bola, Cartelle, Calvos de Randín, Cotobade, Cuntis, Chantada, Maceda, Pontevedra, Redondela... e algúns colectivos culturais, como o Centro de cultura popular de Xinzo de Limia. Na Estrada procederase á substitución das lápidas en castelán por outras en galego dos irmáns Marcial e Avelina Valladares, escritores do Rexurdimento Galego.
O primeiro de novembro podería converterse nunha gran oportunidade para restituir a memoria lingüística de Galicia.

Novo manifesto contra a marxinación do galego nos medios

2011-10-10T22:18:00.000+02:00

Xosé Mª Álvarez Cáccamo, Henrique Harguindey Banet e Francisco Pillado Mayor abandeiran unha nova iniciativa a prol da conservación e a difusión do galego nos medios de comunicación. Un dos seus obxectivos é que xornais, radios e televisións utilicen o galego no 50% dos seus espazos ou programacións.Por Xurxo Salgado | Compostela | 08/10/2011

O manifesto, que se dará a coñecer o vindeiro luns nun acto que terá lugar na libraría Couceiro de Compostela, denuncia a marxinación do galego nos medios de comunicación privados de Galicia.

A pesar de que aínda non se presentou oficialmente xa conta co apoio de 400 persoas de variados ámbitos, profesións e opcións ideolóxicas que tentan, segundo os seus impulsores, representar un "amplo espectro" da sociedade galega e, especialmente, cunha "sobranceira presenza" de persoas relevantes do mundo da cultura e do ensino.
Manter as declaracións na lingua orixinal

Os obxectivos deste novo manifesto é que o galego sexa utilizado no 50% do espazo dos medios escritos ou nas grellas de programación de radios e televisións. Tamén se reclama a "reprodución literal" en galego das entrevistas, declaracións e intervencións feitas nesta lingua, así coma a transcrición literal dos eslógans e pancartas das mobilizacións na súa lingua orixinal.

Tras a súa presentación pública, o manifesto será accesible a través da Internet.

En GALICIA CONFIDENCIAL

O ego do artista

2011-10-08T19:55:00.000+02:00

María

Reimóndez

Por moito que ás veces nos gabemos de vivir no século XXI como un grande avance, en realidade este feito implica tamén ir acumulando cargas herdadas cada vez maiores. A nosa vida diaria vai ben reberetada con expectativas e discursos que, moi lonxe de revisarse, tenden ao perpetuo. Un dos máis inmutables semella ser o do ego do artista. Os debates sobre o papel do artista na sociedade teñen sido abondosos e complexos mais quitando as achegas feministas ao respecto, algunhas xa ben antigas (léase sen ir moito máis atrás As Literatas de Rosalía de Castro) poucas veces se reflexiona sobre este tema dende o xénero. O ego do artista semella desenvolverse de forma fundamental en masculino, deixando as artistas novamente nun caixón, comprimidas e con importantes obstáculos. A ninguén semella chamarlle a atención o discurso case demiúrxico de algúns arquitectos, ou as diatribas pseudofilosóficas dalgúns cineastas, pero cando o mesmo elemento se pon en boca dunha muller entón as críticas non cesan. O ser “riquiñas” e humildes son as virtudes que deben rodear as mulleres, aínda hoxe constatadas de forma implícita nun cento de reaccións. Por iso se cadra ás artistas non adoita saírnos o espírito de autopromoción que a moitos señores tan de natural lles acae.
Estes feitos, xunto coa composición dos xurados e a falta de compromiso real coa igualdade de instancias como editoriais e promotoras de eventos poden ser as razóns que expliquen por que dende o ano 1978 só oito mulleres recibiron algún galardón nos Premios da Crítica de Galicia. Por iso dende aquí comezo hoxe campaña para conseguir uns premios da crítica en feminino: escribámoslles ás editoras, ás produtoras, para que candidaten mulleres que en 2010 fixesen país e historia. Somos moitas as mulleres con méritos (e xa ía glosar “perdoando a falta de modestia”!): é hora de facernos visibles.

En A NOSA TERRA

Cento catro anos despois, un novo até logo. A actual etapa de A Nosa Terra acaba. As publicacións do diario dixital rematan hoxe. A empresa desaparece; o proxecto agarda renacer no futuro.

2011-10-08T19:49:00.000+02:00

Deseño de Francisco Leiro co gallo do primeiro centenario de A Nosa Terra, no 2007

Todo proxecto xornalístico ten unha empresa detrás. Os problemas económicos obrigan a liquidar Promocións Culturais Galegas, S.A.
O esforzo denodado e o apoio de moitos, o alento dun gran número de galegos (moitos deles desde a emigración), chocaron non só contra a realidade económica da crise senón tamén contra a transformación que están a vivir o conxunto dos medios de comunicación.
Como xa catro veces antes, ao longo dos seus 104 anos de vida, a desaparición da empresa non ten por que supor a desaparición do proxecto, pois non é unha aposta empresarial, senón un proxecto de país.
Así que, unha vez máis, o proxecto de A Nosa Terra ficará conxelado.
Sabemos que algún día –agardamos que antes ca despois– renacerá coa mesma ilusión e con máis forza. Coa forza dunha nación que necesita unha voz propia.
Preservar o proxecto foi a nosa maior preocupación nos últimos tempos.
As outras foron que os traballos realizados, tanto no campo xornalístico coma no editorial (máis de 1.200 libros editados, ducias de exposicións e proxectos realizados), sigan tendo a presenza que se merecen conforme á súa vixencia e utilidade social. Apostamos por que o publicado no semanario e no xornal sigan estando na rede e os libros nas librarías.
Xa que logo, só queda darlles as grazas aos máis de 10.000 subscritores, aos máis de 6.500 seguidores nas nosas redes sociais, aos case mil accionistas, aos máis de 500 colaboradores, aos integrantes dos distintos consellos de administración, a ducias de traballadores e a todos os que, dun xeito ou doutro (de moitos xeitos e maneiras, moitas as máis das veces anonimamente), fixeron posíbel está xeira de A Nosa Terra que comezara en 1977 e que ninguén agardaba fose tan longa e frutífera. A todos vós, moitas grazas e até sempre.

Afonso Eiré
En A Nosa Terra do 23 de setembro de 2011.

Notas para unha insurrección desde a palabra

2011-10-04T20:26:00.001+02:00

De todos os roubos de carácter social dos que estamos a ser vítimas durante esta crise, o peor e o máis imperceptible é o da palabra. Será moi difícil conquistar algún día un mundo xusto, un mundo equilibrado, participativo, un mundo para a cidadanía, mentres non lle devolvamos a dignidade á palabra. Só ela ten a virtude de designar as cousas na súa exacta medida. Pero foi desposuída, saqueada, a palabra. E baleira, oca, deshabitada, só serve para designar o superficial, o insubstancial. Só é confusión. Hipermetropía.
Nestes tempos en que as palabras enganan; nestes tempos en que, por exemplo, a palabra «mercados» oculta canda si, baixo un mesto pano de anonimato, o significado real de «especuladores» (ao que se lle podería adherir o adxectivo «ricos» sen temor a equivocarnos); nestes tempos en que o apelido Botín se converte en todo un símbolo do roubo social (fraude fiscal millonaria) e, ao tempo, nun símbolo da hipocrisía máis funesta para a confusión da palabra (pretendendo sobreescribir en «roubo» outros termos como «mecenas», «filántropo»); nestes tempos en que se decreta a «necesidade» de recortar en educación (futuro), en cultura, en servizos sociais, pero non se poñen trabas aos gastos fastuosos na visita do Papa ou aos delitos seculares dos evasores de impostos; nestes tempos en que se eliminan brutalmente prestacións sociais a unha cidadanía que fixo posible o Estado do benestar, agora castigada polo paro e pola falta de expectativas, pero se capitalizan os bancos a fondo perdido e sen condicións (eses mesmos bancos que a uns anos vista incrementarán brutalmente os seus beneficios pola implantación sistemática da banca electrónica e o despido progresivo de persoal); nestes tempos en que a palabra, empregada como arma política, se utiliza para asustar a cidadanía e impregnala da adxectivación dun medo (terror dialéctico) que faga máis doada a consecución dos obxectivos que os especuladores pretenden conseguir a costa do empobrecemento xeral da poboación; nestes momentos, digo, precisamente nestes momentos, é máis urxente ca nunca, máis vital, máis indispensable ca nunca, e tamén máis liberador ca nunca, a recuperación da palabra; a imprescindible loita por devolverlle a súa dignidade, a denuncia da súa manipulación, a visibilización do seu saqueo. Se a palabra volve a ter entidade, se volver ser corpórea, sincera, precisa, honrada, exacta, o futuro tamén o será. Desde a palabra, insurrección.

Fran

Alonso

Escritor

En A Nosa Terra

Ensinádelles a falar

2011-10-04T20:17:00.000+02:00

Creo que a profesión de mestre, de profesor, de ensinante é unha das que maior respecto me merece. E penso que é, tamén, unha das que implica unha maior carga de responsabilidade. Cónstame ademais que, en xeral, hai grandes profesionais no sector que lle dedican moitas horas de esforzo e ilusión a un traballo que con frecuencia non ten o recoñecemento social nin económico nin o prestixio nin o apoio institucional que merece.
E dentro do ensino en xeral, o da lingua en particular ten unha característica que o individualiza: impregna todo o currículo escolar, dende o comezo ata o final e na totalidade dos ciclos, mostra da importancia que as autoridades educativas lle outorgan á aprendizaxe dos coñecementos lingüísticos. Porque a linguaxe é esencial para abordar as demais disciplinas, porque as palabras son imprescindibles para comprender e manexar os conceptos, porque case sempre a nosa capacidade de raciocinio vai ligada ás habilidades lingüísticas que posuímos.
Eu non son ninguén para dar consello, pero se algún profesor de lingua, que é a miña especialidade, mo pedise, recomendaríalle con humildade que centrase os seus esforzos en ensinarlles a falar aos seus alumnos.
Lembro con agarimo os escasos mestres que me ensinaron a expresarme oralmente con corrección e claridade, a saber dirixirme aos demais. E non gardo especial recordo dunha neutra maioría obsesionada coas análises sintácticas e outros reberetes filolóxicos. O ensino da oralidade, explicitamente recoñecido na teoría dos deseños curriculares, segue sendo unha excepción en moitos centros de ensino onde con frecuencia a árbore da gramática non deixa ver o bosque da comunicación. Saber falar con corrección, tanto en público como en privado, é un coñecemento inmediatamente útil ao que calquera poderá tirarlle moito partido no futuro e no que o noso país resulta especialmente deficitario. Pola contra, saber que “andaría” é a primeira persoa do singular dun tempo verbal que en galego se chama pospretérito é un coñecemento, mal que nos pese aos filólogos, perfectamente prescindible.

Manuel

Núñez Singala

Escritor

En A Nosa Terra

Os cancioneiros medievais. Precursores da literatura galaico-portuguesa

2011-09-28T20:57:00.001+02:00

O traballo en común de elites e pobo para consolidar unha lírica propia no espazo galego portugués explica moito da nosa identidade. linguagem lhes era comúm, apenas divergindo, como ainda hoje acontece, nalgumas particularidades dialectais”. Este texto pertence ao libro Cantigas de amigo dos trovadores galego portugueses, de José Joaquim Nunes, no que puntualiza moi ben a dependencia da literatura común para galegos e portugueses do idioma común no alén e no aquén Miño no século XII e XIII. Nesta dirección, convén non esforzarse en verificar quen foi o primeiro autor da lírica común do noso gran monumento literario como son os Cancioneiros comúns para galegos e portugueses. Pouco significado ten se o primeiro en escribir nese idioma emancipado e comunal foi Egas Monis Coelho, Goesto Ansúrez, o rei Sancho I O Velho ou Pai Soares de Tabeirós. Neste sentido, é preciso connotar tempo e espazo no que se moveu un colectivo de autores, todos eles emerxentes da poesía culta.

“O idioma de que os trovadores se serviram nas suas composições era o que ao tempo se falava nas duas margens do rio Minho e representava já evolução doutro mais antigo, o galaico-portugalense, proveniente do latim na sua fase popular, outrora falado em ambas as regiões. Portugueses de cá e galegos de lá entendiam-se perfeitamente uns aos outros, porque a mesma linguagem lhes era comúm, apenas divergindo, como ainda hoje acontece, nalgumas particularidades dialectais”. Este texto pertence ao libro Cantigas de amigo dos trovadores galego portugueses, de José Joaquim Nunes, no que puntualiza moi ben a dependencia da literatura común para galegos e portugueses do idioma común no alén e no aquén Miño no século XII e XIII. Nesta dirección, convén non esforzarse en verificar quen foi o primeiro autor da lírica común do noso gran monumento literario como son os Cancioneiros comúns para galegos e portugueses. Pouco significado ten se o primeiro en escribir nese idioma emancipado e comunal foi Egas Monis Coelho, Goesto Ansúrez, o rei Sancho I O Velho ou Pai Soares de Tabeirós. Neste sentido, é preciso connotar tempo e espazo no que se moveu un colectivo de autores, todos eles emerxentes da poesía culta como da popular, que particularizaron esa grandeza literaria que, sen ela, posibelmente, tanto Portugal como Galiza non serían as mesmas en toda a súa evolución nacional, tendo o idioma como fundamento desa idiosincrasia.
Nesta dirección, cómpre insistir nesa época literaria administrada por trobadores, xograres e segreis que proclamaron as esencias vitais dun idioma levado a ese corpus literario. Por tanto, non é preciso botar mao dunha longa nómina de autores para individualizar a fértil e dinámica ópera prima dos nosos trobadores, para mostrar cada un dos perfís que se manteñen nese mosaico de longa tradición, que esclarece un pasado compartido por galegos e portugueses que conformaban a Gallaecia.
As referencias dese bloco lingüístico e literario móstrase nos Cancioneiros Galego Portugueses que conforman a identidade que forneceu o elemento mais dinámico dun potencial espléndido que consolidou e forneceu ese carácter de independencia política, no caso de Portugal, e de dependencia política a Castela por parte de Galiza. Velaí a separación máis elemental en que nunha parte, a lingua e a literatura evolucionan e na outra estáncase ou retrocede. A literatura galaico-portuguesa manifestada nas Cantigas de Santa María de Afonso X O Sabio, ou do seu neto, D. Dinís, rei de Portugal, mantívose viva nas respectivas cortes por ese colectivo de trobadores, de ambas as beiras do Miño, que foron capaces de crear todas esas manifestacións que no campo filolóxico non atopan diferenzas.

Xosé Lois

García

Escritor. En A NOSA TERRA

Francisco Castro: 'Cómpre un ‘15M’ dos consumidores de medios de comunicación’

2011-09-20T22:44:00.000+02:00

Velaí vai unha entrevista que lle fai A Nosa Terra ao escritor Francisco Castro,e que tivemos o pracer de coñecelo cando nos veu falar de "Chamádeme Simbad", libro que lemos o curso pasado.

