Unha ameza á liberdade

Artigo de Agustín Fernández Paz:

--Cando eu emprego unha palabra –dixo Humpty Dumpty co mesmo ton despectivo, esa palabra significa exactamente o que eu quero que signifique, nin máis nin menos.
--A cuestión é saber –dixo Alicia—se se pode facer que as palabras signifiquen tantas cousas diferentes.
--A cuestión –respondeu Humpty Dumpty—é saber quen é o que manda... e punto!
(Lewis Carroll: Alicia do outro lado do espello)

1. Escribo estas palabras logo de escoitar na radio e de ler nos xornais electrónicos as liñas xerais do borrador do novo decreto que regulará o galego no ensino, así como as declaracións do presidente señor Núñez Feijoo na rolda de prensa onde se presentou.
Non me vou deter agora na valoración dos contidos deste borrador, algúns tan transcendentais como a severa redución horaria que sofre a lingua galega ou a presenza da lingua inglesa como vehicular, un subterfuxio para “vender” mellor á sociedade este novo decreto e enmascarar o evidente proceso de minorización da lingua no ensino. De todo iso, e de máis, haberá tempo para falar nas vindeiras semanas. Hoxe só quero determe na reiterada apelación á “liberdade” dos pais e nais, e no papel que se lles outorga na elección da lingua que utilizará o profesorado na aula.

2. Na Galicia de hoxe, as persoas galegofalantes (e as castelán falantes que non teñan prexuízos) sabemos que a nosa liberdade lingüística está moi limitada. Son numerosos os atrancos que se nos presentan, sobre todo en determinados ámbitos urbanos, para desenvolver a nosa vida cotiá e profesional en galego. Tan numerosos son, que moitas persoas ocultan socialmente a súa lingua, sexa para evitar desagradables problemas nas relacións sociais, sexa por imperativo da empresa onde traballan. É o fenómeno da invisibilidade social do galego, derivado dos prexuízos sobre a lingua existentes na sociedade; fenómeno amplamente estudado, sobre o que non insistirei aquí.
Estes atrancos reiterados non os padecen as persoas castelanfalantes, que poden desenvolverse con plenitude na súa lingua. A min isto último paréceme moi ben, como é obvio. O que me parece mal é que as galegofalantes non poidamos ter uns dereitos semellantes. Se non se quere que haxa cidadáns de primeira e de segunda, teñen que crearse as condicións para que se poida vivir en galego coa mesma normalidade que o pode facer unha persoa castelán falante.
Para iso é imprescindible que a poboación sexa competente nas dúas linguas oficiais, para que logo cadaquén decida libremente se usa unha ou outra nos diferentes ámbitos e situacións. A dobre competencia é clave para garantir a liberdade lingüística. Unha competencia bilingüe que xa posuímos todos os cidadáns que temos como lingua de instalación o galego. E que posúe tamén un sector das persoas castelanfalantes que non teñen prexuízos sobre a lingua e non perciben como unha ameaza ou unha afronta a presenza do galego na sociedade.

3. Acadarán unha boa competencia en galego os alumnos e alumnas que se van escolarizar nun sistema educativo onde van ter un 33% (teórico, que se a práctica continúa como ata o de agora nun significativo número de centros, nin iso haberá) de docencia en galego? Por desgraza, salvo apelando á fe irracional nos milagres, sabemos que a resposta é negativa. Calquera manual de sociolingüística aplicada ao ensino explica o evidente: que unha lingua minorizada socialmente ten que estar presente nas aulas cando menos na metade do currículo.
Por riba, en Galicia xa temos experiencia práctica, porque ben nolo demostrou o decreto 247/1995, que tamén contemplaba un uso minorizado do galego. Os seus malos resultados respecto do obxectivo básico (acadar unha boa competencia nas dúas linguas oficiais) foron, precisamente, unha das razóns que levaron á elaboración do Plan Xeral de Normalización do ano 2004. Por certo, o señor Núñez Feijoo, que daquela era vicepresidente da Xunta, votou afirmativamente o PXNL no Parlamento. Como crer en diante nas súas propostas de consenso? Acaso non era un consenso –moi meditado e moi traballado, podo dar fe como persoa implicada— o PXNL?

4. Con este decreto, o mandato principal da Lei de Normalización Lingüística (garantir que o alumnado acade unha boa competencia nas dúas linguas oficiais) convértese en papel mollado, malia as palabras baleiras que tentan negalo e poñer a venda antes da ferida. Unha significativa porcentaxe do alumnado, con seguridade, acadará unha escasa competencia en galego. Se a Administración se atreve a propoñer controis externos de avaliación das competencias, en poucos cursos poderemos constatar os amargos froitos obtidos. Os futuros cidadáns que exercerán a avogacía, ou traballarán na administración, ou na fontanería, ou no comercio, ou na medicina, ou nas notarías... non van ter a competencia necesaria para que nós, ou os nosos fillos e fillas, poidamos usar a lingua en calquera situación.
Un decreto coma este supón un intento de converter unha parte da cidadanía en cidadáns de segunda. Un ataque ás liberdades que non se fai de fronte, senón apelando á “liberdade” dos pais. O Ministerio da Verdade que profetizou o señor Orwell habita entre nós!

5. Lembremos, unha vez máis, o evidente: a educación dos nenos e nenas, nunha democracia, non é algo que poidan decidir os pais directamente, porque afecta a toda a cidadanía. Aos que teñen fillos e aos que non, aos que xa non os teñen en idade escolar e aos que pensan telos no futuro. E tamén aos pais e nais que teñen fillos escolarizados, xaora.
Por esta razón, a estrutura do sistema educativo, o horario escolar, as materias que se imparten e os seus respectivos currículos, a capacitación do profesorado, os sistemas de avaliación... son todos aspectos que deciden e regulan os gobernos democráticos, precisamente porque afectan a toda a cidadanía.
O mesmo debería suceder co uso das linguas no sistema educativo. A que se debe esta evidente deixación de funcións por parte da Xunta, malia a claridade coa que xa falou o Tribunal Constitucional? A apelación á liberdade de escolla das familias é unha evidente terxiversación do termo “liberdade”, máis grave aínda se temos en conta que se lles pide opinión sobre unha lingua sometida a arraigados prexuízos sociais, que esixiría políticas activas para favorecer o equilibrio coa lingua máis asentada socialmente.

6. Como ocorre con outros aspectos da ideoloxía neoliberal, úsase a palabra liberdade cando, en realidade, o que se quere dicir é “liberdade para uns poucos” ou “liberdade para os que xa están en posición de privilexio”.
Hoxe está en xogo algo máis que a pervivencia da lingua e a consolidación dos logros acadados, está en xogo algo máis que o baleirado real da Lei de Normalización Lingüística. As persoas galegofalantes imos ter, se este decreto entra en vigor, as nosas liberdades sociais ameazadas. Que a ameaza se converta ou non en realidade, está en mans de todas as persoas que desexan unha sociedade máis libre, máis igualitaria, máis culta. E, sobre todo, máis xusta.

Xa temos montada a grande lea: un decreto trampa

Escribe Antón Baamonde:

Se deriva dos criterios feitos públicos onte por Núñez Feijóo que vai a montarse un barullo enorme.

Eses criterios responden á maneira en que foi criado Frankestein: retallos de aquí e de alá, suma de puntos de vista diversos, mesmo incoherentes que van a multiplicar o conflito, que van a introducir a discusión e a lea en cada centro, entre os pais dos diversos niveis que sexan convocados a votar o idioma da escola e que, en definitiva, van a provocar unha certa división social, da que non podemos agora imaxinar a dimensión.

Ademais vai a complicar a xestión educativa, facendo que o traballo de directores e xefes de estudo sexa diabólico, e creando, de tomarse ao pé da letra, malestar no profesorado por ese aspecto que complicará os horarios, etc.

Dende logo, nin existe ese 33 % de profesores que podan dar as súas materias en inglés, nin de habelo, os seus alumnos lles entenderían, dado que carecen do nivel para entender, digamos, unha clase de naturais ou etica nese idioma.

Para dicilo nas palabras do ínclito Mayor Oreja: é un decreto trampa.

En todo caso ! feliz aninovo ¡ ! mil primaveras máis para a lingua galega ¡ e ata dentro dunha semana. Esta fiestra pecha por vacacións:non todo vai ser darlle á tecla…

Máis reaccións

Hoxe, en Vieiros:

A Xunta, tal e como se agardaba, aposta por un modelo de "tres terzos" (galego, castelán e inglés) para o novo decreto do galego no ensino. A principal novidade respecto ao que se veu filtrando nas últimas semanas é a participación dos pais na elección da lingua para determinadas materias, que será anual na Educación Infantil e cada catro anos na Primaria e na Secundaria.