Na contracapa do seu libro fala de parodia da novela negra mais In vino veritas parece máis unha deconstrución do xénero policial onde o cerne é a crítica social, especialmente contra a televisión.
Comparte coa maioría dos meus libros ese factor de crítica social. Eu creo na literatura como ferramenta de evasión pero tamén como xeito de falar do mundo. Quería ser explicitamente crítico cos medios de comunicación e cos consumidores de determinados contidos televisivos. Pero tamén é certo que quixen facer parodia do xénero negro. Non son un grande afeccionado á literatura negra pero apetecíame xogar coas estritas normas do xénero, de aí que encabecen os capítulos os puntos do decálogo de Raymond Chandler sobre a literatura policial.
A parodia moitas veces nace da admiración ou do coñecemento pormenorizado dun ámbito. Por que lle apetecía achegarse a un xénero que lle era indiferente?
Sobre todo porque estou canso da personaxe do detective investigador que canoniza a novela negra. Paréceme artificial de máis. Eu coñezo detectives que traballan en casos de divorcio, que espían traballadores de baixa e adolescentes de botellón e consideraba de xustiza crear un investigador real, alguén que os profesionais sentisen como máis próximo que os personaxes das novelas. A distancia entre un investigador literario dun real é igual de grande que a que existe entre Gregory House e os médicos de verdade.
A novela negra goza de grande éxito neste intre, aínda que moitas delas teñan poucos valores literarios. Como se explica que un libro policial predispoña o lector en positivo?
Calquera obra de ficción, e niso insisto nos obradoiros de Escritura Creativa que dou, debe ter intriga, debe conseguir que o lector, logo de ler o capítulo segundo, teña ganas de ler o terceiro, e así sucesivamente. Iso o xénero policial conségueo por defecto. Con esta novela é a primeira vez na que os que a están a ler me comentan: “Oe, que xa sei quen é o culpábel”, “mira que tal personaxe non me é de fiar”... Ese xogo co lector no que el pode adiviñar ou anticiparse ao que vai pasar é un elemento moi atractivo.
O cerne do libro é a crítica ao telelixo. Ten unha relación política o grande éxito dos programas do corazón e da explotación da intimidade na televisión?
Por suposto. E tamén co modelo educativo e socioeconómico no que vivimos. De seguirmos o camiño cara á banalidade, se afondamos no fomento da pobreza intelectual, está sementado o campo para actitudes case fascistas. Arestora, a escola non forma intelectual e culturalmente. A sociedade en xeral é incapaz de entender un artigo de opinión, foxe dun filme se ten “demasiados diálogos”. Como unha cidadanía así vai reflexionar sobre as causas da crise ou ter pensamento crítico? Entre todos estamos preparando a apoteose da barbarie.
Pero os produtores televisivos afirman que o éxito deses programas crea un círculo vicioso. A xente veos, os anunciantes pagan e o negocio aumenta. Cando alguén tenta outra cousa, a audiencia non o segue.
Se houbese vontade política por regular ese mercado, acababa a escusa. Onde está o límite do aceptábel? O noso país xa tivo outra televisión. Cando se lanzaron as canles privadas falábase de que a libre competencia aumentaría a calidade. Ao día seguinte triunfaban as Mamá-Chicho en Telecinco! Se antes podiamos ver na tele programas como La Clave, de José Luis Balbín, onde se debatía, con rigor e calma, sobre temas serios horas e horas nunha nube de fume de tabaco, por que agora nos conformamos coas trifulcas entre Belén Esteban e os irmáns Matamoros? O que pasa é que ao poder interésalle unha poboación “ocupada” no frívolo, pendente de Supervivientes, dos triunfos de La Roja... Así non pensa nas cousas graves nin busca saída.
E hai saída para ese modelo de medios de comunicación?
A min gustaríame unha especie de 15-M nos medios, que a xente se indignase e apagase a televisión, que se notase nas audiencias o cambio de actitude. De todos os xeitos, confío cada vez menos no valor dos medios tradicionais –especialmente televisión e prensa escrita– para contar o mundo que me interesa. É na internet onde flúe todo con moita máis liberdade. Pensemos que a cultura galega onde resiste é na rede. Nos quioscos e librarías somos ínfimos pero podes conectarte da mañá á noite e só consumir contidos en galego e non dás feito.
Pero as noticias máis lidas na internet son tan frívolas coma as da televisión.
Loxicamente, os que seguen a Belén Esteban tamén son internautas pero iso non é o importante, o revolucionario é que temos unha saída para algo distinto. Con moito sacrificio, con moito voluntarismo, con moita militancia, pero a cultura galega e a cultura en xeral teñen unha oportunidade de supervivencia e de aumento de influencia na sociedade. Por fin podemos saber que pasa a pesar das preitesías dos medios co Estado e cos anunciantes porque aínda que o xornal non informe de algo “pouco interesante” para o poder, alguén vai colgar un vídeo, facer unha convocatoria, difundir unha idea...

'Dependemos demasiado do ensino'

In vino veritas é unha novela negra pero vostede mantivo o seu estilo de narrador omnipresente e reflexión sobre o labor do escritor. Non tiña medo de que ese modelo entorpecese a lectura?
Cos anos que teño, sei o que quero e o meu estilo van canda min. Pero era consciente desa dificultade. Por iso o proceso de escrita desta novela foi dos máis complicados que vivín. Dediqueille dous anos até o 2008 e tras acabala, decidín metela na gabeta. Publiquei desde entón Chamádeme Simbad e O segredo de Marco Polo e hai uns meses volvín coller o mecanoscrito de In vino veritas armado cun rotulador vermello e corrixín a novela. Probabelmente era máis “doado” renunciar ao narrador pero considero que a miña voz debe estar presente e intervir opinando sobre o que me parece.
Vostede tamén escribe libros para rapaces e adolescentes. Cambia a maneira de enfrontarse a cada un dos públicos?
Hai quen di que son os editores os que lles poñen as etiquetas aos seus libros, eu digo que non. Cando escribo para meniños a trama é simple e liñal; cando o fago para mozos, hai certa complexidade narrativa pero a lingua quero que sexa accesíbel. Na literatura para adultos é onde crebo os límites expresivos e arrisco.
Galiza ten unha excelente canteira de escritores para nenos e mozos. Na actual conxuntura de recortes educativos, é posíbel que se perda o mercado dos máis novos e haxa menos títulos?
Existe unha enorme e triste dependencia do sistema de ensino. Precisamos un mercado pleno e autónomo coma o catalán. Esta valoración serve para o audiovisual ou para a prensa en galego, con lixeiros matices. O noso problema como cultura é que mentres a nosa produción cultural é de primeira división a todos os niveis e conseguiu normalizarse como expresión dunha identidade galega, o país como sociedade non é normal. Os que producimos cultura: escritores, editores, músicos, cineastas, actores, xornalistas... somos heroes porque a entrega e o esforzo non están pagos, porque a recompensa económica e social é exigua. Podemos botarlle a culpa aos poderes e á forza da cultura do Estado pero ás veces estrañas maior atención daqueles que para outras cousas si se senten identificados coa cultura propia. Se os que se senten desgustados cos ataques ao galego consumisen os produtos en galego teriamos unha cultura sustentábel e digna.
A pesar dese heroísmo, na literatura o 90% do que escriben os nacidos en Galiza está en galego. Non sería máis lóxico escribir na lingua do comercio?
E o que é máis importante. Os que temos 45 anos ou menos non chegamos á literatura como militantes ou para cubrir un oco ou para continuar as tradicións temáticas e literarias da Tradición. Non, chegamos á escrita porque queremos facer literatura, sen máis etiquetas. Eu non fago literatura galega, fago literatura, que é galega porque eu son galego e o idioma de Galiza é o galego, nada máis. Esa postura “profesional” diante da escrita convértenos en escritores moi modernos, á altura dos nosos colegas en calquera parte do mundo. Eu quero que cando me traduzan un libro, o lector sinta ese texto como propio, que se identifique cos personaxes e a historia, non que faga unha lectura “etnográfica”. Non me parece casual que sexan os autores infantís e xuvenís os primeiros que consguiron ser traducidos masivamente.
Nesa busca da profesionalidade, certos gurús aseguran que o libro electrónico é máis positivo para o autor porque o libera de intermediarios. Que opina vostede?
É un debate de moi moi longo percorrido. Arestora en España só hai vendidos 200.000 aparellos de lectura electrónica. Iso non é nada, non dá para falar de mercado. As vendas de libros electrónicos no Estado supoñen o 0,3% do total de libros. Nos países anglosaxóns a cousa vai moito máis avanzada pero aínda tampouco dá para tirar conclusións sobre que cambios vai supoñer na relación entre autor-editor-libreiro-lector.
O libro electrónico non é máis incómodo ca o de papel e amais nin sequera é máis barato?
Coincido con esa apreciación. O libro de papel é un grande invento. Esa vantaxe do electrónico din os gurús que estará nos libros enriquecidos, volumes nos que ao tempo que les podes escoitar as músicas da historia, ampliar información sobre os personaxes, ver infografías ou vídeos... Segundo estes expertos, o libro electrónico debería ser máis caro ca o tradicional porque abre un mundo novo. Seguro que pronto veremos autores e editores apostando por ese novo formato pero a crise económico vai ralentizalo todo. Vivimos un tempo de recortes brutais contra a cultura. É curioso que neste tema non se cumpre a lei xa que é obriga do Estado e da Xunta apoiar a creación e a difusión cultural como valor estratéxico. Non poden escudarse na crise porque un dos cometidos da administración pública é ese.
Pode a crise danar irremediabelmente a cultura galega?
Eu son optimista porque a crise vainos obrigar a espabilar, a ser imaxinativos e combater. Pase o que pase, a min ninguén me vai quitar de escribir. Eu seguirei levantándome cada día ás cinco da mañá para facer o que máis me gusta.

En A Nosa Terra

EU O Carballiño

2011-09-03T14:11:00.004+02:00

Historia da Lingua Galega. Do latín ao galego cordial. Autor: Pepe Carreiro

2011-09-01T16:41:00.000+02:00

É curioso, pero en Galicia non se falou sempre galego. Non, castelán tampouco, nin inglés. Na altura na que en Galicia non se falaba aínda galego, en Madrid nin sabían que era iso do castelán. Madrid, ademais, aínda non existía. En Londres, que tampouco existía, tamén non sabían nada do inglés.

Do que se falaba en Galicia antes da chegada dos romanos pouco sabemos.

2011-08-14T21:57:00.000+02:00

Recoñezo que tiña certos prexuízos e tardei en comezar esta novela que, admítoo, opino que é boísima. Víctor F. Freixanes atrápanos con este Cabalo de ouros, publicado por Galaxia, cunha historia ben afíada, inesperada, do mellor da literatura galega que teño lido ultimamente. Unha historia a maior parte das veces aceda, dura, como duros foron os tempos que rememora, triste, silandeira, e sobre todo chea de forza. Freixanes non só xoga co narrador-lector, senón que tamén é quen de aportar un cantar de cegos na novela, logrando un encaixe de bolillos camariñés perfecto no que abraian os saltos e os ritmos narrativos, rematando nunha puntada final venezolana totalmente inesperada polo cambio da liña narrativa que nos envolve ata as últimas liñas. E máis inesperado resulta que todo este tecido se teña en pé arredor dunha partida de cartas, ben longa por certo, ben cheíña de cartos tamén, pero que na arañeira de personaxes cobizosos, maledicentes, teimudos, e mesmo tenros, vai desenvolvendo o nobelo dun amor non tan imposible que nos tensa ata o final.
Non sei, repito, pareceume -e soprendeume- boísima.

“Lembro a súa ollada clara, case que líquida, fóra do mundo dos vivos, ela tamén. A vida pasa polas cousas, pola memoria dos feitos e polas criaturas que tales padeceron. O que noutrora foi furia e desolación, ferida e castigo, materia pezoñenta que apesta o mundo, o bálsamo do tempo cicatriza, non sei se cura, en calquera caso adormece, as máis das veces para sempre”

En TRAFEGANDO RONSEIS

Vivimos coma galegos?

2011-08-09T22:49:00.000+02:00

Dende a morte de VIEIROS fomos enterrando unha boa ristra de medios en galego (A Peneira, GalizaNación, A Nosa Terra, Galicia Hoxe...) supoño que en breve teremos novas "reestructuracións" no Xornal de Galicia e xa se están oindo tambores de guerra dende La Voz de Galicia... aínda que este último en galego ten o xusto para cobrar a subvención e pouco máis.WikiLeaks puxo de manifesto que a "guerra de medios" é unha das guerras máis cruentas nas democracias mundiais. Al Jazzira leva a voz cantante no mundo árabe e ata fai catro días News of de World tiña practicamente o monopolio dos tabloides británicos e por extensión da prensa mundial. En España o grupo Vocento seica pretende desembarcar en Galicia -vía ERE- mercando o 33% da Voz de Galicia (run run) mentres o seu propietario Santiago Rey Fernández-Latorre seica vai camiño dunha xubilación dourada. O Grupo Editorial Prensa Ibérica emprega as súas cabeceiras como facilitadoras do seus verdadeiros intereses: o sector inmobiliario en toda España. E así poderíamos seguir repasando as marañas mediáticas que impiden que as noticias de interese para Galicia vexan a luz sen manipulación nos medios.

Doutra banda existen na rede infinidade de medios dixitais que presentan unha realidade fortemente ideoloxizada que os converten por definición en medios minoritarios de cara á opinión pública. Aínda que esta afirmación é discutible, os datos de tráfico na rede semella que poden considerarse obxectivos. Editores de novas non xerárquicos como Menéame (ou Chuza en Galicia) recollen moitas visitas e enlaces pero a súa arquitectura basada no "karma" dos participantes posibilita o control ideolóxico das noticias que chegan ás suas respectivas portadas. Algo semellante sucede cos comentarios que todos podemos facer en El Pais (cando o permiten), El Mundo, Público, etc... En Galicia algúns apostaron no seu día por "Xornal de Galicia" como alternativa á prensa convencional, mais lamentablemente o seu propietario Jacinto Rey semella estar máis interesado en sacar tallada das privatizacións e licitacións públicas empregando a forza do Xornal para facerlle descaradamente a pelota ao Goberno Central (Pepe Blanco) mentres na casa cesa aos seus directivos ou move as pezas no taboleiro mediático para seguir pechando medios e así eliminar a competencia. Estas operacións son difíciles de demostrar pola maraña de empresas pantalla que participan nelas, co tempo teremos cumprida información destas artes escuras na prensa galega; o malo será que daquela xa NON TEREMOS NIGÚN MEDIO EN GALEGO do que podamos falar ben nin mal.

Se todo o que levo dito é certo, é tremendamente preocupante que os galegos e galegas non fagamos absolutamente nada, estámonos a xogar a libertade de expresión e a posibilidade de comunicar sucesos, realidades e ideas en Galicia. Afortunadamente temos aínda dous Proxectos de Liberdade.

Se me permitides dúas palabras quixera presentarvos dous medios de comunicación que precisan con URXENCIA da vosa participación activa e cicais da vosa colaboración económica (por cativa que sexa sempre será mellor que nada!)

Trátase do dixital GALICIA CONFIDENCIAL que leva máis de dous anos ofrecendo informacións puntuais sobre a realidade cotiá de Galicia e tenta consolidarse coma un medio "independente" (cando menos económicamente) que lle permita afondar na liña do "xornalismo de investigación" nesta terra. O voluntarismo ten sempre límites e cicais sexa esta unha das últimas oportunidades que teñamos en Galicia para crear unha opiníón pública libre de sometemento ás políticas de partido ou aos intereses de empresa.

GALICIA CONFIDENCIAL vén de apostar polo que eles mesmos denominan un "Xornalismo Sustentable" e para facelo posible reclaman a nosa colaboración económica e a nosa participación coma lectores críticos que sustenten este proxecto de futuro. Se aínda non coñecedes o medio atoparedes nunha primeira visita moito "nacionalismo" e "independentismo" entre os seus siareiros (especialmente nos comentarios) mais cónstame que ás veces estas actitudes non son máis que "fume na rede", o que pode parecer un gueto mediático de sectores políticos que se atopan lonxe de seren aternativas de goberno en Galicia pode ser simple "apariencia de liberdade". Estes mesmos siareiros escribían arreo no defunto VIEIROS e ao día seguinte da súa morte apenas houbo siquera catro "tristes esquelas". Quero dicir que de todos NÓS depende o facer que este medio sexa plural e colla o pulo preciso que lle permita afondar na investigación da información posibilitando así a construcción dunha verdadeira Sociedade Democrática e Aberta que nos leve á superación do actual statu quo.

Discutible, ben o sei, pero considero que estes xoves emprendedores son xente sobradamente preparada e cunha verdadeira vocación xornalística e só precisan dunha pequena seguridade que lles permita dar o salto á PROFESIONALIZACIÓN. ¿Por que non apostar en serio por un Proxecto con futuro?

Se sodes dos que non vos gusta o pago on-line aconséllovos á transferencia bancaria (por 48 €uros ao ano!) teredes acceso ao que denominan GC Plus non ides atopar ningunha "revelación mariana" nin cousa semellante, mais é un agradable bandeirín de enganche para premiar a vosa suscrición e a vosa fidelidade a este proxecto de comunicación en liberdade.

E para rematar de VENDER o producto, salientar a vocación de servizo público da sección chamada GC Aberto (aínda en fase beta) que permite a calquera persoa ou asociación publicar artigos e novas libremente e dalas a coñecer na rede galega. Este sevizo de edición é un valor engadido que non deberamos desprezar se temos en conta o momento actual no que vivimos.

Só mediante a denuncia podemos coñecer o que realmente sucede e cicais cando estas denuncias cheguen a ter "masa crítica na rede" teremos a posibilidade de transformar os procedementos democráticos esixindo SOLUCIÓNS!

Sami Nair aposta claramente polo futuro transformador dos medios na creación dunha nova sociedade. Faino nunha entrevista realizada con motivo da presentación do libro "La explosión del periodismo. De los medios de masa a la masa de medios" do xornalista, de orixe galego, Ignacio Ramonet.

Na súa xusta medida penso que o proxecto Galicia Confidencial podería representar ese medio transformador para Galicia.O segundo Proxecto de Liberdade para Galicia é a Rede Social CABOZO, verdadeira rede de comunicación, que leva máis de tres anos ofrecendo os seus servizos ante o inxeplicable mutismo dos mediáticos convencionais. CABOZO está a piques de estrear un novo deseño e completar tódalas súas funcións coma Rede Social verdadeiramente amigable que non ten nadiña que envidiar ás demáis redes sociais de importación. CABOZO non precisa polo momento axudas económicas o que precisa con URXENCIA é darlle valor a un producto completamente galego e orixinal (por máis que atopedes certas semellanzas con outras redes sociais coñecidas) Cabozo leva tempo ofrecendo o que "outros" publicitan coma grandes novidades tecnolóxicas (p.ex. Google +).

En CABOZO tedes pleno control dos vosos contactos, podedes crear grupos privados ou públicos, álbumes fotografícos, vídeos, fantásticas xeolocalizacións para usuarios mobil, sindicación de noticias dos principais medios (Galicia Confidencial, Xornal de Galicia, Faro de Vigo, Galiciaé, Crónica3, CodigoCero, El Pais, El Mundo, Público, CincoDías, Muy Interesante, Gizmondo, Menéame, Chuza...) e por se todo isto fose pouco dispón dunha ferramenta explosiva: a VIDEOCONFERENCIA A CATRO BANDAS simultaneas, mediante Ustream.

Pensade por un momento nas infinitas utilidades que estes servizos poden ofrecer a calquera usuario da rede CABOZO.

CABOZO xa estaba aquí antes de que moitas das redes máis populares activaran servizos semellantes pero aínda así moi pouca xente nesta Terra quixo recoñecer este magnifico traballo.¿Que terán as redes foráneas que todo o mundo presume de estar nelas? Cando a confidencialidade e a propiedade intelectual está en entredito, cando as reclamacións fanse ante tribunais dos EUA, cando nin siquera falan galego nin entendemos a metade dos trebellos informáticos que empregan para facer o seguimento dos usuarios... todos coma autómatas abrimos unha conta en FaceBook ou Twitter sen pensalo dúas veces! CABOZO permite enlazar, se o desexas, a túa conta en Twitter directamente no teu perfil en Cabozo, facilitando así a interconectividade entre as distintas redes sociais.

Esta potente INTERCONECTIVIDADE de CABOZO anticipa o futuro de xeito visionario. Cando as demáis redes socias sigan este camiño poderemos falar dunha verdadeira Rede de Redes Socias.

É frustrante para Galicia ver como os seus creadores (enxeñeiros informáticos, community managers...) acadan mellores oportunidades en Alemaña ou no Silicon Valley... mentres Galicia segue orfa e semella estar condeada a ir sempre detrás dos demáis na innovación e no mundo da comunicación e das novas tecnoloxías...

¿Por que Galicia non vai poder exportar REDES SOCIAIS GALEGAS? Se as demáis redes teñen a súa traducción a centos de idiomas, o mesmo podería facer Cabozo se quixeramos apoiar este proxecto coa nosa participación.

Cabozo hoxe funciona mediante invitación (cada usuario dispón únicamente de 5 invitacións) esta decisión dos administradores prodúxose ante a cantidade de contas de usuario que carecían de tráfico e participación algunha; a medida tomouse coa intención de ser máis selectivos á hora de ofrecer o producto a quen verdadeiramente o aprecia e ten interés nel. Esta situación (supoño provisional) pode ter efectos non desexados, máis sen dúbida a terra debe ser para quen a traballa!Cómpre apostar por un xornalismo de investigación e libre de intereses espurios:

faite suscritor de Galicia Confidencial.

Cómpre dar valor ás ferramentas propias de comunicación social:

participa na Rede Social Cabozo.

Gracias por vivirmos en galego... cada día máis...

Por Gamela en Galicia Confidencial

Entrevista co autor de 'El nacionalismo lingüístico'

2011-08-09T00:22:00.000+02:00

O catedrático de Lingüística Xeral da Universidade Autónoma de Madrid, Juan Carlos Moreno Cabrera (Madrid, 1956), publicou "El nacionalismo lingüístico. Una ideología destructiva" (Ediciones Península). Trátase dun traballo que aborda o nacionalismo lingüístico español, ao que considera excluínte.

A priori, o título do seu libro parece unha diatriba contra o nacionalismo periférico e as linguas do
Estado distintas do castelán.

Esa é a impresión que dá. O editor buscaba un ámbito amplo de difusión e, como título, “O nacionalismo lingüístico español” tiña pouca chicha.

En Galiza, o conflito da lingua dase co exterior pero tamén interiormente.
No libro non analizo a situación lingüística, senón a ideoloxía que oculta o nacionalismo do Estado. Trato de demostrar que si que existe ese nacionalismo de Estado e que é explícito aínda que non se vexa. É unha ideoloxía que toma corpo en moitos lugares, como en Galiza, aínda que o fai con pequenos matices. Ese nacionalismo preséntase baixo datos que se proclaman obxectivos, pero que están motivados ideoloxicamente e que teñen como intención dotalo dunha pátina científica. Moitos filólogos empregan o seu prestixio para avalar esa visión do Estado. Por exemplo, dise que o castelán é un idioma máis fácil porque ten cinco vocais. É unha idea que parte de Menéndez Pidal e que aínda se repite. Pois ben, o vasco tamén ten cinco vocais, pero dese idioma non din que é doado.

Aquí, un sector da sociedade reclama o dereito a escoller lingua –o castelán– na que se expresar e mesmo na que estudar. Sitúan o debate nunha cuestión exclusivamente de dereitos individuais.

A ideoloxía estatal considérase allea a etnias e afirma que se basea nos cidadáns e os seus dereitos, pero detrás diso hai un nacionalismo estrito. Se non fose así, calquera galego podería montar unha tenda en Madrid e prestar todos os servizos no seu idioma, non habería problema, estaría a exercer un dereito individual. Porén, iso non é así, obrígano a empregar o español.

Tal vez por operatividade, porque non podemos saber todas as linguas dos que chegan aquí.

Esa é unha idea falsa, unha tapadeira do nacionalismo lingüístico español. As comunidades teñen dereitos lingüísticos. O propio Estado resérvase na Constitución o dereito a defender o idioma español.

Estaría conforme con que o deber de coñecer español desaparecese da Constitución?

Caben dúas opcións, obrigar a coñecer as outras linguas de España, se que é estamos nun Estado plurilingüe, ou non mencionar ningunha obriga nin deber a respecto dos idiomas, o español incluído. Claro que se se propón algunha destas posibilidades, o máis posíbel é que o Estado manteña o seu discurso nacionalista.

No seu momento, cando se formulou a posibilidade de que a Lei de Normalización Lingüística do galego incluíse o deber de saber galego, a Constitución prohibiuno.Como se pode entender que se lle diga a un pobo como o galego o que debe facer coa súa lingua? Iso é colonialismo.

En A NOSA TERRA

Flores da Galvana

2011-08-07T23:07:00.000+02:00

Iria Fernández Crespo, no centro, entre Miguel-Anxo Fernán-Vello (esquerda) e Ramón Chao

Iria Fernández Crespo (Barcelona, 1982) é unha das voces novidosas das letras galegas, criada en Catalunya, morando en Catalunya pero con raiceiras moi profundas en Galiza.
Flores da Galvana é o seu primeiro poemario e demostra no seu traballo unha ansia totalizadora da descrición lírica da realidade. A poesía de Fernández Crespo vai máis alá da separación clásica entre intimismo e poesía social; entre clasicismo e vangarda. Aposta por unha concentración expresiva que converte os seus versos en tallas na pedra do idioma, as súas imaxes en vencellos indisolúbeis entre un pasado que a autora albiscou mentres esvaecía e un futuro no que a única fronteira da poesía galega é o propio límite dos seus creadores.
Recordos de infancia, paisaxes galegas, a dor pola destrución da paisaxe, o laio pola anormalidade cultural de Galiza, a propia indefensión fronte aos atrancos da vida... Todo se compendia cunha exquisita escolla rítmica e léxica.
Edita Espiral Maior.

En A NOSA TERRA

Compra libros tamén nos quioscos

2011-08-07T23:00:00.000+02:00

Web da Lonxa das Letras

O quiosco, relacionado tradicionalmente coa prensa e con coleccións de libros populares, agora tamén será punto de venda para os produtos de Xerais e de Galaxia. É unha maneira nova de impulsar a difusión e venda dos títulos da literatura galega en estabelecementos que contan co cariño do público.
Lonxa das Letras é un proxecto da Rede Galega de Quioscos no que se integraron Galaxia e Xerais nesta primeira etapa aínda que se abrirá a outros selos editoriais a medida que se vaia afianzando o proxecto. Arestora véndense nos quioscos novelas, literatura xuvenil e infantil, ensaio, didáctica, poesía, cociña e biografía.

En A NOSA TERRA

Noah Barleywater escapa da casa

2011-08-07T22:48:00.000+02:00

John Boyne

Noah é un cativo de oito anos que decide fuxir da súa casa. Nese camiño cara a ningures, atopa un vello artesán que ten a casa inzada de xoguetes e de monicreques. Noah vai vivir moitas aventuras e escoitar moitas novas historias nas que as propias figuras son as protagonistas.
Velaí o argumento de Noah Barleywater escapa da casa, do irlandés John Boyne, que se fixo famoso nas letras galegas coas exitosas O neno do pixama de raias e Motín na Bounty.
O libro busca unir os intereses lectores de persoas de diferente xeración, na liña de clásicos como Alicia no país das marabillas ou O Principiño.
A tradución é de Carlos Acevedo. Edita Faktoría K.

En A NOSA TERRA

A sombra dos teus soños

2011-08-06T20:25:00.000+02:00

Anxo Rei Ballesteros. X.C.
Seis relatos compoñen A sombra dos teus soños, libro de Anxo A. Rei Ballesteros que se publicou por primeira vez no 1998. O escritor de Boqueixón –falecido hai tres anos– compuxo nestas estampas unha visión descarnada da realidade.
Os personaxes das pezas son covardes ou mediocres, reprimen os seus desexos ou os disolven en fantasías sobre si mesmos. Rei Ballesteros pescuda nos seus ambientes, con cheiro a suor e halitose, para entender cal é o camiño posíbel para unha sociedade completamente absorbida polos soños crebados. Amores imposíbeis, desexos corrompidos, a confusión entre valentía e patetismo... Os valores tradicionais nas obras de Ballesteros agora en formato máis breve.
Edita Galaxia.

En A NOSA TERRA

Non hai noite tan longa

2011-08-06T20:19:00.000+02:00

Agustín Fernández Paz
A historia de Non hai noite tan longa percorre os últimos 50 anos da historia de Galiza. A figura que Agustín Fernández Paz escolle é a de Gabriel Lamas, un exiliado retornado tras varias décadas en París.
O seu regreso a Monteverde supón o reencontro cos seus fantasmas. Coa morte do pai, condenado por un delito que non cometera no 1972; coa evolución política e social de Galiza. Lamas terá que reconstruír as pezas do seu pasado para poder enfrontarse ao seu porvir.
Fernández Paz, mestre da técnica narrativa, emprega nesta novela unha sorte de modelo de novela de intriga para manter o lector enganchado a unha historia que vai máis alá de xéneros e que supón unha ollada crítica sobre nós mesmos.
Edita Xerais.
En A NOSA TERRA

Historia cíclica

2011-08-06T20:09:00.000+02:00

“Ter unha prensa que informe dende posicións abertamente galegas supón afirmar a nosa identidade nacional”. Podería ser unha frase pronunciada por alguén no último mes. Pero foi parte do editorial do número 0 da xeira iniciada por A Nosa Terra en 1977, hai 34 anos.
“Selección galega xa”. Podería ser o lema que están escribindo estes días nunha pancarta uns rapaces que se preparan para reivindicar equipos de seu en poucos meses. Pero é a portada da revista Bravú en 1997, hai 14 anos.
“¿Se ha creído acaso que no está obligada una nación, cualquiera que sea su forma de gobierno, a mantener el buen orden en todas sus provincias, a contener el espíritu de división y escisión y a emplear todos los medios disponibles para conservar la unidad del Estado?”. Podería ser unha declaración actual de Mayor Oreja, ou un editorial de El Mundo ou Intereconomía, incluso palabras recentes de José Bono ou Francisco Vázquez. Pero estas frases publicáronse sobre pobos sudamericanos que querían independizarse de España no periódico El Universal, en 1821, hai 190 anos.
“Queremos acadar a normalización do idioma e a cultura galega, ate conseguir que, na práctica, o galego sexa o idioma de Galicia”. Podería ser unha protesta diante do conselleiro de Educación hai pouco. Pero forma parte do programa fundacional do BNG, en 1982, hai 29 anos.
“No curso das crises, cando o momento de pánico pasou e a industria se estanca, o diñeiro está fixado nas mans dos banqueiros”. Podería ser a análise dun economista decente sobre a actual crise, pero foi escrito por Karl Marx en 1850, hai 161 anos.
“Rubalcaba promete un nuevo estilo de hacer política”. Podería ser un titular do venres pasado. Pero saíu en El País sobre a súa estrea como portavoz do Goberno en 1993, hai 18 anos.
“Los presupuestos que prepara el Gobierno incluirán medidas "muy drásticas" para reducir el déficit público que afectarán a todas las partidas del gasto, incluidas las de protección social”. Podería ser unha noticia de onte mesmo, pero é da mesma data que a anterior e fala dun Goberno do PSOE, en El País un 17 de xullo de 1993, hai 18 anos.
“La izquierda deberá aportar sus propias soluciones a la crisis económica, pero procurando que sus remedios no agraven la crisis fundamental, es decir, no buscando más empleo con más consumismo”. Podería formar parte dalgún dos manifestos que saen ultimamente sobre a refundación da esquerda, pero aparece nun libro do profesor Víctor Alba en 1982, hai 29 anos.
“Un grupo subversivo, al amparo de unas reivindicaciones que siempre tienen sus cauces muy definidos y de todos conocidos, ha irrumpido con violencia deliberada violando toda norma y haciendo inevitable la actuación de las fuerzas del orden en defensa de la paz de los ciudadanos, que se sintieron amenazados. Quienes siembran el desorden y la confusión, tratando de sustituir la convivencia pacífica a la que todos los españoles tenemos derecho, no hacen sino ponerse al servicio de intereses bastardos, que solo intentan, aunque los disfracen, destruir lo que tan costosa como unánimemente hemos edificado todos: la paz”. Poderían ser as explicacións de calquera Delegación do Goberno a algunha salvaxe carga policial contra membros do 15-M ou folguistas. Pero é un editorial do ABC logo de que a policía franquista matase a dous obreiros en Ferrol, en 1972, hai 39 anos. “Non creo na forteza dos sentimentos patrióticos da dereita galeguista. Non estou disposto a deixarme convencer con ádoas de vidro. Poñen a Galiza por debaixo doutros intereses”. Podería ser unha frase referida ás declaracións de galeguismo de Feijóo cada 25 de xullo, pero foi escrito por Castelao en 1945, hai 66 anos.