Ademais, en caso de que os centros non poidan ofertar un terzo das materias en inglés, os consellos escolares elixirán as materias dese cupo de xeito proporcional entre galego e castelán. Desta situación, pódese extraer unha conclusión: dun decreto que aseguraba como mínimo un 50% de galego, pásase a outro do 50% como máximo, porcentaxe que irá diminuíndo a medida que os centros vaian contando con máis recursos para ofertar as materias en inglés e que levará finalmente a que só o 33% sexan na lingua propia de Galiza.

Mais outras moitas incoherencias, problemas, situacións contraditorias e conflitos -que a Xunta deixa en mans dos centros educativos para que sexan solventados- fan que o borrador do decreto, segundo as persoas consultadas, vaia ser de complicada aplicación.

Rafael Cuiña: "Votación secreta no Parlamento"
"É unha trampa". Rafael Cuiña, militante do PPdeG e membro de Prolingua, mostra a súa decepción pola proposta do Executivo que preside Alberto Núñez Feijoo. Considera unha "tristura" que un "elemento de cohesión" como é o galego se utilice desde a Xunta para "enfrontar", e sostén que o decreto proba que "neste Goberno non hai vontade de apoiar un símbolo tan importante da nosa identidade" como é a lingua. Neste senso, dada a "importancia" da cuestión e -apunta- desde a súa condición de membro da formación conservadora, suxire que a norma se referende no Hórreo a través dunha "votación secreta". É dicir, que os representantes parlamentarios do Grupo Popular poidan votar en conciencia co que veñen manifestando "en privado" ao respecto do decreto.


Henrique Monteagudo: "Fonte de conflitos"
O sociolingüística, profesor de Filoloxía Galega na USC, Henrique Monteagudo, prefire non avanzar datos do informe consultivo que elabora sobre o borrador do decreto o Consello da Cultura, institución da que é secretario. No entanto, valórao como "unha norma que dá a impresión de querer integrar propostas antitéticas, de contentar colectivos visións totalmente opostas". O tamén membro de 'Galego. Patrimonio da Humanidade' pensa que vai ser de "moi complicada aplicación, case que imposíbel". Cre, ademais, que a lexislación galega sobre a lingua non se ve reflectida na súa "filosofía de fondo", e que expón os conceptos "como se o galego xa estivese normalizado". Chámalle a atención sobre este tema un dato "significativo": a mudanza de nome dos equipos de normalización que agora pasan a se chamar de "dinamización". A introdución dun terzo das materias en inglés, aparte de ser "discutíbel" -razoa Monteagudo- debería ser abordada "non por un decreto, senón por unha lei de rango maior". Mais o que máis preocupa o sociolingüista é que vai ser "fonte de conflitos". "Se a tese do señor Feijoo e do Goberno é que supostamente hai demasiado galego no ensino por imposición, a súa solución crea máis problemas", di. E engade: "Por exemplo, os centros que están cumprindo agora co decreto (un mínimo do 50% das materias en galego) vanse ver obrigados a recuar en beneficio do castelán ou do inglés, e iso vai ser unha fonte de conflitos".

Alba Nogueira: "Traslado dos problemas aos mestres"
Neste mesmo sentido enfoca as súas críticas Alba Nogueira, profesora titular de Dereito Administrativo na USC, que asegura que a norma "introduce o conflito lingüístico nas aulas" e "traslada aos mestres, ás ANPAs, a responsabilidade de solucionar os problemas que van xurdir". Consecuencia directa, considera a tamén integrante do Observatorio de Dereitos Lingüísticos, da "pseudodemocracia" que se crea coa votación dos pais e que pode levar a "aberracións" como que en contornos castelanfalantes, a aprendizaxe e competencia en galego sexa "imposíbel de atinxir". Nogueira salienta varios "retrocesos graves" que de ser aprobado o novo decreto provocará: "Por primeira vez vaise ir en contra da doutrina do Tribunal Constitucional de tratar igualmente as situacións iguais, e desigualmente as desiguais; por primeira vez non se di que a lingua da administración educativa é o galego: nunca antes pasara, nin nos decretos da era Fraga que non excluían o dereito individual a solicitar as comunicacións en castelán; e por primeira vez o s materiais didácticos serán na lingua que elixan os pais, mais fomentando os da outra cooficial: é dicir, haberá fomento desde o Goberno galego de libros en castelán cos poucos que xa hai en galego".

A trampa da equidistancia e o plurilingüismo

Artigo n' O Xornal:

As bases para o novo decreto do galego son, en realidade, as bases para a desgaleguización do ensino e a sociedade. Unha pancada ao Estatuto de Autonomía e o consenso que vertebrou nos últimos trinta anos. Un sistema complexo, arbitrario e de difícil aplicación no sistema educativo, onde os criterios pedagóxicos son substituídos pola falacia da libre elección e onde a lexítima opinión dos pais resulta instrumentalizada en favor dun proxecto político deliberadamente involucionista. Un decreto, ao cabo, con trampa, onde a retórica do plurilingüismo e o equilibrio entre o galego, o castelán e o inglés agocha en realidade o verme da desgaleguización.

Serán os pais por maioría exigua, e non os docentes, quen elixan cada ano e en cada centro a lingua na que se han escolarizar os rapaces até os 6 anos, independentemente do contexto no que o colexio se inscriba ou das necesidades educativas dos alumnos. Nese ciclo fundamental para a formación dos nenos, onde aprenden a aprender o que ha vir logo, o Goberno da Xunta renuncia ao consabido plurilingüismo e permite que os rapaces poidan chegar á Primaria sen a debida competencia en galego. Velaí a trampa dun modelo que constrúe un círculo vicioso e viciado, sentando as bases para vindeiras revisións á baixa do decreto.

Eses pais que cada curso poderán escoller a lingua vehicular do ensino en Infantil, sempre e cando o seu voto coincida co da maioría, xa non o poderán facer en canto os seus fillos cumpran os sete anos. En Primaria, Secundaria e Bacharelato, os centros só consultarán as familias cada catro anos, dándolles a escoller unicamente nas materias troncais. O resto distribuiranse de tal maneira que na fotografía final haxa un terzo para o castelán, outro para o galego e outro para o inglés. Un modelo de educación in vitro, alleo ao contexto lingüístico dos rapaces, que distingue entre familias de primeira e familias de segunda e que obstaculiza as dinámicas de traballo dos profesionais do ensino, obrigados en diante a mudar de estratexias ou incluso de materiais didácticos cada certo tempo.

O que agora os asesores do presidente da Xunta chaman o decreto do plurilingüismo vén a confirmar todas as sospeitas. Por primeira vez dende a chegada da democracia, o Goberno desprotexe a lingua galega no ensino, deixándoa, no mellor dos casos –porque en Infantil sofre un durísimo golpe– nun 33% da carga lectiva. Feijóo desoe así o mandato do artigo 4 do Estatuto de Autonomía, que obriga os poderes públicos a “potenciar” o emprego da lingua propia de Galicia en todos os planos da vida pública. O galego volve, co Partido Popular, aos anos setenta.

Con esta folla de ruta, Feijóo paga os servizos de Galicia Bilingüe durante a campaña electoral. A plataforma contraria á normalización do galego consegue boa parte dos seus obxectivos, e ao declararse aínda así “enganada”, faille un último favor ao presidente da Xunta: contribúe a crear a falsa impresión de que o Goberno recúa e fai un esforzo de equidistancia cando é todo o contrario. Esa é a segunda trampa. Por primeira vez en tres décadas, crébase o consenso. Agora si, a lingua está en conflito.

Lembremos que a nosa "benquerida" Gloria Lago tampouco está contenta. Ela preferiría a destrución masiva da nosa lingua.

Carta dun compañeiro

O noso compañeiro Xosé Manuel Rodríguez enviou esta carta ao Secretario Xeral de Política Lingüística:

Estimado Secretario Xeral de Política Lingüística:

Chámome Xosé Manuel Rodríguez González e son profesor de ensino secundario, especialidade Tecnoloxía, no IES Pintor Colmeiro de Silleda. Sempre me preocupei pola miña lingua e isto deume a ocasión de ter lido artigos seus, coñezo a súa preparación e o seu pensamento antes de ser membro do goberno do PP.

Con esta mensaxe quero lembrarlle que a partires de hoxe penso que para todos os que dalgunha maneira coñecemos o significado da palabra diglosia, vostede perdeu toda a credibilidade profesional e incluso boa parte da dignidade persoal. Nunha situación inxusta a equidade e a equidistancia é a maior das inxustizas.

Na historia de Rosa Parks hai dous personaxes, a propia Rosa Parks, negra, humilde e cansada dos abusos racistas, e o home branco racista e complacente cos prexuízos e normas establecidas que lle pide que se levante do seu asento para sentarse el. Vostede conseguíu un asento e pasará á historia polos seus feitos. O único que me consola é que vostede é ben consciente do dano que lle vai infrinxir á lingua galega e aínda que elabore unha historia de complexidades e circunstancias para xustificarse, con certeza é consciente do mal que provoca e algo deste mal ao de sentir nas tripas.

Un saúdo, eu perderei a miña lingua, máis non a dignidade.