Son necesarios máis medios de comunicación en galego e de esquerda real, pero só para unha cousa, para facer cambiar definitivamente os eternos titulares da frustración e a maldade.

Por RODRI SUÁREZ en GALICIA CONFIDENCIAL

Sinfonía fiorentina

2011-08-05T19:17:00.000+02:00

A novela é o testamento literario dunha viaxe a Florenza. Sinfonía fiorentina, de Manuel Lamas González, pescuda nas pegadas históricas e artísticas da cidade da Toscana para compoñer un fresco no que a viaxe se funde cos propios sentimentos dos protagonistas.
Os paseos pola rica cidade que viviu o seu esplendor no Renacemento baixo o goberno mercantil dos Medici serven para que os personaxes se encontren a si mesmos, fagan repaso das súas vidas e consigan poñer en orde lembranzas, desexos e renuncias.
O autor recorreu á autoedición da súa obra aproveitando os servizos da plataforma Meubook, que se encarga da publicación en formato físico e electrónico.
En A Nosa Terra

Saudades de Kissinger

2011-08-05T19:12:00.001+02:00

Saudades de Kissinger é o título dun dos 49 relatos curtos que contén este libro de Etgar Keret, considerado un dos escritores máis sobranceiros das letras hebreas.
O libro, traducido ao galego por Moncho Iglesias, publicouse orixinariamente no 1994 e agora chega aos nosos andeis con forza e a frescura habitual nos libros do israelí.
A atmosfera opresiva do Israel contemporáneo, a amálgama de personaxes de diferentes procedencias e ideas; o humor como xeito de superar o medo; a loita pola supervivencia incluso contra a propia lóxica... Velaí os esqueletes que Keret arroupa con historias onde o posíbel se confunde co imaxinado, nas que as cousas que parece máis de ficción teñen un pouso de realidade brutal.
Edita Rinoceronte. En A Nosa Terra

1Q84

2011-08-05T19:05:00.000+02:00

Haruki Murakami en Santiago. AGN. En A Nosa Terra
Autor seguido en todo o mundo con paixón polos seus lectores, o xaponés Haruki Murakami é unha das estrelas do catálogo editorial de Galaxia. 1Q84. Libros 1 e 2 é unha novela que vai tecendo historias que combinan a imaxinación coa cotidianidade.
Unha asasina capaz de matar sen deixar rastro; un escritor inédito que ten a encarga de refacer unha novela que lle parece brillante; unha comuna misteriosa cuxos membros levan anos desaparecidos. Estes son algúns dos vieiros que o escritor marca no papel e que lle van dando forma ao trazo da arañeira de ficción.
A edición de Galaxia chega ao galego en tradución de Mona Imai e Gabriel Álvarez Martínez.

Resurrección

2011-08-04T23:32:00.000+02:00

Un 14 de febreiro, en vez de celebrar a festa do amor, Emma, unha adolescente de 17 anos, vive un episodio do que os médicos chaman 'morte aparente'. Contra o tópico, nese intre no que a rapaza estivo entre a vida e a morte, non viu túneles nin luces brancas. Pero si coñeceu un rapaz, Ethan, que ha deixar unha pegada imborrábel.
Resurrección foi un éxito de vendas nos EE UU. A súa autora, Lea Tobery, constrúe unha historia na que a intriga e o sobrenatural van engaiolando o lector capítulo a capítulo.
A tradución ao galego é de Ana Boullón. Edita Xerais.

En A Nosa Terra

Galego, lingua de indignación

2011-07-07T11:33:00.000+02:00

Hai trinta anos, facer rock ou pop en galego era case unha quimera, só apta para uns poucos valentes, algún dos cales non sería reivindicado como modernidade ata tempo despois, caso de Andrés do Barro. Pero ese tabú caeu, apareceron Resentidos ou logo Diplomáticos e agora son decenas as bandas que usan o galego, con escaso apoio mediático e institucional pero tamén alcanzando rexistros sonoros antes inexplorados. Nese eido, máis ou menos, a lingua -entendida como ente colectivo- defendeu o territorio xustamente conquistado.
Hai trinta anos, só a media hora da desconexión territorial de TVE-G permitía achegarse á televisión en galego. Pero, grazas aos esforzos dalgúns galeguistas e a mobilización popular, naceu a RTVG e con ela, unha canle monolingüe en galego, cuxo principal obxectivo é potenciar o idioma e a cultura propia, tal e como recollen os seus estatutos. Outro territorio xustamente captado e aínda insuficiente dado o enorme desequilibrio entre as teles que utilizan a lingua natural de Galicia e as que só usan castelán. Porén, en vez de camiñar cara diante, o PP busca silenciosos pasos atrás e xa intenta coar fórmulas que abran a porta á entrada nos medios autonómicos do outro idioma oficial (será que non ten canles abondo), algo que aínda non conseguiu mais sostén na cabeza. E vai metendo, non a saco como lles gustaría porque non pode, pero teimará. Hai unha fronte aberta para manter esa conquista, agora en perigo.
Aquela onda popular e regaleguizadora que tomou as rúas e as conciencias nos tempos da mal chamada Transición tamén obtivo certo triunfo ao recuperar a oficialidade da toponimia galega. Con algúns problemas, pero desapareceron Lages, Mugías Ortigueras y Corujos. A Lei de Normalización resultou fundamental nese avance, outro terreo xustamente conquistado. Pero o PP tamén ten na cabeza volver atrás. O alcalde da Coruña, Carlos Negreira, desliza que agora non, pero ao final atacarán aí, seguramente logo das próximas autonómicas, con Rajoy (e talvez Feijóo) en Madrid e un perfil aínda máis españolista en Galicia, que se sae apoiado das urnas permitiralles quitarse definitivamente as pequenas máscaras que aínda conservan. Outro espazo gañado polo galego onde soan as alarmas.
O galego non parou de perder uso e ámbitos nos últimos tempos. Pero, como queda explicado, conqueriu algúns outros, antes vedados. Era básico escapar do autoodio do que consideraba a lingua propia algo válido para o rural ou certa cultura minoritaria, pero non para a vida completa, se así se quere. Colleu forza no ensino, agora en retroceso pola ofensiva da Xunta, tamén. Pero de todas as conquistas que o idioma de Galicia foi gañando no último medio século, hai unha que resulta especialmente emocionante. O galego converteuse na lingua na que se loitaba polas liberdades e os dereitos. Non ocorría iso antes. As heroicas guerrillas antifranquistas usaban sobre todo o castelán nos seus órganos, aínda que falaran galego. Pero a partir dos anos 60 (nacen PSG e UPG, galeguízase o PCE, impresionantes folgas na universidade...) e xa de xeito case unánime nos setenta, todas as forzas políticas, sindicais e sociais apostan polo galego, que queda así para sempre ligado coa vitoria contra os poderes reaccionarios, os mesmos que o odiaban e o odian. Foi como unha decisión nunca falada que traspasou as paredes que puideran ter as organizacións. Uns veciños cando pedían un parque, unhas traballadoras sen sindicalizar que protestaban polos horarios, uns rapaces de BUP que solicitaban melloras no instituto... todos eles facían -case como norma, polo tanto con excepcións- as súas pancartas a man e en galego, incluso cando ni un só deles o usara normalmente. Pero ese era a interiorizada regra. Os dereitos se reivindican na lingua propia, a da conquista das liberdades.
O movemento cidadán, no senso máis amplo do termo, volve amosar músculo. Xa levaba tempo facéndoo (Galicia viviu dúas folgas xerais) pero a aparición en escena a nivel estatal e tamén nacional dos denominados indignados ou 15-M, cunha importante forza, abriu os ollos aos medios e con eles ás chamadas forzas vivas, que curiosamente sempre representan modelos de sociedade que deberían morrer. Este movemento estoupou hai algo máis dun mes. Achegou moitísimas cousas positivas (ataque ás estruturas depredadoras do poder económico e político; aposta por unha sociedade concienciada; petición dunha democracia verídica e igualitaria cada día non só cada catro anos; a reivindicación do barrio e a asemblea como suxeito de progreso; a utilización de novas formas de propaganda e apertura) e tamén xera outras máis dubidosas ou pendentes de concreción (meter no mesmo saco a todos os políticos, inxenuidade 'buenrollista' que leva a algúns a flaxelarse ante a coacción represiva, certas ambigüidades que abren portas á manipulación, caída fácil nas trampas da axenda que desliza o adversario, non establecer xa un diálogo constante cos movementos de todo tipo que levan tempo na mesma batalla...).
Outra das críticas que se lle fai a este movemento é a idiomática. Certo é que o galego ten presenza nas mobilizacións, cada vez máis, pero non o é menos que nalgunhas cidades de xeito minoritario. Non pasa nada. Todo o mundo ten dereito a facer unha pancarta ou corear un lema na lingua que lle pete. O terrible do asunto é o síntoma. Que para un gran número de persoas concienciadas e activas o galego xa non apareza pola súa mente nin sequera á hora de lanzarse a unha reivindicación política -dende posicións que malia que algúns non o saiban son claramente de esquerdas- é proba cruel de que a lingua propia pasa por un momento moi duro. Non ocorría así antes, cando o galego era unha especie de idioma 'oficial' da loita. Ese terreo conquistado empeza a perderse. Quizais ninguén llo aprendeu a certas novas xeracións, pero vaise rompendo a marabillosa tradición de medio século segundo a cal as palabras nacidas en Galicia era tamén as do progreso social, as do pulso da rúa contra os señores dos privilexios, incluso contra as ditaduras. Está ben lembralo. Para que todos sexan conscientes, uns do que significa a súa lexítima elección -que encanta no PP- e outros para asimilar que algo está fallando, que a cousa é grave. Toca crítica e autocrítica. Diálogo cos que deberían ser aliados. Firmeza e sedución. E asumir que os culpables do deterioro de tamaño valor cultural están arriba, non abaixo.
É tempo de moverse. Como di Manel Fontdevila, a crise está sendo un éxito para os poderosos, para bancos, para especuladores, para os seus servos. Para o resto, paro, precariedade, miseria, engano, mentiras, desigualdade, emigración... Mexan por nós, pero menos din xa que chove, notouse o 19 de xuño. Ante tanto atropelo social e tanto vampiro de garabata indecente, o lóxico é sentir e difundir a indignación. E tamén a “irritación forte do ánimo”, que é o que significa carraxe, palabra en galego, lingua de vitorias contra a inxustiza.

A FALA SOMOS NÓS

2011-05-22T22:48:00.000+02:00

Por Xoán Vázquez | New Yersey, USA | 21/05/2011 (En Galicia Confidencial)

Día das Letras, efeméride designada para recoñecer e exaltar aos que na nosa lingua embocaron o mellor das súas colleitas.

Non hai dúbida que é en memoria deles polo que nos erguemos en celebración. Este ano festexamos o legado dun dos artesáns da nosa lingua, o ano que vén ha ser outro, ou outra, como outros foron nos pretéritos aínda ben presentes. Celebramos o seu traballo, a súa entrega, a súa xenerosidade. Pero hai máis, pois pouco teriamos que celebrar se só celebraramos o labor duns poucos. Por fortuna para nós todos ese non é o caso, e, si, temos moito que celebrar.
Celebramos a aqueles que da maneira máis natural e espontánea nunca da fala se afastaron; ou sexa, ao pobo galego, sobre todo ao noso sufrido rural, intemporal e impertérrito, adega e reserva espiritual deste noso país. No persoal, celebro a meus pais, aos meus tíos -que xa non están-, e aos meus veciños –que xa non son-, dos que non lembro nin unha instancia na que a min se dirixiran nunha fala que non for a fala herdada. Certo, non tiñan moitas máis alternativas. Se cadra por iso aínda os lembro con máis agarimo e aínda llelo agradezo máis. E os galegos que non tiveron a fortuna de nacer e medrar mergullados na fala de Galicia, de camiñar polas súas hortas e corredoiras, de enterra as súas tenras mans da infancia nas leiras de patacas, ou de cunha simple ollada saber cal das espigas do millo verde estaba no seu punto exacto para deitar nas ascuas, tamén teñen moito que celebrar. Poden celebrar as oportunidades que agora temos de podernos reencontrar coa fala, como xente libre, en democracia, e sen renunciar a nada. Velaí o milagre das falas: as que a nós veñen polos múltiples vieiros da vida non precisan nin ansían de borra as que xa están apousadas nas entrañas mesmas da nosa conciencia. Seino, certo. Vivino, e vivo: aí segue o galego, primeira das miñas falas, base e sustento da miña identidade, máis louzán ca nunca. E celébroo tódolos días sen máis interrupcións cas necesarias. Para min, o día das Letras é unha alusión acertada para dicir lingua viva, para dicir lingua Nós. E a lingua viva somos todos. E como a lingua somos todos, a lingua é sinónimo da nosas soberanía (enténdase, o da soberanía, non seu contexto máis humano, ou sexa, afastado dos vertedoiros da política). E como a lingua é sinónimo de soberanía, todos estamos chamados a coidala, cadaquén na medida das súas posibilidades. Todos podemos darlle os coidados de usala cada día. E como a lingua somos Nós e a lingua somos todos, recoñecer o labor de individuos, grupos e organizacións que velan pola lingua, si; valorar a súa constante vixía, tamén; subscribir a súa presenza naqueles lugares onde a lingua for discriminada, pois claro. Ningunha desas accións é insidiosa ou invasora, ningunha suplantan ás organizacións representativas do colectivo social. E ningunha delas arrastra a entrega da soberanía dun pobo sobre o seu patrimonio máis prezado. Logo, nestas datas tamén a todos eles saudamos e celebramos. Mais nunca, endexamais, lle recoñeceremos, a ninguén, a mínima presenza nas colleitas do léxico nin nas valoracións morfolóxicas da nosa fala. Eses eidos da lingua perténcenlle exclusivamente ao pobo falante. Nós. As colleitas do léxico adquiren a súa lexitimidade nas nosas gorxas, e todo o demais é simple ruído, distraccións ególatras disfrazadas de estudos científicos sen nada que contribuír a normalidade da fala viva. Sendo a fala un fenómeno social eminentemente íntimo e persoal, nos seus eidos todo o alleo sobra e todo o imposto é alleo. A fala somos Nós.
Aí reservámonos o dereito a filtrar e peneirar tódolos ruídos para quedarnos coas voces herdadas, xa plenamente normalizadas desde o fondo dos séculos, labradas nas eternidades da conciencia do de Nós. Engadirémoslle novas voces ás voces, e as voces sempre han ser unha na singular polifonía que é toda fala, e a lingua ha seguir e medrar nese reencontro con ele mesma na espontaneidade da fala viva. Logo, agradecer, recoñecer e celebrar, o traballo das xuntanzas e organizacións que velan pola fala, si. Entregarlle a soberanía sobre a fala, nunca. Porque a fala, en tódalas instancias, e en tódolos tempos, sempre somos e seremos Nós.