Xosé M. Rodríguez González

Amargura

Semella que o goberno de Galiza decidiu por fin, case o último día do ano, amargarnos a celebración presentando un decreto regresivo que pretende acabar coa nosa lingua. Medida política e falsa esa de que os pais interveñan no ensino e máis falso aínda un 33% para unha lingua que non é propia do noso país. Desde logo, podemos falar de goberno PoPulista que se preocupa tanto pola opinión das familias que serán estas as que dividan en terzos as linguas. Sexamos trilingües. Como serán a partir de agora as nosas aulas? Coñece o goberno a realidade lingüística do noso país?

Estas son as palabras de diferentes representantes:

Anxo Louzao (CIG-Ensino): Día negro para o noso idioma. O novo borrador non ten precedentes na historia recente do país e é o máis agresivo coa presenza do noso idioma no ensino. É a primeira vez que se lexisla de xeito regresivo, para asestarlle a puñalada ao noso idioma e perseguir o seu exterminio. Non pode haber igualdade se o idioma do país, que está en desvantaxe, non recibe medidas favorecedoras. Só se pode entender que así reduzan a súa presenza a un terzo, deixándolles aos proxenitores unha decisión que lle corresponde a toda a cidadanía a través dos seus representantes. É unha falacia, unha demagoxia e unha mentira absoluta que nos vendan un plurilingüismo cando o noso idioma, que xa non ten a mesma presenza, se reduce, contra o Estatuto e a Lei de Normalización Lingüística. O 25% de fracaso escolar vai saír prexudicado se se imparte un terzo da docencia en inglés. Producirase discriminacións entre os centros segundo usen unha ou outra lingua en determinada materia. Non se pode levar á práctica. Parte dunhas persoas colonizadas que non son capaces de respectar a lingua do país. Temos convocada unha mobilización para o día 21. Non imos participar en falsos consensos e non imos avalar ningún paso atrás para o galego. Ademais, presentouse con nocturnidade, mudando de lugar e en véspera dun día festivo para os medios escritos, dun xeito impresentábel.

Pepe Cabido (STEG): É un erro pedagóxico e político. Pedagóxico, porque afondará no fracaso escolar do alumnado en competencia en igualdade que garantía a metade das materias en galego, e mesmo un fracaso escolar en castelán ao reducir o número de horas en favor do inglés. É un erro político obvio porque trata as linguas como se estivesen nunha situación de igualdade e ignora a desigualdade do galego. Para nós, a Xunta incumpre a súa obriga de potenciar a nosa lingua e amosa un descoñecemento total da realidade dos centros. Con respecto á escolla dos pais, pódese inculcar o dereito das crianzas a ter coñecemento da lingua. Sobre o inglés, se todos os estudos din que hai un alto fracaso escolar, como se van obter os contidos mínimos do currículo se se dan nunha lingua estranxeira? Estamos a favor de potenciar as linguas estranxeiras, non só o inglés, pero non a custa do galego nin do currículo. É un erro tentar vender este decreto como "moderno". Tampouco se contempla cal vai ser a lingua de apoio en que se imparta o inglés, que podería deixar o castelán no 66% e o galego no 33. Mobilizarémonos á volta das vacacións. Pode provocar conflito nos centros e insubmisión do profesorado a que se lle impoñan linguas. É un triste día histórico.

Xosé Fuentes Fariña (CCOO): Entendemos que parte dun problema ficticio creado polo Goberno nun proceso electoral. Non hai conflito lingüístico. Este decreto satisfai un colectivo extremista como Galicia Bilingüe. Non eramos partidarios de mudar o decreto, nacido do consenso, e do que o PP só se desmarcou no momento das eleccións. Entendemos que a decisión política do Goberno de modificar o decreto só pode vir precedida dun consenso social e político, como prometeu o presidente da Xunta. Pero falar de trilingüismo é unha falacia: non hai profesorado para garantir ese 33%. Estamos dispostos a revisar a situación nos centros bilingües, o problema está nas aulas que non son bilingües. O Goberno ten a obriga de garantir que o alumnado domine as dúas linguas oficiais ao remate do ensino en igualdade de condicións, e hai que ter en conta a posición de inferioridade do galego. Esperemos que se consensúe o novo decreto, polo que non faremos en principio mobilizacións. Pero, se o PP só o fai para calmar ánimos e presentar un documento propio, opoñerémonos. As dúas linguas teñen que estar en situación de igualdade nas materias troncais, e iso non o poden decidir os pais. O galego é patrimonio do pobo e non unha arma política.

Valentina Formoso (CGENDL): Nós sempre defendemos que o ensino ten que ser igualitario e non debe haber segregación. Non queda claro se os pais escollen a lingua se se vai producir esa segregación. Ademais, temos dúas linguas oficiais que debe aprender o alumnado, pero as dúas non están en igualdade de condicións. Os estudos demostran que menos do 50% das materias en galego non garante esa igualdade. Por outra banda, defendemos que se aprendan as linguas estranxeiras, pero o inglés non é lingua oficial e non cremos que se aprenda en detrimento do galego. Hai outras formas de mellorar a competencia en linguas estranxeiras. Está demostrado que as comunidades bilingües teñen mellores resultados en inglés: o galego non é problema. Parece un decreto feito dende o descoñecemento da realidade dos centros e parte de decisións políticas e non pedagóxicas. Parécenos irresponsábel que unha decisión que lle compete á Administración se poña nas mans dos pais e dos centros. O decreto parte de falacias. Os pais deben saber que esta é a norma máis regresiva do Estado. De feito, a das Baleares coincide coa que derroga agora o PP.

Marcelino Brea (UXT): Tendo en conta que é 30 de decembro, a últimas horas do día, é impresentábel. En período vacacional, case en vésperas de festivo, decidir sobre un tema como a lingua non é de recibo. Albíscase unha xogada a traizón. Espero nos próximos días ter unha lectura sosegada do texto. Hai aínda moita escuridade sobre o tema. Se se pretende chegar a un consenso, é un punto de arranque moi negativo.

Tes aquí máis información. E a oficialidade. En pdf.

E lede isto en Alfaias.

Feliz ano

Desde a Mesa da nosa zona chéganos esta postal:

Concurso de Micro-relatos en galego

A ONG IMPLICADAS/OS NO DESENVOLVEMENTO convoca a IV edición do seu CONCURSO DE MICRO-RELATOS ao redor do tema do xénero, que ven sendo o fío vertebrador da organización ao longo deste ano.

BASES:

1. Poderanse presentar persoas de calquera nacionalidade e idade coa única condición de que os textos presentados sexan orixinais en galego e inéditos. Haberá unha única categoría sen distinción de idade. A persoa gañadora da anterior edición non poderá participar no concurso.

2. Os micro-relatos deberán ter unha extensión máxima de 2500 caracteres e deberán versar dunha forma ampla sobre o xénero, a súa influencia no traballo en cooperación ao desenvolvemento, nas nosas sociedades ou sobre calquera outro aspecto relacionado.

3. Os micro-relatos poderanse enviar por correo electrónico ou por correo postal, en ámbolos dous casos baixo pseudónimo. Quen desexe optar polo correo electrónico deberá mandar un mail co texto ao enderezo implicadas@terra.es, indicando unicamente un número de teléfono de contacto e evitando calquera referencia á/ao autor/a. Quen desexe enviar o traballo por correo postal debe facelo a

IMPLICADAS/OS NO DESENVOLVEMENTO,

CAMELIAS 49, escaleira,

36211, VIGO

indicando no sobre “Para o concurso de MICRO-RELATOS”. Neste caso, dentro do sobre deberá presentarse unha plica na que constarán os datos de contacto do/a autor/a.

4. O prazo de entrega de orixinais remata o venres día 5 de xaneiro.

5. Concederanse un único premio consistente nunha Cesta de Comercio Xusto. O xurado poderá facer mencións especiais a tantos relatos como considere necesarios. Os premios entregaranse ao longo do espectáculo IMPLÍCATE, Noite de música e palabra solidaria que se celebrará no Teatro Principal (Santiago de Compostela) o día 10 de xaneiro, para o cal a persoa gañadora recibirá dúas entradas.

6. Os relatos premiados serán cedidos a para a súa difusión.

7. O premio poderase declarar deserto.

8. O envío de textos a concurso implica a aceptación destas

Calendario 2010

Desde Biblioafonso chéganos este calendario tan chulo para este novo ano que comeza:

Desexos

Desde o ENDL desexámosvos que sigades medrando fortes e sabios no 2010:

O apalpador no Val das Mouras

En que lingua escolarizar

Escribe Daniel Salgado no País:

La Xunta pretende que los padres voten en cuál de las dos lenguas oficiales de Galicia prefieren que sus hijos aprendan a leer y a escribir en el sistema público de enseñanza. Y lo hará mediante un proceso de votación en el que los progenitores decidirán, en cada aula de Educación Infantil y con las opciones de gallego o castellano, el idioma preferente de lectoescritura. Además, el Gobierno gallego intentará garantizar la introducción educativa a la lengua menos respaldada de las dos. Ésta es, según fuentes gubernamentales, una de las principales novedades introducidas por el borrador del decreto que regulará el aprendizaje de las lenguas en Galicia y que la Secretaría Xeral de Política Lingüística, dependiente de la Consellería de Educación, presentará mañana.

En la educación infantil, hasta los seis años, la diferencia respecto del decreto vigente en Galicia -elaborado en 2007 por el anterior Ejecutivo de socialistas y nacionalistas, con la retirada a última hora del PP- resulta sustancial. Hasta ahora, las escuelas debían impartir las clases en la lengua materna predominante entre el alumnado. Y era el claustro de cada centro, basándose en los datos aportados por sociolingüistas y padres, el que determinaba lo que se entendía por "lengua materna predominante". La normativa reforzaba asimismo la presencia del gallego, sobre todo en los ámbitos urbanos, donde los estudios científicos constatan la debilidad de la lengua vernácula.

La aprobación de la legislación del anterior Gobierno de Emilio Pérez Touriño provocó que, por primera vez en la historia de la autonomía, la derecha atacase frontalmente la normalización del gallego. Y eso a pesar de que el decreto educativo de 2007 no hacía más que desarrollar el Plan de Normalización Lingüística que el Ejecutivo de Manuel Fraga aprobó en el Parlamento con el apoyo de los tres partidos. La norma establecía una presencia mínima de la definida por el Estatuto como lengua propia de Galicia del 50%.

El avance del decreto, que la actual Xunta presentará la tarde del penúltimo día del año, 24 horas antes de que se cumpla el plazo comprometido por el presidente Alberto Núñez Feijóo para hacerlo, pasará entonces por una ronda de consultas. Por lo menos así reza la promesa del propio Feijóo, reiterada hace dos semanas en el Parlamento de Galicia, de someter el texto a la evaluación de la Real Academia Galega y el Consello da Cultura. Estas dos instituciones, de tradición prudente, se habían mostrado muy críticas, a través de comunicados y declaraciones, con las actitudes y las políticas lingüísticas desplegadas por el nuevo PP en el poder.

El Partido Popular de Galicia convirtió la supuesta imposición del gallego en uno de sus principales arietes para arremeter contra el Gobierno de PSdeG y BNG. En el fragor de la campaña electoral, y ya después elevado a la presidencia de la Xunta, las promesas de Núñez Feijóo sobre la enseñanza de las dos lenguas oficiales en Galicia aparecieron trufadas de conceptos como "libertad de elección". Para cumplir con ello, la Consellería de Educación realizó una encuesta entre los padres de niños matriculados en el sistema público. Los resultados, que tardaron varios meses en conocerse y lo hicieron en una rueda de prensa el 31 de julio, omitían la cocina del sondeo y reflejaban la querencia de la mayoría de participantes por el aprendizaje de los dos idiomas. La "libertad de elección" se ha transformado en el nuevo texto, al menos en las aulas de Educación Infantil, en una votación de padres.

La implantación de un modelo de educación pública trilingüe, desarrollado a partes iguales en gallego, castellano e inglés, fue otro de los repetidos eslóganes del presidente de la Xunta. A partir de ese planteamiento, el Gobierno popular fichó al actual responsable de Política Lingüística y principal arquitecto del decreto que se presentará mañana, Anxo Lorenzo, hasta entonces un reputado sociolingüista colaborador de los socialistas.

A lo largo de estos agitados meses, en materia lingüística, Galicia asistió a las dos mayores manifestaciones en defensa del gallego que se recuerdan. La última, el pasado 18 de octubre, reunió en Santiago a más de 50.000 personas, entre ellas el ministro de Justicia, Francisco Caamaño (PSOE).

El bilingüismo en las escuelas

- Cataluña. El modelo educativo catalán se basa en la llamada "inmersión lingüística" y funciona desde la restauración de la Generalitat. En su día, los partidos catalanes rechazaron crear una doble línea escolar (en catalán y castellano) para evitar la segregación de la comunidad escolar en función del idioma. La similitud entre las dos lenguas fue un punto adicional a favor de aquella decisión. La lengua vehicular en el colegio es, pues, el catalán. Aun así, las sucesivas leyes de política lingüística aprobadas por el Gobierno catalán (en 1983 y 1998) otorgan a los padres el derecho a escolarizar a sus hijos en castellano. Algunos padres han denunciado obstáculos para hacer efectivo ese derecho, aunque en general no hay conflictos lingüísticos, según el Departamento de Educación, que defiende que los niños catalanes poseen la misma competencia en castellano que los del resto de España.

- País Vasco. Euskadi se encuentra en pleno proceso de desandar el camino tomado en febrero por el entonces consejero de Educación, Tontxu Campos (EA), quien decretó que el euskera debe ser la lengua vehicular en la enseñanza. El nuevo Ejecutivo socialista presentó en noviembre los cambios de los decretos, entre los que destaca la igualdad por norma de los dos idiomas oficiales. Esta decisión no tendrá consecuencias en el día a día debido a la autonomía de los centros. En Euskadi, las familias pueden elegir uno de los modelos lingüísticos. En educación básica, el modelo D, con el euskera como lengua vehicular, es el elegido en el 71% de los casos, el modelo B -intercala asignaturas en euskera y castellano- está implantado en el 24% y el A, en castellano, en el 5%. La apuesta por el "bilingüismo integrador" se suma ahora al futuro marco trilingüe.

Socorrer a nosa lingua

Recollemos de Brétemas:

Camilo Nogueira, cando era presidente da Asociación Cultural de Vigo, mandou imprimir dúas mil pegatinas de cor azul que rezaban «Falemos galego». Impresas na Serigrafía Galega de Álvaro Álvarez Blázquez, aqueles autocolantes foron un vehículo privilexiado para promover o uso do galego entre a mocidade urbana a comezos dos anos setenta. A boa acollida da iniciativa levou a Camilo a custear do seu peto outras tantas pegatinas de cor vermella que desta volta rezaban «Galego na escola». Lembro o primeiro curso de galego ao que asistín, nunhas calorosas tardes de agosto de 1975, nas aulas do Instituto Politécnico de Torrecedeira. Carmen Panero, a nosa profesora, que utilizaba Galego 1 –o primeiro manual de alfabetización pra persoas adultas que publicou o Instituto da Lingua Galega– soubo comunicarnos un interese e un agarimo polo noso idioma que marcaron dende entón o meu comportamento lingüístico.

A teima do noso pobo máis humilde, que mantivo viva a súa forma de expresar o mundo, e o esforzo dos galeguistas dende 1850, permitiu o recoñecemento do idioma como oficial e a súa entrada na escola en 1980, un fito histórico, xa que dende entón son varias as xeracións que foron alfabetizadas na nosa lingua. Contamos con dúas canles públicas de televisión e outras tres de radio que, madia leva!, emiten integramente en galego, e con milleiros de funcionarios alfabetizados no noso idioma que, a pesar das dificultades e resistencias do sectores galegófobos, abriron fendas valiosas para o seu uso nas administracións locais, na xustiza e na propia policía e garda civil.

A pesar destes avances, que constitúen un auténtico éxito colectivo (e non debemos minusvalorar), é indubidable que o galego perdeu creto como lingua de instalación entre a mocidade, como amosan os datos dos diversos estudos sociolingüísticos. Velaí unha das encrucilladas da nosa lingua, as nosas xeracións alfabetizadas en galego, as máis competentes da nosa historia no seu uso culto (tanto na lectura coma na escritura), porén, non o empregan adoito na súa comunicación oral. Mesmo os rapaces e as rapazas que o falan poden ser considerados entre os seus iguais como auténticos alieníxenas, bechos raros cun comportamento lingüístico extravagante. Se a iso engadimos que nos últimos anos, a pesar do consenso acadado arredor do Plan Xeral de Normalización Lingüística, produciuse unha falta de implicación no uso social do idioma, nos eidos político-institucionais (tanto por parte de amplos sectores do PPdeG como do PSdeG), empresariais, sindicais, eclesiásticos (onde o galego case desapareceu), como na presencia nalgúns medios de comunicación privados, que segue sendo dependente das axudas públicas, todas as alarmas sobre o futuro incerto do noso idioma están acesas.

Neste difícil contexto e a poucos días do anuncio do borrador do novo decreto de uso do galego como lingua vehicular no ensino non universitario que, polo adiantado a pasada semana polo propio presidente da Xunta no Parlamento, supoñerá un serio retroceso para o soño normalizador iniciado hai tres décadas, cómpre recuperar as actitudes de entusiasmo militante acuñadas pola xeración de Camilo Nogueira, Ferrín, Beiras e María Xosé Queizán, os nosos referentes morais e políticos no nacionalismo galego. Se a nosa hipótese máis desfavorable se verifica, propoño como primeira medida que dende a sociedade civil nos defendamos pacificamente amparados con novos autocolantes de «Falemos galego» ou de «Galego na escola» (agora en soporte dixital e analóxico), serán o noso primeiro dique de dignidade para comezar un novo e longo proceso de recuperación para o noso idioma. Non é o momento nin para o ditirambo nin para o desánimo. A nosa causa vén de lonxe, non imos desistir. «Un paso adiante, outro atrás, Galicia tecendo a túa tea...»