2011-05-06T22:30:00.000+02:00

APUNTAMENTOS ARREDOR DE LOIS PEREIRO 2

Publicado por franciscocastro - 22/04/11 at 04:04 pm
Nas distintas lecturas que no que vai de ano estamos vendo arredor da obra de Lois Pereiro, acho unha moi frecuente actitude reducionista, simplificadora, incluso superficial, que se expresaría, moi resumidamente, en convertir a súa poética, por mor da súa circunstancia vital, nun exercicio de decadentismo, ou derrotismo, ou nihilismo ou miserabilismo, ou calquera outro ismo que emparenta ao de Monforte, así, sen máis, automaticamente cun Bukowski ou o punk máis espontáneo e ilóxico (que están na súa obra, claro, pero non só). Así, o seu traballo poético sería unha versión, en galego, desa postmodernidade da fin da historia que o anega todo, en determinados ámbitos creativos, dende mediados dos oitenta do século pasado. Uns versos que saíron así porque non había -para el- futuro posible, porque a decadencia era sempre presente, e porque a derrota era unha evidencia.
Eu, nos versos de Pereiro sempre atopei todo o contrario, a saber, vida, pulsión a esgalla, o conatus spinozista desborbado e posto de manifesto cunha claridade abraiante. Tal debe ser a función, entendo, do dicir poético (senón, a conta de que, para que, con que motivo escribir poesía): amosar a existencia tal e como é dende os ollos persoais inimitables irreproducibles concretísimos de quen escribe e fai eses versos, de amor, de enfermidade ou do que sexa. E Pereiro, cando menos na miña lectura, é xustamente todo o contrario de todos os ismos no parágrafo anterior expresados. Para min Pereiro é un profundo vitalista que ama a vida non porque se lle va, senón porque está borracho da enerxía da vida, anegado ata o derradeiro capilar do sentir último pola vida, consciente do irrepetible, do inabarcable, pola súa marabilla, da vida. Así que levo mal esa caricatura, extendidísima, incluso entre xentes de letras de nós, que converten a súa obra nunha manifestación de, digamos, unha especie de derrota asumida que, impúdica, se manifesta sen máis esperanza que poñerse fóra e dicirse. Insisto en que eu vexo todo o contrario: vexo aceptación (non no senso de resignación) do que a vida é. Tal e como Nietzsche nola amosou: chea de felicidade pero tamén de dor, chea de danzas pero tamén de dó. A vida é todo iso e é patrimonio (e obriga) do poeta ser quen de atopar a excelsa expresión que a magnifique, que a exprese como é (para Nietzsche quizais só a música pode facer isto). Alejandra Pizarnik escribe un 18 de outubro, xoves, de 1962, nos seus Diarios: ¿Cómo animar el dolor, cómo transmitirlo de manera viva? En parte o traballo de Pereiro vai ser ese: expresar a dor , a morte, a enfermidade, pero como unha realidade que en si mesma xa é transcendente; non é que se necesiten as palabras para que sexa algo transcendente. É que está na esencia mesma da dor, do no future, do colpaso, a maneira, unha delas, nas que a existencia, a pulsión biolóxica, o pensamento dos átomos, se nos manifesta. É a vida. Inmensa e inacabable como un futuro que non chega nin a ser intuído.
Reducir a obra de Lois Pereiro a unha metafísica de suburbio é quedar no lado simple da hermenéutica. É ler de calquera xeito. É ler cómodo. É ler profesoral.

MARÍA CASTAÑA

2011-05-04T22:19:00.000+02:00

MARÍA CASTAÑA

Esta muller pasou á cultura popular ata tal punto que a xente para falar de cousas antigas di.”Nos tempos de María Castaña”. Xa forma parte da lenda, pero ímola situar como persoa de carne e óso para sabermos quen foi e que fixo. Vivía no ano 1386 no Couto de Cereixa, nas terras de Lemos e Quiroga, no que sería o actual concello de Pobra do Brollón. O seu apelido, Castaña, seguramente se debería á cor do pelo. Estaba casada con Martín Cego e, nun enfrontamento co mordomo Francisco Fernández, que traballaba para o bispo de Lugo, ela, o seu home e os seus fillos, Gonçalvo e Afonso, feriron de morte este mordomo (recadador)que pertencía á diocese de Lugo. Con data do 18 de xullo de 1386, toda a familia dóalle á catedral de Lugo canto posúen no Couto de Cereixa, freguesía de San Pedro de Cereixa, como sanción e pago polos feitos anteriores. Déixanlle todas as propiedades, teñen que pagar mil marabedís da moeda en circulación e xuran que non farán dano xamais aos recadadores da Igrexa e do bispo e que os axudarán en todo canto for preciso.

María Castaña encabezou unha revolta contra o señor feudal, frei Pedro López de Aguiar, bispo en Lugo, a fins do século XIV, século duro para o campesiñado galego.

A ela tocoulle vivir máis de vinte anos de loitas, destrucións, incendios, violacións, roubos, motíns e, cando parece que chega a paz, os novos señores impoñen novas contribucións para enriquecerse axiña, cheos de cobiza e de poder. Iso foi o que fixo o novo bispo de Lugo, coma outros moitos nobres. Polo tanto, María Castaña xunto coa súa familia e con outras moitas mulleres e familias coma eles resistiron primeiro e logo enfrontáronse ao recadador do señor feudal. Un episodio máis das numerosas loitas que as mulleres levaron a cabo no mundo feudal na defensa do pan, da alimentación dos seus e da paz. O resultado foi terlle que “doar” á Igrexa todos os seus bens, seguramente como castigo para poder seren enterrados en sagrado, garantindo así a vida eterna, iso si, aumentando a riqueza da Igrexa na terra.

As datas da revolta de María Castaña nas terras de Cereixa e a tentativa fracasada de ser Galicia reino independente coinciden no tempo.

TOPÓNIMOS DE GALICIA

2011-05-04T21:35:00.000+02:00

Constitución e forma do terreo:

-Referentes ás augas: Abanqueiro, Areas, Cachoeira, Esteiro, Fontiñas, Fumiñá, Pozo, Ribadiso, Roxos.

-Referidos á topografía: Catasós, Catabois, Cotón, Penido, Serrón, Montalvo, Valga, Valilongo, Vista Alegre.

Nomes de lugar referidos ao mundo natural vexetal ou cultivado:

O Carballiño, Cerdedo, Fraga, Castañeda, Soutelo, Teixido, Xardoal, A Xesta, Carballo.

Topónimos relacionados coa fauna salvaxe ou doméstica:

Abelleira, Aguiar, Cebreiro, Golpellás, Lobeira, Sardiñeira, Vacariza, Lobás

Nomes de lugar referidos a nomes persoais ou familiares:

Allariz, As Pontes de García Rodríguez, Nogueira de Muñiz.

Nomes de lugar referidos a algún santo ou advocación sagrada:

O Corpiño, Santalla, Santo Estevo, San Fiz, San Martiño, San Xes, Sanxenxo.

Derivados de xentilicios ou etnóminos:

Astureses (ASTURENSES, de Asturias), Cambeses, Cumbraos (CONIMBRICANOS, de Coimbra), Foramontaos, Francos, Lemos (de LEMAVOS), Toldaos (de TOLETANOS, de Toledo), Trives (de TIBURES).

Núcleos de poboación:

Aldea, O Burgo, Casal, Castro Caldelas, O Lugar, Vila, Vilar

Límites e referencias espaciais, ás veces resumidas nun adverbio:

Alén, Limideiro, Pedrafita, Suso ou Susao

Construccións:

-Edificios e construccións: Antas, Arcos, Cabanas, Casasnovas, Castelo, Pazos, Orros.

-Edificacións relixiosas: Cruceiro, Eirexa, Ermida, Mosteiro, Sinoga.

-Explotacións agropecuarias: Curros, A Graña, A Granxa, Rozadal.

-Explotacións industriais e comerciais: Muíños, Porto do Son, Viveiro.

Condicións meteorolóxicas:

Ventosela, Escuriscada, Invernal.

Institucións (políticas, económicas, sociais...):

Alfándega, O Condado, Couto, Encomenda, O Foro, Temple.

Pobreza e riqueza:

Famelga/Falmega, Laceiras, Podentes, Vilarrica.

Topónimos derivados doutros:

Rozavales, Santiago, Sarreaus.

Creacións expresivas diversas:

Mexadeiro, Mollafariña, Boimorto, Salsipodes, Cuspedriños.

En galego por deferencia

2011-04-27T21:35:00.000+02:00

Foi durante unha conferencia nunha sala ampla ateigada de xente nunha localidade da Comunidade Autónoma Galega. Non lembro o nome das persoas agás o de Fernando Ónega, o xornalista que fixo carreira en Madrid que agora acompaña con anuncios para o Banco Pastor.

Logo das correspondentes presentacións, tomou a palabra o citado xornalista. Abriu dun xeito semellante a isto:

“Como sabedes eu son galego. Sei falar galego e gústame moito a fala da miña terra. É un tesouro que temos. Pero como aquí diante temos a dous colegas de Madrid, por deferencia con eles, voume expresar en castelán. As linguas están para comunicarnos”.

Falou, logo, nun castelán empiricamente bo malia que o puidese facer nun galego supostamente tan bo.

A seguir falaba unha señora. Mágoa non lembrar o nome. Comezou:

“Como sabedes eu son galega. Sei falar galego e gústame moito a fala da miña terra. É un tesouro que temos. Pero como aquí diante temos a dous colegas de Francia, por deferencia con eles, voume expresar en francés. As linguas están para comunicarnos” [Nesa sala non había francés ningún].

A xente entendeu perfectamente. Non o francés, senón o galego que esta señora recuperaría aos cinco minutos pero cheo de prestixio. Xusto o que lle arrancaran, por deferencia, había media hora.

(En Galicia Confidencial)

Visita de Pere Tobaruela

2011-04-13T22:15:00.008+02:00

Pere Tobaruela: Viaxes dun can de palleiro
Col. Xuvenil Ed. Sotelo Blanco. Santiago de Compostela, 2009

Conta un can de palleiro, un can de aldea, coma quen di un ninguén, que os gregos apropiáronse d´A Odisea, pero a verdade é que o seu amo, Ulises, nunca viviu en Ítaca: naceu, medrou, e casou con Penélope no Xobre, unha vila da ría de Arousa. Era un barbanzán. Disponse a contar, pois, a versión auténtica d´A Odisea, aínda que ás veces lle falle a memoria. Comeza así a narración das aventuras de Ulises, nunha lectura en clave lúdica de diferentes pasaxes da obra clásica.
Na primeira parte conta a viaxe de Telémaco para saber do pai. Así, na asemblea dos deuses no Courel, presidida por Zeus, suplicoulles que lle perdoasen ao seu amo, que levaba sete anos retido pola ninfa Calipso. A deusa Atenea, baixo a forma do mariñeiro Héctor de Fisterra, puxo a Telémaco sobre a pista do pai: un comerciante de cabalos de Fisterra embarcara con el e outros cinco comerciantes cara á remota Eirín en busca de posibles compradores de acibeche. Só volveran el e Menelao de Ribadeo, casado coa fermosa Helena de Troia, que lle di que os deuses puxéronlles unha brétema espesa fixo que el fose parar a Exipto. E conta que segundo Proteo, que ve a través das profundidades do mar, Ulises está nunha das illas Sías, vertendo bágoas, no pazo da ninfa Calipso.
Na segunda parte narra as aventuras de Ulises, das que el foi testemuña. Regresaban de Eirín con doce barcos cheos de ouro, cando apareceu a brétema que mandara Posidón e sen GPS chegaron á illa dos lotos, onde tres mariñeiros tolearon por comelos. Noutra illa, o cíclope Polifemo pechounos na súa cova por lle comeren os queixos, e cada noite el ía comer mariñeiros. Disfrazado cunha túnica con capucha, Ulises díxolle que era Ninguén, cravoulle unha estaca no ollo e liscaron atados na barriga dos años. En vinganza, o cíclope pediulle a Posidón que Ulises pasase moitas penalidades ante de retornar. En Eolia, o deus dos ventos, Eolo, regaloulle a Ulises unha bolsa con todos os ventos, que os mariñeiros abriron, escapando todos os ventos en medio dunha tempestade enorme. Na illa de Lamos, os lestrigóns, xigantes antropófagos, devoraron as tripulacións das outras once embarcacións. Na illa de Ea, a feiticeira Circe, filla de Helios, o deus do Sol, converteu a mariñeiros en porcos: mais o superdeus Hermes deulle unha herba a Ulises que o fixo inmune e ameazou a Circe (quen tamén se apaixonou por el), que restituíu os mariñeiros ao seu ser. Navegaron onda a illa das sereas, librando do seu poder de atracción grazas a que os mariñeiros tiñan tapóns nas orellas e Ulises, amarrado ao mastro, berráballes aos remeiros que parasen pero como non o oían... Pasaron o estreito entre a perigosa rocha de Escila e o remuíño de Caribdis convencendo Ulises aos mariñeiros de que bogasen sen reparar nos homes que agarraron os monstros. En Trinacia, algúns mariñeiros comeron unhas cantas vacas, malia a advertencia do profeta Tiresias. Entón Helios queixouse a Zeus, que botou un raio devastador que fixo arder a embarcación, os homes botáronse á auga e só quedaron con vida o amo e o can. Coa axuda de Atenea apareceron nas Sías, as illas da ninfa Calipso, que tamén se namorou del e retívoo alí case un lustro e medio que ao amo lle pareceron días. Só cando el puido ir ao Courel grazas a Cerne, o deus celta dos animais, a pedirlles aos deuses que lle ordenaran a Calipso que deixase partir a Ulises, saíron nunha balsa. E cando Posidón mandou unha treboada, en vinganza polo de Polifemo, salvouno a ninfa-deusa Leucotea, tamén namorada del, que lle deu un veo máxico co que aínda que se afundiu na auga non afogou. Despois de dous días aboiando no mar chegaron a unha praia de Baiona, onde tamén se namorou del a princesa de Nausica. Alí, a raíña Arte e o rei Alcínoo cedéronlle a nave que o levou á casa.
Na terceira parte relata o regreso ao Xobre: disfrazado de mendigo, Ulises durmiu no cortello, porque o porqueiro o recoñeceu, avisando a Telémaco; nela sufriu un pequeno e porco incidente. O can Argos morreu da emoción ao recoñecelo co olfacto. Penélope, que tecía de día e destecía polas noites un sudario para o sogro Laertes, anunciara que casaría con quen tensase o arco de Ulises. Só el foi quen de conseguilo, e Pe convenceuse de que era o seu home cando lle dixo que a cama non se podía mover porque un dos piares era unha cepa de oliveira que plantara el coas súas mans. E, por fin, déronse moitos abrazos. Mesmo o pai, Laertes, púxose moi contento.

Hoxe visitounos o escritor Pere Tobaruela. Analizamos a súa novela "Viaxes dun can de palleiro" e vimos como un escritor catalán escribe un bo libro en galego.

2011-04-13T22:04:00.000+02:00

Onte visitounos na biblioteca a escritora Teresa González Costa, para falarnos do seu libro A filla do ladrón de bicicletas (Premio Merlín 2010). Contestou amablemente a todas as preguntas que lle fixemos sobre a novela, tendo unha conversa connosco moi amena. Escritora políglota, escribe en galego, a súa lingua, e faino moi ben. Ë unha historia que ten elementos autobiográficos, cinéfilos e tamén dos contos universais (Brancaneves). Os lectores de 1º de ESO recoméndanvos este libro.

A escritora Conchi Regueiro visitounos a semana pasada

2011-04-08T20:35:00.001+02:00

O alumnado de 1º de ESO asistiu á conferencia que deu Conchi Regueiro sobre o seu libro "A herdanza do marqués". Estivemos moi interesados sobre a novela de misterio desta escritora polo que lle fixemos numerosas preguntas, ás que ela respostou amablemente. Despois asinounos os exemplares que traïamos.

"Tres peixes voando" no Carballiño

2011-04-08T20:27:00.001+02:00

O mércores deron un concerto no Auditorio do Carballiño ao que asistiron o alumnado de 1º e 2º de Bacharelato, xunto con outros centros de ensino. O concerto gustou moitísimo e fixéronnos pasar un bo rato, tanto pola calidade dos temas que interpretaron como pola súa conexión coa xente. Despois do concerto houbo unha rolda de preguntas ás que respostaron atentamente e deixáronnos con ganas de escoitar máis temas, posto que era tanto a súa cualidade interpretativa e conexión co público que lles saiu un concerto redondo.

O horto ecolóxico (Publicado por Jeanfrujo)

2011-04-02T23:05:00.000+02:00

O horto ecolóxico

“Y sin duda nuestro tiempo… prefiere la imagen a la cosa,
…la representación a la realidad,la apariencia al ser…"

Ludwig Feuerbach

O último número da revista Ágora do Orcellón, que se presentou o venres no Carballiño, está dedicado ó concello do Irixo. Nun dos artigos, don Antonio González Bernárdez, párroco de Santa Mariña de Loureiro, fai unha breve historia da Cooperativa de Loureiro, da que foi o principal impulsor. Merecería estudarse en escolas e institutos, e tamén nos seminarios, esta exemplar historia da loita dun párroco por mellorar as condicións de vida dos seus fregueses –neste caso tamén dos seus veciños, porque don Antonio é natural da mesma parroquia de Loureiro-, loita na que chegou a remover Roma con Compostela para levar adiante o proxecto –baste dicir que foi a igrexa alemana, a través de Misereor, quen financiou o proxecto inicial con 60.000 marcos, a principios dos anos 70-, buscando a modernización das antigas estruturas das explotacións agrarias. O acto do Carballiño, onde ademais se presentou un DVD que documenta en imaxes a citada historia, propiciou que logo compartira mesa e mantel con don Antonio, con quen tiven a honra de coincidir durante algúns anos no claustro do Instituto do Carballiño, e con algúns amigos máis. Foron uns discípulos de don Antonio na empresa os que, durante a cea, falando do presente e vaticinando arredor do futuro, aportaron un dato que me estremeceu: en todo o concello do Irixo non quedan máis de catro ou cinco familias que vivan exclusivamente da terra!; e, sobre o futuro, presaxiaron que ó colexio de primaria non lle quedarían máis de cinco ou seis anos de vida, mentres calculaban que en vinte anos do Irixo non quedarían máis ca algúns veciños na capitalidade municipal….

Tal como sospeitaba, nada dicían o sábado os medios de comunicación sobre o acto de presentación da revista do Instituto de Estudios Carballiñeses. Pero, chamou a miña atención o titular principal da edición de Ourense do diario La Voz de Galicia, que rezaba: “Ourense estrena una zona de ocio destinada al cultivo ecológico”, todo isto en grandes letras e con fotografía a todo color. Tratábase de informar que os habitantes da cidade de Ourense tiñan á súa disposición un “horto ecolóxico” de 1938 metros cadrados, para conseguir, supoño que entre outros fins, o importante obxectivo de que “os nenos se dean conta que os tomates non nacen nas bandexas do supermercado”, segundo declaraba ó citado diario o alcalde.

Fixeime nese titular porque non deixa de resultar un sarcasmo que nunha provincia que está quedando erma; a mesma onde se deixou morrer todo o tecido agrario que, fundamentalmente, a sostiña; aquela na que resulta imposible acercarse ó rural sen contemplar o tráxico espectáculo das casas arruinadas, dos pobos baleiros e das herdades abandonadas; a noticia máis importante sexa a inauguración na capital dun horto ecolóxico de 1938 metros cadrados de superficie. Pero non me sorprende, simplemente confirma algo que veño sospeitando desde hai tempo; mentres miramos de esguello, ou non miramos, para o fundamental, o anecdótico e o accesorio pasan á primeira plana da actualidade; por certo, con gran contento de boa parte do vulgo. Algunha explicación tiña que ter que, a pesar de sermos ese país marabilloso que, segundo dicen moitos, somos, sempre esteamos na traseira de todo. Tal vez esta costume tan nósa de ignorar a realidade, e de aplaudir tonterías, teña bastante que ver co triste presente que nos apreta e co incerto futuro que nos agarda. E desta tendencía á irrealidade poucos se escapan, nin sequera a por tantas razóns eloxiable revista Ágora do Orcellón, que, a pesar das xuizosas reflexións do seu director Avelino Muleiro na introducción do número, dedica logo bastante máis espazo a un invento persoal denominado “A insua dos poetas”, que poderíamos enmarcar, igual cós “hortos ecolóxicos”, dentro do que Debord chamara a sociedade do espectáculo, có gran drama que viven estas terras.

Como diría un veciño meu: veña bombas!

E dalle..............(Chuza)

2011-03-30T22:53:00.002+02:00

Aznar xustificou nunha entrevista a Pedro J. Ramírez en Veo7 a forma de ser de Mariano Rajoy pola súa "condición de gallego". Á pregunta de se é certo que Rajoy sería menos resolutivo do que el era como presidente, asegurou:
"Rajoy ten capacidades para ser presidente, o que pasa é que ten a súa forma de ser, a súa condición de galego, de exercer de galego".

Espazo sen barbarie lingüística

2011-03-30T00:11:00.001+02:00

Ferreres na contraportada de Público de onte e en El periódico

(As miñas historias)

Alfredo Conde en Intereconomía

2011-03-29T01:37:00.003+02:00

Veño de ver un anaco de Intereconomía, que hoxe emitíase dende Ourense (Orense para os contertulios); para a miña sorpresa, Alfredo Conde foi presentado como un exitoso "escritor en castellano; bueno, también en gallego, pero sobretodo en castellano" (di o presentador), cousa que ao escritor non pareceu inomodarlle.
Despois Mario Conde pregúntalle polo trato que reciben el e outros escritores galegos que se negan a renunciar ao "castellano"(como se estivesen perseguidos!); e eiquí comezan os laios dese pobre escritor xenuinamente galego, malpagado so polo delito de escribir en castelán!!!!!; afortunadamente estragóuselle o micro e deixouse de escoitar tanta hipocresía.
Todo isto ocorreu ante a presencia nada incómoda de Baltar pai, que co seu silenzo foi cómplice deste que foi un capítulo máis na "lenda negra" da persecución do castelán na Galiza

Tod@s poden axudar tan só hai que ler e apoiar

2011-03-27T16:31:00.001+02:00

O Movemento de Galiza co Galego, ten unha Comisión Promotora que está a levar o traballo da posta en práctica da creación dunha Rede Popular de Ensino en galego, que queren plasmar na etapa infantil inicial (0-3).
A Comisión conforme os seus estatutos ten que disolverse o 17 de Maio.
Se o Movemento de Galiza co Galego en prol dunha Rede Popular de Ensino non alcanza os 3.000 terá que pararse.
De pasar esta situación, é de que o desánimo faga presa nas persoas da Comisión (con gran traballo e desgaste persoal) pode ter consecuencias moi negativas que fagan fracasar a iniciativa popular en defensa e garantía do dereito fundamental (en especial a infancia) a educarse na nosa lingua.
Para que a Comisión Promotora poida dar continuidade ao Movemento de Galiza co Galego como Asociación é imprescindíbel ter antes do 17 de Maio os 3.000 apoios precisos.
Actualmente contan con 2435 apoios, con 20 apoios diarios conseguirían os 3.000 necesarios.
Tod@s poden axudar tan só hai que ler e apoiar en http://limiargalego.blogspot.com/p/ano-2011-do-ensino-en-galego-apoian-as.html. Apúntate, espalla...reenvía este correo ao menos a 20 dos teus amig@s.

Teatro Limiar. Fahrenheit

2011-03-24T12:54:00.000+01:00

O 15 do mes pasado o alumnado de 3º e 4º de ESO foron ver ao multifuncional a obra "Fahrenheit". Ponte nas ondas O Carballiño do grupo de teatro Limiar.
A obra cunha posta en escena minimalista e cunha atmosfera cargada paseou pola nosa literatura desde a medieval ata a actual, deixando pegada o homenaxeado das Letras Lois Pereiro. Os espectadores formaban parte do espectáculo visual e sonoro interactuando na obra xunto cos actores e monicreques.

Carta de amor gañadora na modalidade de ESO

2011-03-21T21:49:00.000+01:00

Décheslle sentido a cada sentimento que tiven, non só me gustas, é mais ca iso. Fasme sentir segura cando estou contigo. Quero lembrarte sempre así, como a primeira vez que te coñecín. A túa imaxe na miña mente quedou. Os teus ollos fixos nos meus. Es a marabilla dun amencer nos teus ollos brillantes do sol. A maxia de mirarte non se acaba. Es parte do meu ser, en min estás. Sei que o tempo pasa rápido e máis estando contigo, ao teu lado. Sinto un oco no meu interior, faime feliz e pecharase. Cólleme da man e apértame e dime que me amas, logo bícame e agarda a miña resposta, pero por favor, dime o que sentes por min.
Só de ti quedan as lembranzas, aínda que non chegásemos á nosa fin. Non choro porque aturo, senón...un mar de bágoas habería, bágoas de amor, de sentimentos que atopei.

Carta de amor gañadora na modalidade de Bacharelato

2011-03-21T21:33:00.001+01:00

Pan bendito o sentido, é a túa face,
que se funciona fareime monaguillo.
É o teu corpo, sínodo escrito marcan os meus dedos, non hai nada que non sexa fermoso. Doce camiñar sobre a túa pel, é o liño, que non hai vida se non é contigo. Atractivo danzar, son os teus ollos, que ao mirar hipnotizan os meus recunchos. É o vento, agradable voar sobre o teu cabelo, que non me chega nin un momento. Fértil sorriso fan os teus beizos, é divino, que non hai sabor agre, se non é contigo.
Se non é contigo, non é amor, non existe razón para seguir o meu camiño. Se non é contigo, non é sexo, o que sinto, cando me arrimo.
Se me arrimo, non é cariño, o rozar, se non me vas amar. Se non me vas amar, meu amor, dimo, que eu pecharei a billa. Se pecho a billa, meu tesouro, morrerei, porque non existirei, se non é contigo.
Ai, meu amor, se non é contigo, non é. Se non é contigo, non é.

Leccións de Fukushima (refelexión do compañeiro Frutos, en Jeanfrujo)

2011-03-18T23:57:00.001+01:00

«A ciencia está dividida en dúas categorías: a física e a filatelia»
E.Rutherford (1871-1937)*

A de veces que non teremos escoitado iso de que o ensino na época actual se centra de xeito excesivo na ciencia, e que deixa de lado aquelas disciplinas máis humanísticas (?). O accidente nuclear de Fukushima constitúe unha tráxica demostración non só da falsidade de tal afirmación, senón de que o que realmente ocorre é xusto o contrario.

A magnitude da catástrofe que nestes días se vive no Xapón fai que todos esteamos atentos ás noticias que desde alí nos van chegando. Ó asombro pola magnitude do terremoto e do catastrófico tsumami veuse sumar o accidente nuclear. Xustamente, é este último acontecemento o que mantén en Xapón o foco da atención mundial, pola inquietude e temor que produce tal incidencia en tódolos habitantes do planeta. Considero que isto é así ata tal punto que, para o mundo, haberá un antes e un despois de Fukushima, pero non polo terremoto e o tsunami –catastróficos, repito-, senón por causa do accidente nuclear que provocaron.

É así que estes días non foron poucos os alumnos que me manifestaron a súa inquietude e os seus desexos de saber máis sobre o accidente. Repítense agora as mesmas sensacións do ano 1986, cando o accidente de Chernobil.

Pero, moito ten cambiado todo desde aquel ano 1986; e non sempre para mellor. Xustamente, cando me propuxen dar algunha explicación ós meus alumnos de Física e Química da ESO sobre o que estaba pasando con Fukushima, atopeime cun grave problema: en todo o ensino obrigatorio non hai un só tema nin unha soa referencia, no currículo de Física e Química, sobre a física nuclear; o que equivale a dicir que en todo o ensino obrigatorio os nosos alumnos non estudan nada sobre este tema de importancia tan capital para a nosa civilización. Isto, con ser grave, aínda o é moito máis cando se observa que nin sequera nas asignaturas comúns do bacharelato se estuda tal contido, se exceptuamos un pequeno apartado da de Ciencias para o mundo contemporáneo (para darnos conta da “profundidade” coa que se aborda o tema basta dicir que o apartado en concreto, “enerxías alternativas e enerxía nuclear”, é un máis do cento largo que considera esa asignatura, unha especie de compendio “light” de todo o saber científico universal, para contentar a pasmóns); e o mesmo me pasou ó querer falar do tema cos alumnos de Química de 2º. Soamente teñen un tema de Física Nuclear os alumnos da asignatura de Física de 2º de Bacharelato, unha das optativas que menos escollen (disque é difícil). Si, non é un erro: ¡a Física é unha optativa para os alumnos de ciencias!; que vén a ser coma se a Lingua fose optativa para os de letras. Este estado de cousas conduce a unha penosa conclusión, entre outras posibles: a inmensa maioría dos individuos de este País, teñan estudos obrigatorios, medios ou superiores, non teñen nin a máis mínima idea, fundamentada nos seus estudos, sobre a enerxía nuclear; soamente a que poidan extraer dos periódicos, a televisión ou, o que é pior, dos omnipresentes “tertulianos” (que, polo que vexo, tamén gozan do don da sabiduría na física moderna). E todo iso sucede mentres cansamos e atiborramos ós alumnos con cantidades enormes de contidos totalmente innecesarios, e “filatélicos”, que diría Rutherford. Parece ser que para formar espíritus críticos….