Novo ano en galego

Desde a Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística esta mensaxe que facemos nosa:

Todos/as sabemos que os soños non se alcanzan sen esforzo, por iso no ano que comeza contamos contigo para seguirmos traballando a prol da lingua.

Todos/as sabemos que os soños non se alcanzan sen esforzo, por iso no ano que comeza contamos contigo para seguirmos traballando a prol da lingua.

Parábola do caixeiro automático

Freixanes "Cartas ao director" na Voz:

Cada vez que utilizas o caixeiro automático, a máquina diríxese a ti en castelán. Dáche opción a mudar de lingua, por suposto: galego, inglés, francés. Pero a apelación primeira da máquina, a actuación programada, é o castelán, que se converte deste xeito en lingua de referencia dende a cal se establece a pauta dominante e, en certa maneira, as regras do xogo (e de relación). Esta foi e segue a ser a política lingüística que se estableceu e que se acepta respecto do galego: o cidadán galegofalante, que aínda segue a ser demograficamente maioritario no país, ten que pulsar o botón da máquina, esixir os seus dereitos, exercer activamente a súa consciencia lingüística para ser atendido como tal. Se non o fai, por preguiza, por timidez, por falta de pulo ou simplemente porque o seu uso da lingua non está ideoloxizado nin é unha práctica militante, a máquina actúa automaticamente dende o castelán e anula o galego.
Así foi sempre. Certo que, agás situacións moi determinadas ou en períodos históricos moi concretos, nunca houbo prohibición expresa contra a lingua galega. Mentres ficase reducida a desafogos líricos ou ao mundo das aldeas, non pasaba nada. O problema xorde cando a lingua do país reclama a condición de lingua de referencia no caixeiro automático.
Pregúntanlle á autoridade: ¿En que idioma se vai expresar vostede diante da cidadanía? E a autoridade responde: «Segundo me interpelen. Cando o cidadán se dirixa a min en galego, usarei o galego. Cando o cidadán se dirixa a min en castelán, usarei o castelán». Correcto. Mais, ¿e cando vostede se dirixa directamente ao cidadán; cando sexa a autoridade quen como tal autoridade fale; cando teña que programar a lingua primeira do caixeiro, en que lingua se dirixirá á cidadanía daquela?
Os meus fillos (galegofalantes) teñen un problema. O mundo todo diríxese a eles en castelán: dende as páxinas dos xornais, dende a inmensa maioría das emisoras de radio e de televisión, dende as ofertas todas de ocio, dende os mostradores dos bancos e dos comercios, dende a publicidade? Só nalgúns poucos espazos oficiais o galego está presente como lingua de referencia, conquista histórica da autonomía política, e aínda así case sempre coma unha proclamación simbólica (litúrxica). Durante séculos, a gran masa galegofalante viviu e segue vivindo desta maneira: a lingua dos avós, a lingua que durante séculos era a súa lingua de uso normal, condenada aos espazos íntimos, secundarios (minorizados), cando non marxinais. ¿Que esperabamos logo que pensase a xente do seu propio idioma? O noso ADN colectivo foi deseñado deste xeito. Mesmo agora, para poder vivir con normalidade en galego debemos esixilo, quérese dicir: obrígasenos a que cada falante se converta nun militante ideoloxizado. ¿Alguén pode dicir que estamos nunha situación normal?

Nas Ciencias

Do blogue d' A Mesa de Ourense recollemos esta interesante presentación que nos relembra a escasa presenza da nosa lingua nas Ciencias e na Tecnoloxía

Ogalegonascienciastecnoloxia

View more presentations from Xosé Rodríguez.

Bebendo co apalpador

Spot realizado pola empresa que fabrica a Galicola, bebida de cola feita na Galiza, como apoio ao Apalpador, figura tradicional do noso Nadal:

Tarxetas en galego

Desde o blogue As Gabarras sabemos que nestoutro Blogue Dálle un coliño, entre outros moitos recursos para o Nadal como panxoliñas, cantos de reis, etc., podemos descargar unhas tarxetas moi feituquiñas para acompañar os nosos agasallos, algunhas mesmo con espazo para escribir o nome da persoa a quen vai dirixido o presente:

TARXETAS DE BO NADAL PARA DESCARGAR EN .PDF

TARXETAS FELICES FESTAS PARA DESCARGAR EN .PDF

Contos na nosa lingua

En Menos mal que nos queda Portugal tedes unha completa selección de editoriais e webs onde podedes atopar ese libro que non sabiades que existía en galego. Eu, humildemente, asegúrovos que hai verdadeiras obras de arte e libros inesquecibles entre eles. Porque os coñezo!!!

http://nosquedaportugal.blogspot.com/2009/12/contos-para-nenos-en-galego.html

Felicitando o Nadal desde o noso IES

Festival Nadal

Hoxe á mañá celebramos o festival de Nadal no noso instituto. Un festival no que dominou o humor por riba de todo, grazas á montaxe realizada pola profesora de Educación Física, Cristina, e o seu alumnado.
Por supoto, o coro do instituto realizou unha memorábel actuación e o alumnado de 2º de ESO deixou moi claro que nas aulas de música trabállase arreo.
Tamén houbo premio para o autor da postal que serve este ano para felicitar o Nadal "oficialmente".
Un fin de trimestre moi agarimoso e especial.
Feliz Nadal a tod@s!

En galego, consumo gusto

Desde Galeguizar Galicia, aproveitamos o Nadal para practicar a solidariedade coas empresas que etiquetan as súas ofertas na nosa lingua

Lingua e sociedade civil

Desde Polingua, intervención de Xabier Docampo en Ecolingua:

Quero comezar por deixar constancia clara, sempre poñendo por diante o meu respecto polas persoas, da miña incomodidade ao me encontrar compartindo mesa cos negacionistas, con aqueles que procuran a asfixia da lingua propia de Galicia, con quen se esforza na ignominia de lle negar o aire pretendendo afogala.

Unha acción de agresión directa, unha actitude de obscena blasfemia contra a lingua galega propician e xustifican a aparición destas e doutras plataformas de defensa do galego, e todas co mesmo obxectivo: poñer ao descuberto as mentiras creadas para a organización e posta en marcha do desmantelamento dos tímidos avances en normalización lingüística en Galicia.

Con mentiras coma a da imposición do galego, embuste que todos (os negacionistas tamén) sabemos que o é, por mais que algúns, por seren parte interesada na súa aparición, teimen en negar a súa condición de trola e outros por covardía, xa que sabendo que nada hai de certo na afirmación da existencia dunha situación de imposición do galego nin agora nin antes nin nunca, por covardía -repito- intenten agocharse detrás da ambigüidade de que algunhas persoas así o percibiron e sentiron. Non, porque aínda que houbese quen sentiu que había tal imposición, sendo a verdade a que é e non outra, a función da Secretaría Xeral de Política Lingüística era a de aclararlles a verdade, que nunca houbo tal imposición e non mantelos no engano no que viven.

E permítaseme o persoal. Que me van dicir a min de imposicións aos meus anos e coa miña biografía de neno de aldea desprezado na escola, nas visitas á capital, na doutrina… A min que no ano 1956 portei, no Seminario Diocesano de Lugo, máis dunha vez a prenda vergonzante e visíbel da ignominia diante dos meus compañeiros, convidados a riren de min en altas gargalladas por ser eu sorprendido falando en galego. Tamén desde esta experiencia podo asegurar, amigas e amigos, que o da imposición do galego é unha vulgar mentira.

Como mentira é que as medidas de desprotección da lingua galega que se propoñen se fagan como consecuencia da falta de liberdade lingüística en Galicia. Iso é falso e falsarios son os que o din. Esa utilización sacrílega da palabra liberdade non é nova, sirva como camiño para rastrexar a orixe de tal espurio uso o que se di na páxina 110 dese libro que todas e todos coñecemos e que se titula Los hombres que no amaban a las mujeres de Stieg Larsson. Di Henrik Vanger cando se refire a seu irmán Richard “[…] se unió a la Asociación Nacionalsocialista Sueca por la Libertad, uno de los primeros grupos nazis del país. ¿No es fascinante que los nazis siempre consigan meter la palabra “libertad” en su propaganda?”