A ciencia, meus amigos, segue a ser aquilo que inventan os outros (os que a estudan). E ciencia non é, desde logo, castigar ó personal con toneladas e toneladas de filatelia, mentres pasamos de puntillas, ou simplemente non pasamos, polos contidos máis fundamentais. Sospeito que, de seguir así, do gran caudal de intelixencia que pasa por colexios e institutos seguirase a perder polo camiño unha valiosa parte. E entre os que non se perdan han de ser máis os cansados cós formados.

Nunca aprenderemos?... Creo que non!

* Físico que estudou e clasificou os diferentes tipos de radiacións radiaoctivas (alfa, beta e gamma), descubriu que a radioactividade ía acompañada da desintegración dos átomos e propuxo o primeiro modelo atómico nuclear. Gañou o premio Nobel de Química en 1908.

Se alí estivesen os nosos xubilados......non habería risco nuclear!

2011-03-18T23:39:00.001+01:00

(O Bichero)

Adega opina sobre a enerxía nuclear (Terra e Tempo)

2011-03-18T15:37:00.001+01:00

17 de marzo de 2011. Dende ADEGA quereros expresar a nosa solidariedade co pobo xaponés afectado polo terremoto e posterior tsunami e logo polo gravísimo accidente nuclear de Fukushima. Destas tres catástrofes, só unha ten unha orixe non natural, e portanto, puido evitarse. Mais a inconsciencia e a cobiza dun sistema que persiste en promover a enerxía nuclear desprezando os riscos que comporta, e que non dubida en hipotecar a saúde do planeta polo beneficio económico inmediato, fainos tamén a nós en tanto que integrantes dese sistema, responsábeis e ao tempo vítimas da catástrofe. Exerzamos pois a nosa responsabilidade e comecemos por demandar dos nosos governantes a fin da era nuclear, comprometendo o peche das actuais centrais para antes de 2020.

Ao fío deste lamentábel accidente, reavívase de novo na sociedade e no estamento político a preocupación pola enerxía nuclear. As organizacións ecoloxistas nunca agardamos por unha catástrofe para poñer sobre a mesa o debate sobre a enerxía nuclear. Sobran argumentos para desmontar as patrañas do lobby atómico e dos seus factotums políticos, que agora, fronte aos gravísimos sucesos de Fukushima, recollen velas e suavizan a súa posición co fume da demagoxia e os tecnicismos.

Eis dez razóns que os ecoloxistas de todo o mundo temos para rexeitar o uso da enerxía nuclear, nun formato de fácil dixestión para políticos e ex-presidentes, de retiro nos consellos de administración dalgunhas eléctricas:

1. A enerxía nuclear é inmensamente destrutiva e perigosa: Harrisburg (1979) Chernóbil (1986) e agora Fukushima, amosan claramente as posibilidadees destrutivas desta fonte de enerxía que por si soa, pode hipotecar o futuro do planeta por moitas xeracións.

2. A enerxía nuclear non é unha enerxía limpa, ao contrario, é das máis suxas: os refugallos perduran durante milleiros de anos e a súa xestión e tratamento aínda non están resoltos.

3. A enerxía nuclear é a máis insolidaria: cria menos postos de traballo que as renovábeis, privatiza os beneficios e deixa nas mans públicas os custos de desmantelamento e xestión dos refugallos, así como os riscos xerados no seu funcionamento e no almacenamento dos refugallos durante milleiros de anos.

4. A enerxía nuclear non é a máis barata, ao contratrio, é moi cara: é un sumidoiro de axudas públicas dende a construción, pasando polo seu mantemento e tamén para a xestión dos refugallos. Por se non fora pouco, mesmo lles pagamos ás eléctricas por non facer máis centrais (moratoria nuclear) através do recibo da luz.

5. A enerxía nuclear non é necesaria: de haber vontade política é posíbel substituila polas renovábeis e promover o aforro e a eficiencia, como fixeron países como Alemaña ou Suecia (que cumpren con Quioto), mentres que Franza, cun enorme parque nuclear, non.

6. A enerxía nuclear non é pois a solución ao cambio climático: no seu ciclo de vida (extración, transporte, construción, desmantelamento das centrais, xestión dos refugallos, etc.) emítense máis GEIS que coas renovábeis.

7. A enerxía nuclear non da a suficiencia enerxética, ao contrario, cria máis dependencia: o uranio é un recurso escaso localizado en poucos xacementos no mundo. O estado español importa practicamente a totalidade do uranio doutros países para as súas centrais, polo que a dependencia que por exemplo co carbón.

8. A enerxía nuclear non é renovábel: as reservas de U-235 son finitas e esgotaranse nunhas poucas décadas.

9. A enerxía nuclear é rexeitada pola inmensa maioría da sociedade: por que entón os principais partidos políticos teiman en defendela?

10. A enerxía nuclear non é sustentábel: non é eficiente eonómicamente, nin solidaria socialmente, nin os custos e riscos ambientais son asumíbeis.

En 2006, o Parlamento Galego aprobou coa unanimidade dos tres grupos, unha Proposición non de Lei que declaraba Galiza como territorio desnuclearizado. Agora tócalles ás forzas políticas estatais, tanto do governo como da oposición, acadar un compromiso inequívoco para abandonar o uso da enerxía nuclear, prohibindo por lei a construción de novas centrais e pechando as existentes denantes de 2020.

Rapazas estranxeiras aprenden galego en Oxford en cinco meses

2011-03-16T14:11:00.003+01:00

Untitled from Galegoenoxford on Vimeo.

O elo municipal (Galicia Hoxe)

2011-03-15T13:29:00.001+01:00

Os Servizos de Normalización reclámanlles aos partidos que inclúan nos seus programas municipais impulsar a profesionalización

A Coordinadora dos servizos de normalización mantén unha notable actividade asemblearia nos últimos meses FOTO: AXENCIAS
A coordinadora dos servizos de normalización mantén unha notable actividade asemblearia nos últimos meses
FOTO: AXENCIAS

Os Servizos de Normalización Lingüística (SNL), un dos elementos máis afectados polos cambios intoducidos no fomento do idioma galego tras a chegada de Alberto Núñez Feijóo á Xunta, reclaman presenza no programa electoral dos partidos políticos de cara aos próximos comicios municipais. Onte mesmo, a coordinadora que aglutina os profesionais dos SNL, fixo un chamamento ás formacións para que inclúan nos seus programas a creación ou potenciación de servizos de normalización lingüística (SNL) dotados de recursos humanos e orzamentarios, para promocionar o uso e prestixio do galego en todas as accións do concello e en todos os ámbitos do municipio

A Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL) tamén lles fará a proposta adaptada para cada unha das sete cidades a todos os candidatos e a todas as candidatas á Alcaldía.

Segundo a entidade a normalización lingüística é un proceso social que procura "ao abeiro da lexislación vixente, a xustiza no ámbito sociolingüístico, para que os galegos poidamos manter a visión do mundo desde a óptica que só nos pode dar a lingua propia do noso territorio". Nese sentido, consideran que "é responsabilidade de todos e de todas contribuírmos para manter a diversidade e a riqueza lingüística e cultural do mundo, para que poidamos chamarlles ás cousas cos nomes xenuínos que aquí se lles deron".

Por estas razóns, sinalan, "as administracións teñen a obriga legal e a responsabilidade social de apoiar e promover a lingua galega".

Como se indica na proposta que a CTNL lles enviou ás distintas organizacións, "para desenvolveren e implementaren as súas políticas en calquera ámbito, os concellos dótanse de instrumentos técnicos", así, exemplifican, "para desenvolveren a política urbanística teñen departamentos de urbanismo; para desenvolveren as políticas culturais teñen departamentos de cultura..." E no ámbito da política lingüística eses departamentos técnicos son os servizos de normalización lingüística.

Na actualidade contan con SNL arredor de 60 concellos, e na maioría dos casos, segundo subliña a coordinadora, trátase de equipos inestables, mentres que as condicións laborais dos seus traballadores e das súas traballadoras son precarias, "apenas están dotados con recursos económicos para a súa actividade e, en moitos casos, non desenvolven accións dinamizadoras entre a sociedade".

A CTNL pretende que se inclúan, entre outras medidas, "a promoción do uso e prestixio do galego en todas as accións do concello e en todos os ámbitos do municipio" e a "creación ou potenciación dun servizo de normalización estábel, dotado de recursos humanos e partida orzamentaria suficiente".

TRES PEIXES VOANDO no Planeta Furancho (pronto os veremos no noso pobo)

2011-03-15T13:08:00.003+01:00

<p>&amp;amp;amp;lt;p&amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;br&amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;nbsp;&amp;amp;amp;lt;/p&amp;amp;amp;gt;</p>

Os TRES PEIXES VOANDO tocando unha peza en vivo no PLANETA FURANCHO ... Guille e Xabier, Bacallau e un Marraxo, deixáronnos esta pequena xoia na súa visita ao programa o mércores 14 de outubro do 2009 ... que o disfrutedes !!!!

Mil seiscentos anos do reino (suevo) en Galicia: O primeiro reino nacido en Europa

2011-03-14T17:31:00.001+01:00

O primeiro reino nacido en Europa, cando aínda lle quedaban ao Imperio Romano sesenta anos de existencia

Mil seiscentos anos do reino (suevo) en Galicia

ANSELMO LÓPEZ CARREIRA

Moito tempo despois, as vicisitudes históricas precipitaron a Galicia ata a situación de amnesia nacional en que hoxe se atopa, mais é tamén a Historia quen demostra con plena certeza que esta é unha das nacións europeas de emerxencia máis antiga.
Pero o que de verdade chama moito a atención é que aquí apenas ninguén lembrase os nada menos que mil seiscentos anos da creación do Reino de Galicia, que se andan a cumprir entre o ano pasado e o presente. Tan só a entusiasta iniciativa persoal de dous amigos (Francisco Padín e Emilio García) e o patrocinio do Concello de Pontevedra permitiron celebrar nesa cidade no mes de outubro do pasado ano un Congreso sobre o tema (ao que os medios de comunicación prestaron unha atención ínfima). O primeiro reino nacido en Europa, cando aínda lle quedaban ao Imperio Romano sesenta anos de existencia. Xa non un itinerante pobo bárbaro comandado por un "rei" á súa cabeza, senón unha entidade política territorializada, por máis que durante varias décadas persistise aínda unha fractura social de raíces étnicas.

Moi pronto, os seus límites sobordaban a Gallaecia e se estendían pola Lusitania, acadando as proximidades de Lisboa. A estabilidade territorial deste reino galaico foi extraordinaria, pois con moi poucas oscilacións persistiu ata finais do séc. XI, o cal tira por terra ideoloxemas historicistas de conquistas, reconquistas e repoboacións.
(Terra e Tempo)

Farjas pide impresos só en castelán para unha campaña dun millón

2011-03-14T17:20:00.000+01:00

O Sergas vén de anunciar no Diario Oficial da Unión Europea que quere contratar unha campaña de publicidade para a prevención do alcolismo entre os menores de idade cun custo total dun millón de euros.
Porén, o que fai rechamante esta licitación é que a Consellería de Sanidade que dirixe Pilar Farjas quere que as ofertas que realicen as axencias de publicidade interesadas se presenten só en castelán e non en galego.Esas ofertas que se presenten antes do 2 de maio deberán estar redactadas en castelán.

A Xunta envía unha queixa ao Goberno de Portugal (en As miñas historias)

2011-03-14T17:03:00.000+01:00

A Xunta envía unha queixa ao Goberno de Portugal (como se tivesen algo que dicirlles) sobre o prezo das portaxes. En que idioma está escrita?:

a) En gallego no, que no nos entienden

b) En inglés, como toda comunicación con el extranjero y por ser la lengua de más prestigio, como se enseña en los coles.

c) En portugués, como deferencia

d) En castellano, hombre, que el portugués es unha lengua ideológica

P.D.: hoxe teño o día lusista

O seseo e a gheada, non so non lle gustan a Marta GH, senon que ademais son incompatibles cun bo nivel de inglés (no meu diario lingüístico)

2011-03-11T17:13:00.005+01:00

Un dos meus bos amigos (dos moi bos, dos de sempre, dos que me coñeceron cando falaba castelán) comentoume abraiado algo que lle chamou poderosamente a atención e aínda lle custa crer:
"estaba en un bar, en la terraza, en Sanjenjo, " e ao seu carón falaba un paisano, con ese galego "cerrado cerrado, con seseo y gheada", e aos poucos minutos pasou o inaudito, para o que o meu ben querido amigo non topa explicación: "no te lo vas a creer, cogió el móvil y empezó a hablar un inglés perfecto, no solo en la lengua sino también en el acento, qedé flipado, no parecía el mismo señoriño del seseo y la gheada de poco antes"

O triste é que o que vos conto é rigurosamente certo, e que xa case non me quedan folgos para contestar a tanto prexuízo!!

aínda non atopei ningún xoguete educativo en galego,(reflexión de Jesús Rodríguez)

2011-03-11T16:50:00.002+01:00

(Jesús Rodríguez, profesor de Deseño e Avaliación de Materiais Didácticos do Departamento de Didáctica e Organización Escolar da USC)
O material didáctico das escolar galegas debería ser en galego?

Evidentemente é fundamental que haxa material en galego e que exista, sobre todo, nalgunhas das áreas nas que se carece por completo del. Voulle poñer un simple exemplo: Teño unha nena de once meses e aínda non atopei ningún xoguete educativo, como os bonecos que emiten palabras, que sexan en galego, ou tipo caixa de música. Non podo dicir que non haxa ningún, pero eu non o atopei. Está o de Pepe Carreiro, que son materiais de lectura, pero creo que a carencia é importante, non sei se vostede coñece.

De lectura infantil, temos material moi importante en Galiza, e en cd e dvd está por exemplo o superéxito de Mamá Cabra, ou o disco "Tic, tac" de Pablo Díaz, pero a verdade é que material como o que me está a describir tampouco o vin nin lle escoitei a ningún pai/nai falar del. Só sei de quen recorre aos xoguetes en portugués, iso si.

Claro, e en galego está Ponte nas Ondas, cousas moi interesantes... pero nos xoguetes non hai. E tampouco hai material en galego para necesidades educativas especiais. Falta moito camiño.

( Galicia Hoxe)

Orzamento para a normalización da lingua galega na Administración local (en As miñas historias)

2011-03-11T16:28:00.001+01:00

Orzamento destinado na orde de subvencións da Secretaría Xeral de Política Lingüística para a normalización (actual promoción do uso) da lingua galega na Administración local. (DOG do 11 de marzo de 2011)

* 2008: 800.000 €
* 2010: 602.668 € (-25% menos a respecto de 2008)
* 2011: 420.000 € (-30% a respecto de 2010 e -50% a respecto de 2008)

antes catalán que reintegrata (en As miñas historias)

2011-03-10T13:49:00.002+01:00

Curiosidades: o correo electrónico do PP da Coruña é :
corunya@pp.com
(antes catalán que reintegrata)

As regueifas dos Xenerais da Ulla en galego (en Carta Xeométrica)

2011-03-09T23:27:00.000+01:00

Por fin puden oir as regueifas dos Xenerais da Ulla en galego. Foi onte, na Estrada. Non sei a quen se lle debe agradecer, se á iniciativa do Concello, do seu departamento de normalización, ou aos propios veciños da Ulla... por iso grazas, a todos eles, porque este ano, por primeira vez puiden oílos en galego. Espero que o exemplo se repita e se espalle por todo o val.
Este feito é un síntoma de como anda a saúde da nosa lingua, e o que precisamos é de actos como este. Debemos procurar en todas as actividades, o incremento do uso do galego.