Con ambas cousas, a imposición e a liberdade lingüística, confeccionaron unha ficción ideolóxica ao estilo de “la niña de Rajoy” ou da “Raíña da beneficencia” creada polo goberno Reagan, como conta o filósofo Slavoj Žižek, e utilizada pola dereita norteamericana para a supresión do Estado social. Neste caso a ficción ideolóxica é “os nacionalistas e os seus cómplices os socialistas queren impoñer o galego e facer desaparecer o castelán de Galicia”. Que iso era unha falsidade, e que? Cando se dean de conta de tal xa estará inoculado o parasito no sangue do suficiente número de simples e xa se estende a epidemia. E quen vai negar que as imposicións son malas? Eu non. Quen non se alarma diante da ameaza de ver recortadas as súas liberdades? Ninguén. Pouco importa que o da imposición fose unha mentira, que ningún castelanfalante vise en perigo a súa liberdade lingüística, o caso era que o cresen irreflexivamente algúns, xa estaba montado o embuste.

Por iso digo e sosteño que todo, neste ataque á lingua galega, se baseou en mentiras e sobre as mentiras se está a construír un edificio que, cando caia, pódenos esmagar a todos, tamén aos seus arquitectos.

Eu, coma vós, escoiteille onte ao señor Secretario Xeral de Política Lingüística que este goberno defende a lingua galega e está na boa disposición de promover o seu uso. É certo que admitiu de mala gana que o da reforma da Lei da Función Pública non estivo aló moi ben. Tan mal está, digo eu, que é un ataque frontal aos galegos e galegas nos seus dereitos lingüísticos e laborais. Pero tamén deberá estar comigo en que, sen estar derrogado o decreto 124/2007 a vixilancia no seu cumprimento é moi, pero que moi deficiente á mantenta. Que na educación infantil houbo disposicións que propiciaron un retroceso no tocante á normalización lingüística.

Pero se as cousas son como di o señor SXPL e este goberno defende a lingua galega e promove o seu uso, poderá citarme unha soa norma ou disposición proposta nos seis meses que leva no goberno que dea fe de tal cousa. Non hai ningunha, só actitudes e disposicións que fan rever o seu uso e prestixio, unha serie de actuacións que só de glotocidio se poden cualificar.

Mentres, os membros do goberno adoptan actitudes de negacionismo con visíbeis mostras de chulería e revanchismo, iso si ao agocho do señor Feijoo que usa adoito o galego porque o rei encarga, pero nunca luxa as súa mans no sangue dos masacrados.

Ben, hai que ir acabando. E fareino deixando aquí uns puntos que ProLingua considera irrenunciábeis por se ter demostrado que este país funcionaba ben e en certa harmonía con eles:

a) Esiximos que a lingua galega, como lingua propia de Galicia, acade unha situación de oficialidade real e plena, sendo promovida a súa presenza en todos os ámbitos e situacións da sociedade, con especial promoción do seu uso naqueles ámbitos nos que se viu ate agora excluída: xustiza, empresa, medios de comunicación…

b) Que se manteña a totalidade dos contidos da actual Lei de Normalización Lingüística e que se faga cumprir.

c) Que as normas futuras se formulen de acordo cos contidos do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega e que sexan dirixidas á consecución dos obxectivos alí expresados.

d) Que calquera modificación que se puidese facer no futuro da LNL e do PXNLG se fagan co mesmo consenso unánime co que se elaboraron as vixentes.

e) Que non se leve a cabo ningunha modificación lexislativa nin normativa que signifique perda dos dereitos adquiridos polas galegas e galegos verbo do uso da lingua galega e do seu carácter de sinal de identidade galega.

f) E por último, no tocante a un novo decreto de uso da lingua galega no ensino non universitario, lembrar que, como xa quedou sobradamente expresado en sentenzas do Tribunal Constitucional e, recentemente, do Tribunal Supremo, sen dúbida ningunha, non existe o dereito á libre elección por parte dos pais da lingua vehicular da educación; que a Constitución Española non ampara tal dereito por inexistente, nin para don Estanislao nin para ninguén. Acabouse. Non hai máis voltas que lle dar.
Agora ben, se no novo decreto que están a cociñar lles dese por estabelecer tal dereito facendo caso omiso do que di a nosa LNL, estaría, quen tal faga, cometendo unha fraude contra a Constitución. ao andar a deseñar camiños tortos polos que falsear o seu espírito. Nunca máis me falen de respecto á Constitución cando vostedes pasan por enriba dela coma xogando aos saltapoxigos.

Desde ProLingua queremos dicir que nunca admitiremos un decreto que supoña perda de dereitos adquiridos. Non veñan con trampas. Non traian decretos que estabelezan, explícita ou implicitamente, máximos para o galego; non me saian con nomenclaturas inexistentes (materias troncais) nin as definan agora á comenencia; non veñan cun decreto que non inclúa na práctica docente o galego como lingua vehicular daquelas materias que a sociedade ten como termómetros de prestixio, por mais que a min me pareza unha valoración errada.

E non deixen de tomar en consideración que tanto a sociolingüística coma a pedagoxía e a didáctica admiten hoxe, con case unanimidade, que só as solucións que contemplan un reparto ao 50% en cada unha das linguas como instrumento vehicular do ensino garante, minimamente, a competencia nas dúas linguas ao finalizar o ensino obrigatorio, ese obxectivo que todos din perseguir e que a realidade demostra que non está acadado.

A mesa, en galego

Na Secretaría Xeral de Política Lingüística temos unha listaxe de produtos etiquetados en galego. Non deixedes de comprobala e favorecer a súa compra!

O noso Nadal, galego e verde

O Consello da Xuventude de Galicia presenta a guía O noso Nadal, galego e verde, para animar a cidadanía a vivir un Nadal en galego, solidario e respectuoso co medio.

Coa edición da guía O noso Nadal, galego e verde o CXG pretende animar a todas as persoas a vivir un Nadal propio, autóctono e a gozar destas datas respectando o medio e as tradicións.

A guía consta de dúas partes diferenciadas: a guía de galego e a guía verde.

A parte de galego contén artigos de Séchu Sende, Paula Carballeira, Marcus Fernández e o equipo responsable do proxecto Orella Pendella. Ademais, inclúe unha serie de recomendacións para agasallar produtos culturais en galego e información sobre diferentes roteiros literarios.

A parte verde contén artigos de María Carmen Fidalgo (Amarante), Juan Marcos Pérez Gulín (Fundación Galicia Sustentable), Xosé María García Villaverde (Verdegaia), Rebeca Carreiro (Amigos da Terra) e Adrián Serantes (proxecto Xanela aberta). Ademais, inclúe información sobre As termas de Bande, un lugar de interese.

A guía tamén inclúe dous menús tradicionais completos para degustar nestas festas (menú 1: coliflor con bacallau, carne asada e anguía de mazapán; menú 2: sopa de allo, ollomol ao forno e compota de mazá e pera ao viño tinto), elaborados por Marta Xen, e un menú vexetariano (cebolas asadas con queixo de cabra, berenxenas recheas e torta de mazás e noces).

O pdf telo se premes aquí.

O galego é de todos

Tamén desde Prolingua, este artigo de Rafael Cuíña:

En primeiro lugar o meu máis sincero agradecemento aos presentes pola súa asistencia, e ao ISTITUTO GALEGO DE ESTUDOS EUROPEOS E AUTONÓMICOS por convidar un empresario galeguista a facer a intervención de apertura destas xornadas representativas da dignidade dun país.

Agradecemento tamén, por ter a valentía, e facer o tremendo esforzo, de deseñar un programa plural no que a diversidade de tendencias que ten Galicia, en canto á súa concepción de país se refire, se vexa reflectida nuns relatorios á altura do que esta bendita terra merece.

Non é ningún segredo afirmar que en tódolos ámbitos da sociedade galega, aprézase a triste existencia dun momento complicado para un dos símbolos e alicerces fundamentais da cultura dun pobo, como é a súa ferramenta de comunicación enraizada no imaxinario colectivo, tras séculos de utilización, sendo sustento no noso caso dunha concepción social autoidentificadora de pobo diferenciado, cunha visión complementaria cara outras realidades lingüísticas do Estado, mais non excluínte.

Cando tantos milleiros e milleiros de galegos se manifestan nas rúas dese mar de pedra estremecido polo vento, como lle chamou Celso Emilio Ferreiro a Compostela, como símbolo do sentimento e da simbiose entre o pobo galego e a súa cultura, temerosas pola vixencia da identidade de seu, mais dispostas a defendela co empuxe e a determinación dos que saben que teñen a razón; o primeiro que tiñan que recoñecer os que están a crear este problema, é de facto a súa existencia. Os que se amosan dispostos a abrila “caixa de pandora” da indecencia lingüístico-cultural e se converten en creadores de brétemas artificiais evocadoras de complexos de inferioridade, saben que teñen enfronte unha lexión de galegos, dignos defensores do que non deberían ter que defender, mais prestos a facelo, por enfrontarmonos a un futuro lingüístico incerto, no que as cuestións que de verdade odiamos facer, son as que tememos coñecer xa a resposta.

Pois si, rotundamente, o galego é de todas e de todos, é a alma dun pobo de traballadores e empresarios, de políticos, xornalistas e financeiros, e de xentes de toda condición social con ampla visión das necesidades do seu pobo reflectidas de base no seu propio ser.

É dos militantes do PP, do PSOE, do BNG; é de conservadores, liberais, socialdemócratas e marxistas; é dos que como Castelao pensamos que “sendo galego non podo ser máis que galeguista”, é a demostración máis sinxela do seu tremendo potencial como elemento de cohesión social entre sectores en ocasións enfrontados por intereses bastardos. Nestas ocasións, é cando se poden facer gabanzas dos representantes sociais que buscan consensos, e a denuncia dos elementos hostís que provocan actitudes destrutivas de todo aquelo que con tanto esforzo fomos gañando co tempo, como é o galego.

Denuncio os irresponsables políticos dispostos a ser verdugos de todo aquilo que non sexa “pragmatismo castelanista”, e aos partidos que os sustentan mirando cara outro lado cando esto se está a producir.

Denuncio os empresarios que consideran “infantilismo utópico” a utilización dun idioma propio que non provoque rendementos de capital inmediato, sen aprezar nin ter en conta o potencial do propio, cara investimentos en mercados irmáns como o portugués, o brasileiro e tantos outros emerxentes ou xa consolidados.

O reduccionismo mental da asunción do “pragmatismo existencial”, como referencia para o desenvolvemento empresarial, é un déficit daqueles que non son capaces de ter a grandeza de miras de utilizar unha lingua propia, coexistente e en pé de igualdade coa do Estado, como oportunidade engadida, máis que como un problema. É a demostración palpable dunha miopía empresarial que utiliza garfos nun mundo de sopa.

E como denuncio estes posicionamentos, tamén gabo os contrarios, os de tantos empresarios que non só non se esconden nas súas obrigas co entorno no que traballan e crean riqueza, senón que o promoven e o sustentan.

Denuncio tamén a aquelas asociacións cidadáns, por marxinais que estas sexan, que se disfrazan de defensores da liberdade lingüística, e presionan a gobernos, cando en realidade son monolingüistas que consideran ao idioma nai desta terra como un elemento accesorio, mais nunca prioritario. A suposta liberdade de elección dun idioma, non pode deixar aberta a porta ao negacionismo cultural, como avala o propio Tribunal Supremo nunha recente sentenza. Intentar rebaixar a presenza do que vai na propia esencia, é propio de imbéciles e escuros, como di o himno de Pondal.

Debemos ter en conta que nos intentos de contenda, incluso cando un gaña o que crías que querías, pode de repente ser revalorizado; de aí que de todo isto xurdan organizacións que representan a dignidade dos galegos, como pode ser “Prolingua”, ou a propia “Queremos Galego”, como se dunhas modernas “Irmandades da Fala” se tratasen, que ante os devanditos ataques dalgunhas pseudoélites urbanas, e demais grupos de presión, contra a lingua galega, reaccionan/reaccionamos con principios “unamunianos” como “venceredes pero non convenceredes”, aínda que eu son directamente máis partidario da esperanza de dicir “como non convenceredes, non venceredes”, debe ser seguramente un “ramalazo” meu de “infantilismo utópico”. Por tanto ese bilingüismo falso, non é máis ca un elemento potencial inductor de ambigüidade e asfixia cultural identidaria; xa sexa por acción ou por omisión, xa sexa por dolo ou culpa, é un salto ao baleiro da nosa cultura, coa posibilidade e perigosidade case viral, de transmisión posterior a calquera ámbito social.

Fronte ao negacionismo lingüístico, traballo arreo en prol de nosa cultura.

Fronte aos que miran cara outro lado nestes momentos, denuncia sen paliativos.

E fronte a indignidade, sempre COMPROMISO.

Lémbrolles a algúns a súa responsabilidade ante a Historia deste pobo; as súas accións negativas sempre estarán no “debe” existencial del, pola súa ignorancia fagocitadora cultural, e as súas achegas, no “haber” do orgullo de pertencer á caste galega. No “haber” sempre estarán verbas cargadas de simbolismo e máis aló do efectismo, como POSITIVISMO, CONSENSO E COMPROMISO.

Lonxe de aceptar a existencia dunha suposta imposición, e evidenciando que é un debate viciado pola mala fe, o meu modesto recoñecemento persoal a persoas como Anxo Quintana, que co decreto do galego aínda vixente, e próximo a ir ao “soño dos xustos”, buscaba máis “poñer” que “impoñer” dentro da realidade de Galicia como ente plurilingüe.

Reitero como mensaxe principal que non se pode entender Galiza sen ter o seu idioma nai como referente absoluto, nin se pode entender por parte da nosa sociedade, a non existencia de consensos coa nosa cultura, como alicerce de desenvolvemento social, empresarial e vital. Esa “baraka” na que viviron durante décadas os que consideraban unicamente o galego como parte dun folclore, máis que como a esencia da alma dun pobo, rematou. Somos a nación do Estado español, na que maior porcentaxe de xente estatisticamente coñece a súa lingua chamada “vernácula”, e fronte aos que pensan que é unha teima endogámica nacionalista, a realidade é que a lingua maioritaria de tódalas forzas do abano parlamentario, -e dos que non o son-, utilizada polos seus votantes, é o galego.

Unha vez que perdamos o valor incalculable da nosa lingua, xa non teremos posibilidade de “plan B”, e o dano sería determinante para o noso futuro como pobo. Por todo elo prégolle a nacionalistas e galeguistas, a “piñeiristas” e a militantes de partidos centralistas de calquera recanto de Galicia, simplemente compromiso co noso. Un, que comparte a visión en canto a concepción de Galicia como nación, lingua , territorio, tradición e institucións propias con espírito e alma colectivas, na liña de Risco, máis ca na do tamén admirado Boveda, probablemente aposte pola metade do camiño, e para rematar lembre os fermosos versos de Cabanillas que levo marcados a lume na alma:

Galicia! Nai e señora
Sempre agarimosa e forte
Preto e lonxe; onte, agora,
Mañán, na vida e na morte.

Moitas grazas

Rafael Cuíña, empresario e membro de Prolingua

Contos de medo en Lugo

Onte fomos a Lugo cos de 1º de ESO. Todo o alumnado deste nivel leu previamente Contos de medo no museo de Lugo para logo acudir ao museo a realizar un xogo de busca literario moi interesante; dividíronos en varios grupos e os gañadores levaron un premio.
Mentres, coñecemos Lugo, pateamos toda a muralla, visitamos a catedral, vimos o mapa de Fontán no IES Lucus Augusti; pola tarde puidemos visitar a Casa dos Mosaicos.
Un día moi completiño nunha fermosa e fría cidade, do que descansamos ben a gusto ao día seguinte grazas ao "temporal"...

Beizóns, GB (Marcelino Fernández Mallo)

Desde Prolingua, este artigo de Marcelino Fernández Mallo:

GB, que en Galicia non significa Gran Bretaña, é o acrónimo dunha organización que me resulta admirable. Por unha banda, pois representa un caso de éxito digno de se estudar nos masters e seminarios máis avanzados de Marketing social. Pola outra, porque está a contribuír de maneira decisiva, quizais sen querelo, no proceso de recuperación da nosa lingua. Por iso proclamo convencido: Beizóns, GB!
Lembrarán aqueloutra plataforma de nome pintoresco, “Tan gallego como el gallego”, que se autodisolveu para renacer, con máis folgos e xeito, en forma de lobby inexorable. Coñezo algún cidadán que se decidiu a utiliza-la lingua galega en resposta a tan estrafalaria iniciativa. Aquel fora un primeiro intento descarreirado ó non teren atinado nin co título nin cos obxectivos, ó proclamaren sen mexericadas o dominio do castelán fronte á marxinalidade do galego. E non lles resultou.

O segundo intento deseñouse de modo máis habelencioso: abandonaron a defensa explícita do castelán para pasar a promulgar, aplicado á lingüística, o “valor sagrado da liberdade”, argumento tamén empregado por George Bush (outro GB!) para xustifica-la invasión dos desertos petrolíferos. O éxito secundou a nova estratexia de maneira que a voz de GB –a plataforma– espallouse por cada curruncho do País, atopando un eco singularmente sonoro en determinados medios e institucións.

Ate aquí o que podería ser unha interpretación superficial do papel xogado ate agora por GB. Emporiso, eu creo que hai moito máis. Que a intelixencia colectiva de GB soborda ós patróns da media aritmética intelectual para erguerse por riba das primeiras impresións. Por exemplo: GB conseguiu poñer de manifesto as intencións reais do partido gobernante e transparentar un discurso defensor da supremacía do castelán e contrario a calquera iniciativa a prol da lingua galega fóra do seu mero uso ritual. Antes o podiamos sospeitar pero agora, grazas a GB, non temos dúbidas sobre a aposta de Carlos Negreira, Corina Porro, Alfonso Rueda, Pilar Farjas ou Javier Guerra, a favor da aplicación da eutanasia ó idioma de Galicia.