Protexer a "onomástica galega", parécelle ao PP "cavernícola" (Xornal)

2011-03-09T23:18:00.002+01:00

Os votos do PPdeG veñen de botar por terra unha proposición de lei do BNG encamiñada a protexer a "onomástica galega", isto é, a garantir a aplicación da Lei de Normalización Lingüística, que establece que a "única" forma dos topónimos é a galega, e a facilitar que as persoas que así o desexen poidan restituír a forma galega do seu apelido ou galeguizar o seu nome propio.
Mentres que a proposta, que en opinión do nacionalista Bieito Lobeira, só tende a protexer a "liberdade" dos cidadáns, recibiu o apoio do PSdeG -o socialista Francisco Cerviño tan só apostaba por cambiar o "ton" dalgúns treitos do texto-, o popular Agustín Baamonde escenificou o rexeitamento dos conservadores á iniciativa con argumentos como que, ao seu xuízo, o plan do BNG pasaba por avanzar cara a unha "nación monolingüe".
Cun duro ton, xa empregado en anteriores debates polo que noutrora representara unha das faccións galeguistas do PP, Baamonde mesmo empregou clichés frecuentes no argumentario da asociación Galicia Bilingüe, asegurando que os "excesos de tradución" poden levar a empregar a expresión numérica "tres ao caldeiro" ou a falar de "Alicerce Vermello" para se referir á presidenta do Parlamento, Pilar Rojo.
As palabras de Baamonde chegaron inseridas nun discurso no que o conservador considerou "cavernícola" a proposta lingüística do BNG, a quen culpa da "desafección" da cidadanía cara á lingua galega, ademais de atribuír a proposición de lei debatida hoxe á non asunción "da derrota electoral" de 2009.
As palabras de Baamonde causaron un visible malestar nas bancadas nacionalistas. Para Lobeira, "Baamonde desenvolveu o manual do perfecto colonizado", cuns argumentos "propios dunha coñecida concursante de Gran Hermano" cunha "caricaturización esperpéntica da lingua do país".

Antroido 2011 en Viana

2011-03-09T22:40:00.005+01:00

Alí estivemos unha vez máis, e coma nas outras ocasións ficamos de novo abraiados por tanta beleza, que a cámara non pode reflectir máis que nunha moi pequena proporción. Alí vedes que estaban os "nosos" conselleiros, que non deixaron de falar entre eles (seguramente en castelán), alí estaban maiores e pequenos de todos os pobos, pero a esperanza para o futuro foi ise pequerrichiño que vedes nas imaxes, que nin podía case camiñar co peso da máscara, pero non deixou que lla quitasen en ningún momento e aguantou o indecíbel, o que lle valeu que houvese quen se agachou a bicarlle as mans (disque apenas tiña 5 anos!!!!!!!!!!!!)

taller de disfraces de entroido, organizado pola concellaría de Cultura do concello do Carballiño

2011-03-03T14:29:00.001+01:00

Este sábado día 26 de febreiro dará comezo un novo taller de disfraces de entroido, organizado pola concellaría de Cultura do concello do Carballiño, e dirixido a nenos con idades comprendidas entre os 7 e os 14 anos. Este taller impartirase en horario de tarde, desde as 16:30 ás 19:30, no local de Familias Madrugadoras.

A edil de Cultura, xunto coa monitora deste taller, mostraron cales serán os disfraces que realizarán, todos de sinais de tráfico “e desa forma ademais de divertirse e crear unha máscara para este entroido, irán aprendendo algunhas normas de tráfico”.

O taller desenvolverase este sábado e o próximo, 6 de febreiro, e os interesados poderán inscribirse na oficinas municipais de Cultura, situadas na segunda planta do concello.

(na web do concello)

O Carballiño celebra o próximo 6 de marzo a XVII Festa da Cachucha

2011-03-03T14:16:00.003+01:00

O Carballiño celebra o próximo 6 de marzo a XVII Festa da Cachucha

O alcalde de O Carballiño presentou a programación da XVII edición da Festa da Cachucha, que terá lugar o próximo 6 de marzo. Carlos Montes destacou esta festa como unha cita máis dentro do calendario carballiñés, asegurando que xa se están a barallar cambios para próximas edicións xa que “na actualidade a carpa da praza do Emigrante, xa non se pode ampliar máis, e cada ano é máis a xente que quere acudir”. Un ano máis poderase disfrutar o cocido de cachucha no recinto da Pista Roxa, ou nalgun dos 16 restaurantes que participan este ano.

Para a primeira opción deberase mercar a entrada na oficina municipal de recadación ao prezo de 12 euros se se acude disfrazado, ou 17 euros se se decide ir sen disfrazar. O menú consistirá en cacheira, lacón, chourizo, carne, verdura y patacas, doces de antroido, viño do Ribeiro, café, e licor café.

Os que queiran desfrutar do cocido de cachucha deben saber que os restaurantes participantes serán Baccus, Muiño das Lousas, Derby, Esclavo, La Cubana, Casa Gazpara, O Noso Lar, Pazo do Outeiro, O Pituxo, O Pote, O Lecer, A Maquía, Bar dos Callos, Pulpería O Carballiño, Restaurante do Xosé y el Mesón do Pulpo.

O programa oficial da Festa da Cachucha comezará ás 11:00 horas coas bombas de palenque. Á 12:00 terá lugar o primeiro pasarúas das charangas de antroido. A carpa para a comida oficial abrirase ás 14:00 horas, no transcurso da mesma entregaranse os premios da III Olimpiada da Tapa. Está tamén prevista a actuación da charanga Garrafón.Com de Chantada e o grupo de percusión Aperta de Vigo.

(na web do concello)

A fin dos pinganillos

2011-03-03T12:47:00.002+01:00

marta GH 2011 auto xenofobia

2011-03-02T22:57:00.001+01:00

Vive en Galego

2011-02-28T14:38:00.001+01:00

No meu diario lingüístico

2011-02-27T14:31:00.002+01:00

o peso dos prexuízos

Sigo co meu diario lingüístico, no cal desgrazadamente, case cada día teño algunha incidencia que contar; e as incidencias soen ser sempre de tipo prexuízos cara ao galego:
onte estiven con alguén que coñezo hai moitísimos anos, e cunha persoa que era "nova" para os dous; ante a miña sorpresa o meu coñecido (familiar) "preséntame" dicindo :"esta es de las que como no hables gallego te riñe......." ; se fose certo, nada que dicir; pero resulta que eu non fixen semellante cousa na miña vida, e así o dixen. Non era capaz de entender de onde saía semellante afirmación en alguén que nunca me viu facer tal!.Pero logo, pasado o susto, dinme conta de que non é máis que o mesmo de sempre: os prexuízos que te levan a afirmar algo que NUNCA viches.

Windows pon á nosa disposición a versión en galego. A SXPL, Jesús Vázquez e Feijóo avisan, por se acaso.

2011-02-25T15:07:00.001+01:00

Windows pon á nosa disposición a versión en galego. A SXPL, Jesús Vázquez e Feijóo avisan, por se acaso.
(en As miñas historias)

Campaña de normalización con web con versión castelán, non vaia ser.

2011-02-24T14:41:00.001+01:00

Campaña de normalización con web con versión castelán, non vaia ser.
(en As miñas historias)

O vídeo de Marta: matar á mensaxeira (reflexión en JEANFRUJO)

2011-02-23T23:42:00.001+01:00

Chéganme noticias do balbordo que se está armando co vídeo de Marta, un vídeo que contén unha serie de confesións que sobre o uso da lingua galega fai unha participante do programa Gran Hermano, nativa da Coruña, castelán falante, e de nome Marta, a unha compañeira de programa. As confesións da moza causaron un gran alboroto, sobre todo entre os supostos defensores da lingua galega, e a pobre Marta ten levado de todo menos gabanzas. A cousa chegou a tal extremo que, por exemplo, en Facebook creouse un evento titulado «Todos os galeg@s contra Marta de GH. Por RIRSE DA NOSA LINGUA!!!», e en Tuenti unha «Plataforma pro expulsión de Marta, la gallega de Gran Hermano». Alabado!! A min, que me considero defensor da lingua, pero tamén da libertade de expresión, a verdade é que as confesións e opinións de Marta máis ca desgusto causáronme pena, pero nunca sorpresa. Nalgunha das opinións puiden observar certa ignorancia, pero nunca mala fe ou intención clara de desprestixiar ó galego. E iso, entre nós, xa é positivo. Polo demais, tales confesións e opinións non fan máis ca confirmar o estado lamentable no que se atopa o uso do galego nas cidades de Galicia, principalmente nas costeiras, e sobre todo entre os nenos e os mozos.

Entre os ecos periodísticos do vídeo de Marta, chamou a miña atención un artigo de Mariluz Ferreiro na Voz. Nel, coido que realiza un certeiro diagnóstico dos contidos do vídeo, cando non os considera unha anécdota, senón o síntoma claro dun sentimento de auto odio da lingua propia, fraguado durante anos (séculos diría eu). Claro que o artigo aparece escrito en correcto castelán, no diario de maior tirada de Galicia, que, por se alguén non se decatara, leva o significativo nome de “La voz de Galicia”: iso si que che é un síntoma Mariluz!... Como era aquelo de preocuparse de varrer a casa dun antes de...?

Tamén tercia no asunto Henrique Monteagudo, desde El País, cun artigo que leva o ocorrente título de “Memorias dun neno vilego”. Adoito estar de acordo coas análises de Henrique encol da lingua, pero teño que dicir que neste caso non me convence. E non me convence, entre outras cousas, porque, sendo como é profesor, deixa pasar por alto, supoño que de xeito inconsciente, un detalle fundamental do que Marta conta: ela declara que no cole tiñan os libros en galego, pero que tódolos profesores (menos a profesora de galego, que tamén impartía historia) falaban castelán e lle daban as clases en castelán. Curioso, cando menos, que ninguén, entre os múltiples comentaristas do vídeo que teño revisado, se fixase nesa circunstancia. Que cabería esperar dese entorno social ou familiar urbano, normalmente desfavorable ó galego, se, ademais, no sistema educativo que acollía a Marta os mesmos profesores impartían as clases en castelán, cando os libros estaban en galego? Pois que, como mínimo, a maioría da xente que vive nesa (frecuente?) situación pense que esto do ensino do, e en, galego, é un verdadeiro paripé! O mesmo paripé que observamos, día si e día tamén, nun bo número de políticos, periodistas, empresarios, artistas e todo tipo de xente coñecida (aquí coñecémonos case todos), cando utilizan o galego nun estrado, diante dun micro ou dunha cámara, e á media volta xa están falando castelán cos amigos, coa muller ou cos fillos. Que queremos, que o paripé sexa universal? Que pensamos, que a xente é idiota? Non é certo que un bo número de galegos da idade de Marta actúan do xeito que ela o conta? Entón, de que nos asustamos? Non, algo vimos facendo mal desde hai tempo, e simplemente parece molestarnos que se saiba ou no lo lembren. Desde tódalas frontes, a da lingua incluída, seguimos proxectando imaxes virtuais e falsas do País, e cando alguén, aínda que sexa dun xeito tan inocente coma Marta, se atreve a desvelar calquera aspecto da crúa realidade, cargamos todos contra el... Pobres de nós!

Pero, dito todo iso, recoñezo que Marta demostrou ignorancia sobre o uso do galego en Galicia. Cando afirma, por exemplo, que nas cidades o galego soamente o falan os nacionalistas: é mentira. Hai moitos galegos que non son nacionalistas e o falan. E eu tamén coñezo declarados nacionalistas que non o falan máis que cando lles convén, que ven a ser peor ca se non o falasen nunca.

Gardasme o segredo vergoñento?

2011-02-23T14:01:00.000+01:00

En As miñas historias

Balance lingüístico da miña presidencia da comunidade de veciños (no meu diario lingüístico)

2011-02-22T17:20:00.003+01:00

Veño de deixar a presidencia da miña comuidade de veciños, co seguinte balance lingüístico: sempre, todo o que viña da axencia, avisos de empresas...estaba en castelán sen que nadie tivese ningunha obxección que facer; pero cando eu puxen este aviso, como vedes, algún ofendido veciño tardou pouco en facer a traducción (o cal por outro lado, demostra que entendeu todo sen problemas: os problemas son outros!)

Así traducen na Voz (da gusto ver o respecto pola lingua)

2011-02-22T16:01:00.006+01:00

(en As miñas historias)

Velaí outros disparates destes anos aparecidos en diversos medios:
Padre Bacelo (Sarmiento)
Alicerce García Negro (Pilar)
Padiola Parker-Bowles (Camilla)
Estíbaliz Espiñenta (Espinosa)
Rodrigo Intre (Rato)
María Galiña (Pita)

Unión Deportiva Esvaecemento (Pájara)

-sentenza asine (firme)
-unha muller reparte sopapos de fariña ás desgraciadas vítimas de Gaza (tortas)
...............e as que nos quedan por ver!

Exposición de cartaces sobre o AMOR

2011-02-22T12:33:00.001+01:00

Exposición de cartaces no día de San Valentín

No día da Paz

2011-02-22T12:15:00.006+01:00

O alumnado de primeiro da ESO fixo esta exposición no día da Paz

Dios Ke Te Crew - Herdeiros da Ditadura

2011-02-22T00:08:00.001+01:00

En As Lentes do Cego, un retrato dun amigo da "nosa" coruñesa televisiva

2011-02-21T14:46:00.001+01:00

ERA EN LALÍN!! (diario lingüístico)

2011-02-20T21:53:00.009+01:00

Onte fumos comer o cocido a Lalín; estaba boísimo, por certo, pero iso xa o sabemos todos, así que non é noticia...Quizáis o que vou contar, tampouco é noticia; quizáis é máis habitual do que eu cría, pero a nin non deixou de me apenar!
Era Lalín, unha estaba optimista, alí todo o mundo fala galego, ou case todo o mundo (que non é o mesmo pero é igual). Ao noso carón uns encantadores motarras que nos sorrín...e esa cousas, e que falan e nos falan en galego; ao outro lado unha fermosa gran familia, con xente de idades moi diferentes, rien, berran un chisco, témoslles que pedir que baixen a música dun aparatiño que a miña ignorancia tecnolóxica non me permite nomear....,pero en fin, era Lalín e todo era moi galego, era no "cerne" da Galiza.
Primeira volta á realidade cando a única nena desta gran familia galegofalante, duns 7 anos, nos fala en castelán; non nos chama demasiado a atención, pensando que son cousas do cole, que moitos nenos aínda que os pais lles falen galego ,collen o castelán no cole e non o soltan... (todos temos compañeiros que ven como os seus fillos falan castelán a pesares deles falarlles sempre galego); pero entón foi cando chegou o esperpento, esperpento que non era máis que a crúa realidade: esa nai galegofalante durante toda a comida, que chama pola nena:
-"Vamos hija, ven que ya te pone el abriguito la tía, que hay que marchar a casita....."
E cando se acerca a tía, a sempre galegofalante tía:
-"Venga, que te pongo el abriguito, que hace mucho frío, suelta el gatito mi amor.....
Fora estes parénteses, nai e tía seguen falando entre elas, e cos outros adultos, na lingua da Galiza
ERA EN LALÍN!!!!!!!!!!!!!

Iste vídeo ben podería ilustrar os "esforzos" do Anxo Lorenzo por sacar á nosa lingua do "pozo" ...

2011-02-20T12:27:00.004+01:00