Os méritos de GB non quedan aí. De feito, a súa contribución superior vén da súa condición de elixir vivificante, de vizoso estimulante de propostas de protección e promoción dese o noso código de comunicación común chamado idioma galego. Hoxe coma nunca antes na Historia de Galicia, a sociedade ferve de iniciativas que abrollan en variados sectores e colectivos, nos mundos rural e urbano, con vocación de testemuña, dignidade e mobilización. “Queremos Galego” proclaman uns, outros xúntanse “Prolingua”; hai quen postula a lingua para “Patrimonio da Humanidade” e quen pretende propiciar un frenesí de eventos nun “Babel” atlántico. Todo este caudal durmido foi espertado, por quen? Por GB.

Entre tanta acción, motriz e matriz, velaí “convers-ando” que quere “Cambiar Galicia” falando e camiñando. Decatáronse dunha grande eiva no coidado da lingua. Fai falta pedagoxía e didáctica, é preciso explica-lo valor dun idioma propio, o significado de contar cun xeito único e individual de expresármo-la realidade diversa e universal. Por iso se organiza tamén “Ecolingua”, “eco” de “eikos”, a casa. Ecolingua, I Simposium Internacional, convocatoria sobre experiencias reais dende o seo da sociedade civil. En Vigo falaremos esta vindeira fin de semana, en positivo, sobre o valor de contarmos cunha lingua. Porque o idioma galego precisa moita didáctica. Como nos aprendeu GB. Beizóns outra vez.

Outono fotográfico II

Tal como anunciamos nun post anterior, cada mes gozamos no centro dunha exposición fotográfica. Desta volta trátase de "Camiño, foto e palabra" con fotografía de Juan Rúa, que fala do Camiño de Santiago como un camiño exterior e interior: pés, corazón e alma. No camiño cada momento é diferente e intenso. A foto, a palabra, e sobre todo o latexar que non se ve na foto pero se intúe é o eixo principal da exposición.

Galego de agasallo

Atopamos na rede este estupendo catálogo de “Agasallos de Nadal en Galego 09” elaborado polo ENDL do CPI Vicente Otero Valcárcel de Carral:

Con Xerardo Quintiá

Hoxe tivemos ocasión de pasar un bo anaco de tempo coñecendo o autor do libro que o alumnado de 1º de ESO disfrutou no primeiro trimeste: Ke-tumba Ke-tamba. Así, Xerardo Quintiá contounos dos seus comezos como escritor, da súa necesidade de escribir, de falar de temas que el considera importantes, do humor... Falou, por exemplo, da necesidade de reivindicar o dereito a ser diferentes, poñéndolles como patrón o protagonista deste libro, un indio que non era coma os outros, a quen non lle gustaban as mesmas cousas, pero non por iso era peor, só era diferente. E falounos desoutro libro que eu amo profundamente, Titiritesa, que aborda a homosexualidade na literatura infantil, prohibido en Italia.
Contestou moitas preguntas e asinou máis libros.



Unha hora interesante e entretida: moitas grazas, Xerardo! E á editorial Galaxia pola oportunidade.

Carta aberta a Don José Blanco (Xabier Docampo)

Xabier Docampo escribe:

Señor Ministro: Perdoe que o moleste, xa sei que un ministro non ten tempo para atender correspondencia miúda coma esta. O caso é que xa hai ben tempo que lle tiña que escribir, pero xa sabe, un vaino deixando por falta de tempo e despois xa é a preguiza quen máis ordena. Nesas andaba eu e fóiseme vostede nada menos que a Ministro de Fomento, que é moito ministerio de Noso Señor.

Pero vaiamos ao asunto, que empezo a divagar e despois non me chega o espazo. A razón de lle escribir é facerlle unha pregunta que me ten preocupado desde hai anos, e que se foi comportando coma a bola de neve pola costa abaixo. A pregunta é:

Que lle pasa a vostede co galego, señor Ministro?

Desde que se foi a Madrid acabou para vostede o galego como lingua propia de Galicia e da súa nacencia. Xa nunca máis se lle sentiu dar unha palabra en galego, o mesmo galego que falaba e escribía cando vostede andaba na política galega. Sorpréndeme ese comportamento de colonizado que di ter esquecido o galego (supoño que sabe o conto do enciño). Vén a Galicia en tempos electorais e, sexan eleccións ao Parlamento español, séxano ao galego, vostede fala nos mítines en español. Dun tempo acó escribe nun xornal que ten unha parte do seu contido en lingua galega, pero vostede fai os seus artigos en castelán. Non me vaia contestar que fala e escribe no que lle dá a gana, que iso non llo discutirei. É ben certo que como persoa do común vostede ten ese dereito e eu estou entre os que o defenderei sempre. Agora ben, vostede non é unha persoa calquera, vostede é ministro, vostede é vicesecretario do PSOE e militante moi destacado do PSdeG, e moitos dos dereitos que nos asisten ás persoas do común, na súa vida vense afectados polas circunstancias que acompañan ao individuo que vostede é. Quero dicir que eu non me meto co que vostede fala na súa casa, alí faga o que queira, como se quere andar en coiros ou vestido de apache, pero iso non o pode facer na súa vida pública por moi libre que vostede sexa.

Non me irá dicir tampouco aquilo de que tan galego é un falando galego coma falando castelán, porque no seu caso non é así. Non é o mesmo non saber galego que renunciar voluntariamente a falalo e escribilo. Neste caso, xa dixo Victoriano Taibo, non é merecente desta terra quen tal fai. Se vostede fai pública renuncia ao idioma galego, non pode pedir que o teñan por galego. Se o que quere demostrar é que é moi español dándolle as costas ao galego, facendo ostentación pública de non falalo, entón esa Constitución que tanto celebran, cantan e homenaxean é unha gran mentira, e que para os seus adentros vostede non cre no que nela se contén. Xa que tal non me veñan dicindo que España é a casa que acolle, senón a casa que allea, que expulsa. Se alguén xa non é español por falar, defender e promover o galego, se facendo toda a vida en galego en Galicia, un individuo xa non se pode ter por español, entón será mellor que poña todos os seus esforzos en lograr a independencia de Galicia se quere ter unha patria que o acolla.

E, para rematar, se vostede me vai dicir que non ten responsabilidade cara á lingua propia de Galicia, entón imos á corte e matámolas todas. Daquela vostede non é un galego en Madrid, vostede é un madrileño en Galicia. Deses que andan a apañar os berberechos da semente nas praias; dos que queren que aquí todos falemos coma eles porque non conciben que alguén poida ter outra lingua; dos que ven a costa galega coma unha liña de solares; os mesmos que ven Galicia coma un lugar para pasar un mes, para os que aqueles vivimos aquí o ano enteiro e todos os anos da nosa vida, non contamos; vostede é coma todos aos que esta Terra e esta xente lles importa un… porque se senten donos da península enteira (incluído Portugal).Por iso me sorprende tanto que haxa quen o ve como posíbel candidato á presidencia de Galicia, da Galicia cuxa lingua despreza.

Perdoe a molestia, señor Ministro, pero alguén lle tiña que dicir estas cousas para que non viva enganado.

Publicidade sexista

Ricardo, profesor de Filosofía e membro activo deste equipo, achéganos parte do traballo que o seu alumnado de 2º de Bacharelato realizou sobre o sexismo na publicidade:

Publicidade

View more presentations from trafegandoronseis.

Magosto

Querémosvos amosar as fotos do magosto pasado por agua que celebramos no centro. Cunha organización perfecta por parte do profesorado de Educación Física, pasámolo moi ben a pesar da choiva exterior.

Europa advirte a Feijoo

Europa advirte a Feijoo:


A European Bureau for Lesser Ussed Lenguages (EBLUL, Axencia Europea das Linguas Minorizadas) emitiu unha resolución na que reprende a política lingüística emprendida polo Executivo de Alberto Núñez Feijóo, tras a reunión de que este organismo celebrou onte en Barcelona.

O texto "informa" á Xunta de Galicia de que "as súas medidas adoptadas contra a lingua galega desde o pasado mes de abril supoñen unha vulneración de tratados internacionais sobre dereitos lingüísticos subscritos polo Estado español" e contra a Carta Europea de Linguas Rexionais e Minorizadas.

A EBLUL afirma na súa resolución que "resulta de especial gravidade" que "non só non se puxese en marcha ningunha das medidas recomendadas", senón "que se desmantelasen algúns dos proxectos máis aplaudidos polo Consello de Europa", entre os que se cita á antiga Rede Galega de Escolas Infantís, Galescolas, "a única rede de ensino que contemplaba con normalidade o uso do galego".

O documento "anima" ao Goberno galego a "que desenvolva unha política lingüística de extensión social da lingua propia de Galicia", á vez que lle advirte que "de continuar a súa política de desprotección" trasladarase a situación aos diferentes foros internacionais onde a EBLUL atópase presente.

Esta entidade da UE está promovida polo Parlamento Europeo, e posúe rango de entidade consultiva ante o Consello de Europa e a Organización das Nacións Unidas (ONU).